Những Tấm Gương Sống Đạo Giữa Đời
Lê Thiên & Lê Tinh Thông (sưu tầm & biên khảo)
Bác sĩ TOM DOOLEY
(1921-1961)
Chống cộng bằng các hoạt động nhân đạo
Nhắc tới ông Tom Dooley, nhiều người trong chúng ta không thể quên h́nh ảnh một bác sĩ Mỹ đă từng có nhiều gắn bó mật thiết với người Việt: Chính ông đă ra tay cứu vớt hàng vạn sinh linh người dân di cư vĩ đại lánh nạn Cộng sản từ Bắc vào Nam sau hiệp định Genève 1954.
Bác sĩ Dooley – Thomas Anthony Dooley – sinh ngày 17-01-1927 tại thành phố Saint Louis thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ, trong một gia đ́nh Công giáo đạo đức. Từ bé, Tom Dooley đă được cha mẹ dạy dỗ về ḷng kính Chúa yêu người, đặc biệt là về thực hành đức bác ái và sử dụng tài năng Chúa ban vào việc phục vụ nhân loại, làm điều hữu ích cho tha nhân. Năm 1953, Tom Dooley tṛn 26 tuổi, tốt nghiệp y-khoa tại Đại Học St. Louis, và sau đó gia nhập Hải Quân Hoa Kỳ, phục vụ trong ngành quân y.
Cuộc di cư vĩ đại 1954
Năm 1954, sau khi Pháp thua Việt Minh tại mặt trận Điện Biên Phủ (Bắc Việt), một hội nghị về Việt Nam đă được triệu tập tại Genève, Thụy Sĩ. Hiệp định Genève được kư kết ngày 20-7-1954 chia cắt Việt Nam thành hai miền, lấy vĩ tuyến 17 (Cầu Bến Hải, Quảng Trị) làm giới tuyến : Miền Bắc rơi vào tay Cộng sản với tên Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa do Hồ Chí Minh đứng đầu. Miền Nam là vùng quốc gia đăt dưới sự lănh đạo của Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm mới từ hải ngoại về nước chấp chính ngày 07-7-1954 (chỉ 13 ngày trước khi Hiệp Định kư kết). Ngay sau đó, Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm đă giành lại chủ quyền từ tay người Pháp, rồi tháng 10/1956, qua một cuộc trưng cầu dân ư, toàn dân Miền Nam đă chọn chính thể Cộng Ḥa và bầu Chí sĩ Ngô Đ́nh Diệm làm Tổng Thống Việt Nam Cộng Ḥa.
Theo Hiệp Định Genève, người dân Việt Nam từ hai Miền Nam-Bắc có quyền tự do lựa chọn sống dưới chính thể nào ḿnh ưa thích. Tuy nhiên, chỉ một số rất nhỏ những phần tử hoạt động Cộng sản ở Miền Nam chấp nhận rời Nam đi Bắc sống dưới chế độ Cộng sản. Họ được hoàn toàn tự do cùng với gia đ́nh hoặc một ḿnh tập kết ra Bắc, chẳng bị ai gây khó dễ. Ngược lại, từ miền Bắc, hàng triệu người háo hức t́m đường vào Nam. Vốn kinh nghiệm nhiều về chế độ thống trị bạo tàn của Cộng Sản, người dân Bắc kinh hăi, quyết ra đi t́m Bến Bờ Tự Do. Nhưng trên bộ, bộ đội và công an Cộng sản đă dựng lên những lớp rào cản dày đặc và kiên cố bằng vũ khí và bạo lực từ Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng B́nh vào tới Cầu Bến Hải. Người dân miền Bắc chỉ c̣n biết len lỏi trà trộn vào các toán lính Pháp và lính quốc gia đang tập trung trên Bến Cảng Hải Pḥng chờ lệnh rút đi.
Số dân lánh nạn nhanh chóng tăng hơn nửa triệu. Các tàu quân sự và thương thuyền được huy động từ Nam ra không đáp ứng kịp và đủ nhu cầu vận chuyển, khiến nhiều người liều lĩnh ra đi trên những chiếc thuyền nan ọp ẹp, mặc phong ba băo tố dập vùi, mặc bệnh tật đói khát hoành hành, thập tử nhất sinh. Cả trên đất cũng như dưới nước, đâu đâu cũng dày đặc người. Họ lâm vào cảnh cơ hàn đói khát và màn trời chiếu đất.
Cứu người lâm nạn
Trong t́nh cảnh ấy, tàu Hải Quân Hoa Kỳ được điều động đến Vịnh Bắc Việt làm công tác tiếp trợ. Bác sĩ Tom Dooley có mặt trên tàu. Bấy giờ ông là sỉ quan quân y trên tàu, vừa đóng vai thông dịch giữa các viên chức Hải quân Mỹ và Pháp v́ ông thông thạo tiếng Pháp.
Những mong thoát khỏi chiếc rọ sắt Cộng sản, người dân di cư lại phải đối diện với tử thần sóng nước đại dương, đói khát, lạnh giá và đau ốm. Nếu không có bác sĩ Tom Dooley, có lẽ không biết bao nhiêu người trong họ đă làm mồi cho cá mập hay vùi thây dưới lớp cát biển. Ông Bác sĩ coi trách nhiệm cứu vớt những người đang dở sống dở chết là sứ mạng thiêng liêng cao trọng không những chỉ v́ ông hành nghề “lương y như từ mẫu” mà c̣n v́ là một người Công Giáo cần thực hành đức bác ái thương yêu mà Chúa Kitô, Giáo Hội và chính song thân ông đă dạy cho ông.
Bác sĩ Tom Dooley một ḿnh tả xông hữu đột giữa biển khơi cũng như xông xáo ngược xuôi trên đất khắp chiều dài băi biển Hải Pḥng nơi chen chúc hàng vạn người Việt đang liều chết để đi t́m sự sống. Từ tháng 9/1954 đến tháng 5/1955, số lượng khổng lồ người di cư hầu như hoàn toàn ô hợp sống trong điều kiện vệ sinh càng ngày càng tồi tệ, khi mà các chứng bệnh truyền nhiễm, nhất là bệnh đường ruột và bệnh đau mắt cấp tính, bắt đầu xâm nhập, có cơ lây nhiễm trầm trọng. Bác sĩ Tom Dooley đă phải hết sức vất vả làm việc ngày đêm không kể giờ giấc, mới cứu văn được t́nh thế.
Vài bạn hữu của Dooley đă lưu ư ông thận trọng. Cộng sản có thể trà trộn vào đám đông mà ám sát, thủ tiêu ông, cũng như chúng đă và đang ra tay đối với một số các vị lănh đạo tinh thần đi theo giúp đỡ tín đồ về mặt tôn giáo. Không phải ông không có ư thức “quan tâm lo lắng” tấm thân, song ông cho rằng, việc cứu nhân là trách nhiệm của người bác sĩ, nó cao cả hơn và quan trọng hơn là “lo cho chính bản thân.”
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 25 tháng 11/2003 trang 108)