GIOAN PHAOLÔ,
VỊ GIÁO HOÀNG CÔNG DU
P. Hoàng Nghị
Đó là một ngày tháng sáu nắng đến phỏng da tại Ranja Luka, thủ đô nước Cộng Ḥa Serb là một phần của lănh thổ Bosnia-Herzegovina bị chia cắt. Luồng khí nóng tệ hại nhất trong nhiều thập niên đă bao trùm toàn bộ lục địa, từ Mạc tư khoa ở phía đông cho đến đảo Madera của Bồ đào nha ở phía tây.
Bên trong ngôi nhà thờ chính ṭa hiện đại của Ranja Luka, các giáo dân đang chờ đợi Đức Thánh Cha. Đây là trạm dừng chân sau cùng của ngài trong cuộc thăm viếng ngắn ngủi 10 tiếng đồng hồ nơi thành phố đă từng là biểu tượng kinh hoàng của những cuộc chiến tranh vùng Balkan trong thập niên 1990.
Không bao lâu người ta đă nghe đuợc tiếng ầm ầm của máy xe và các trực thăng quân sự ở trên cao, báo hiệu Đức Thánh Cha đă tới. Ngài ngồi trên chiếc ṭa có bánh xe được các phụ tá ḿnh ướt đẫm mồ hôi đẩy đi từ cửa chính nhà thờ tiến lên rẽ sang phía bàn thờ bên cạnh. Họ nghĩ ngài sẽ cầu nguyện trước nhà tạm trong lúc vẫn ngồi trên chiếc ṭa đó. Nhưng ngài ra dấu cho họ. Ngài muốn quỳ gối trước Thánh Thể Chúa như những ngày trước, những ngày cái chân bên phải chưa bị trục trặc v́ bệnh thấp khớp và đau xương hông. Họ d́u ngài đứng dậy và đặt nhẹ nhàng trên chiếc bàn quỳ. Con người đă một thời được coi là “lực sĩ của Chúa”, đă từng leo núi và chơi đá banh, lúc này đây chỉ c̣n làm được một cử chỉ đơn giản là bái gối một cách khó khăn, đau đớn.
Lần đến Banja Luka này là chuyến viếng thăm mục vụ tại ngoại quốc lần thứ 101 của Đức Thánh Cha. Ngay từ những năm ngài c̣n mạnh khỏe và sung sức, nhiều người vẫn thường hỏi: Tại sao Đức Thánh Cha đi nhiều như thế? Tại sao ngài không ở nhà ? Câu trả lời đơn giản, thời kỳ đó cũng như bây giờ, làv́ c̣n có người Công giáo bên ngoài biên giới Vatican.
Có lẽ, hơn tất cả mọi việc khác, những cuộc du hành ra ngoại quốc là điểm nổi bật nhất trong triều đại của ngài. Trong trường hợp Banja Luka, mục đích cuộc thăm viếng của ngài ở đây là để tuyên thánh cho Ivan Merz, một giáo dân thế kỷ 20 đă dâng hiến cả cuộc đời để phụng sự giáo hội. Cũng c̣n mục đích khác nữa là để kêu gọi sự ḥa hợp ḥa giải ở Bosnia, một xứ sở đă ghi dấu chiến tranh đẫm máu cả nơi đầu và cuối thế kỷ 20.
Ngài có thể tuyên thánh cho Ivan Merz ngay trong ngôi giáo đường Thánh Phêrô lộng lẫy hoặc là tại công trường thánh Phêrô huy hoàng, như các vị tiền nhiệm đă cử hành. Nhưng ngài chọn làm việc đó nơi cái sân bụi bặm bên cạnh một tu viện đổ nát do bom đạn chiến tranh vừa qua. Làm như vậy, các sứ điệp của ngài càng thêm khẩn trương, các lời giảng dậy của ngài càng thêm sâu sắc. Đức Thánh Cha ưa thích tuyên phong thánh và chân phước ở nơi gần ngay trong tầm mắt các ngôi nhà những vị đó đă cư ngụ, các giáo đường nơi họ cầu kinh, các chiến trưrờng nơi họ đă hy sinh và các nghĩa trang nơi họ được chôn cất.
Theo chân Thánh Phêrô
Rời bỏ Vatican để đi đến những nơi chốn xa xôi, Đức Thánh Cha đă vinh danh các giáo hội bản địa và tuyên dương cho dân chúng ở các nơi đó những tấm gương mẫu mực có thể làm hứng khởi và giúp h́nh thành cuộc sống của họ. Nhưng trên tất cả là trong những cuộc công du đó ngài nhắc nhở rằng họ cũng là thành phần của giáo hội, và c̣n để chứng tỏ là ngài t́m đến với họ với ḷng khiêm nhu dù rằng cách trở nửa ṿng trái đất.
Ngày 12 tháng sáu vừa qua, tại Sala Clementina ngài ban triều yết cho khoảng 50 kư giả đă tháp tùng ngài trên chuyến bay công du ngoại quốc lần thứ 100, lâu 5 ngày đi thăm Croatia. Cuộc công du vừa chấm dứt trước đó 3 ngày. Lời tuyên bố của ngài soi tỏ cho ta nh́n thấu nội tâm của ngài, thấy đuợc câu trả lời riêng tư cho vấn nạn “Tại sao ngài đi nhiều như thế?
Ngài nói với họ: “Từ ngày được bầu làm giám mục thành Roma ngày 16 tháng 10 năm 1978, lệnh tryền của Chúa Giêsu vang vọng măi trong thâm tâm tôi, mạnh mẽ và hối thúc : Hăy đi khắp thế giới rao giảng tin mừng cho mọi người. Tôi thấy có nhiệm vụ phải bắt chước thánh tông đồ Phêrô…là xác quyết và củng cố đức tin của giáo hội cho thế giới và phục vụ chân lư, nói với mọi người là Chúa yêu thương họ, giáo hội yêu thương họ, giáo hoàng thương yêu họ, cùng tiếp nhận nơi họ ḷng can đảm và những tấm gương thiện hảo cũng như đức tin của họ.”
Như vậy, Đức Thánh Cha nói với các phóng viên, những chuyến đi của ngài là để cho và để nhận. Ngài cũng được tăng cường sinh lực, cảm thấy được đổi mới và tri ân chẳng khác ǵ những thính giả của ngài vậy.
Những chuyến đi mới nhất của ngài, như chuyến viếng thăm đảo Balkan năm 2003, cũng tương đương như một kỳ kiểm tra lại sức khỏe. Ngài kiểm điểm xem những ǵ đă chuyển đổi giáo hội tại đó kể từ sau chuyến viếng thăm lần trước. Những lần thăm viếng trong nửa đầu triều đại giáo hoàng của ngài có thể so sánh như các cuộc điều trị cấp cứu nơi bệnh viện, c̣n những lần sau là những kiểm tra.
(Xin xem tiếp trong Diễn Đàn Giáo Dân số 25 tháng 11/2003 trang 6)