Bí-tích THÁNH-THỂ
Lm. Đỗ Xuân Quế, O.P.
Vào cuối năm 1989 tại Việt-Nam, cha Đỗ Xuân Quế O.P đưa cho tôi một xấp giấy nháp viết dở-dang về Bí-tích Thánh-Thể và nói thử t́m cách xem có thể in “chui” được không th́ mới viết tiếp. Đồng thời tôi sẽ phải chịu trách-nhiệm trong việc đọc lại từng trang giấy nháp, sắp xếp bố-cục cho thành phần, chương, mục rành-mạch và nhất là lo t́m nơi in rồi phổ-biến; v́ trước hết ngài c̣n bận làm việc trong Ủy-ban Phụng-tự để hoàn-tất cuốn Các Giờ Kinh Phụng-Vụ, sau là ở thời-điểm đó nhà nuớc cộng-sản triệt-để cấm in ấn và truyền-bá công-khai các sách về tôn-giáo.
Đầu năm 1990, tập Bí-tích Thánh-Thể được góp mặt với những sách in chui khác, lặng-lẽ lưu-hành khắp nơi trong nước.
Đến nay, v́ thấy rằng việc học-hỏi về những điều căn-bản trong Đạo là một nhu-cầu tâm-linh cấp-bách, nên chúng tôi xin được liên-tục giới-thiệu tập sách nhỏ này đến độc-giả Diễn-Đàn Giáo Dân và hoàn-toàn chịu trách-nhiệm về mặt bản-quyền của cuốn sách. Phạm Minh-Tâm
Lời nói đầu
Thánh-Thể là Bí-tích được dùng nhiều nhất và có tầm quan-trọng lớn-lao đặc-biệt trong bảy Bí-tích Chúa Ki-tô đă lập. Cũng v́ thế, từ bao đời nay, Hội-thánh vẫn dành cho Bí-tích này một ḷng sùng-kính và một sự mến yêu tuyệt-đối.
Bí-tích này lại càng nổi bật từ sau công cuộc cải-tổ phụng-vụ của Công-đồng Va-ti-ca-nô II, một công-đồng hết sức chú-trọng đến địa-vị của Lời Chúa và Thánh-Thể trong đời sống Ki-tô hữu v́ đó là hai bàn tiệc nuôi-dưỡng và cung-cấp sức thiêng cho khách lữ-hành trên đường dương-thế, đang dấn bước tiến về quê Trời.
Từ trước đến nay, các sách bàn về Thánh-Thể không thiếu, nhất là sách viết bằng La-ngữ và Anh, Pháp-ngữ. Nhưng sách viết bằng Việt-ngữ để bàn kỹ về vấn-đề này thực chưa có bao nhiêu. V́ thế, tập sách này muốn là một cố gắng bé nhỏ được góp phần vào một lănh-vực đang c̣n nhiều khoảng-trống, với ba đề-mục thứ-tự bàn về:
Bí-tích Thánh-Thể trong Kinh-thánh.
Bí-tích Thánh-Thể trong đời sống và học-thuyết của Hội-thánh.
Những suy-tư thần-học về Bí-tích Thánh-Thể.
Người Công-giáo Việt-Nam xưa nay vẫn được tiếng là sùng đạo, nhất là siêng-năng xưng tội, rước lễ. Hàng Giáo-phẩm của chúng ta mỗi khi có dịp ra nước ngoài tiếp-xúc với các giám-mục đồng-liêu xem ra cũng lấy làm hănh-diện về điểm này. Điều ấy thật là phải lẽ. Nhưng c̣n một điều cũng phải lẽ không kém là làm sao để việc hành-đạo không bị rơi vào t́nh-trạng vụ h́nh-thức một cách cứng-cỏi và hẹp-ḥi. Muốn thực-hiện được như vậy th́ bắt buộc chúng ta phải hiểu Đạo sâu-sắc hơn để nắm được phần tinh-tuư của Đạo rồi mới đem ra hành-xử trong cuộc sống.
Theo chiều-hướng này th́ việc nghiên-cứu bí-tích Thánh-Thể cũng như các vấn-đề Đạo-học khác thật là cấp-thiết mà bất kỳ người tín-hữu nào cũng nên, cũng cần và có bổn-phận phải t́m hiểu như bổn-phận phải truy-t́m chân-lư vậy. Riêng với Bí-tích Thánh-Thể lại c̣n là sự gặp-gỡ thân-t́nh giữa Thiên-Chúa và con người, đồng thời cũng mở ra cho con người ngả đường hiệp-thông với tha-nhân nữa .
Linh-mục An-rê Đỗ Xuân Quế
Ḍng Đa-minh – Việt-Nam
Phần thứ nhất
Bí-tích Thánh-Thể trong Kinh-thánh
CÁC CHỦ-ĐỀ TRONG CỰU-ƯỚC
I. GIAO-ƯỚC
Trong bữa Tiệc-ly, Đức Giê-su nói đến máu của Người, máu đổ ra để lập Giao-ước mới. Muốn hiểu ư của Người, chúng ta phải nhớ lại ư-nghĩa của giao-ước trong đạo Do-Thái.
Giao-ước tại núi Xi-nai là nền-tảng của đạo Do-Thái. Thiên-Chúa, sau khi đă cho ông Mô-sê biết danh Người là Đức Chúa và sau khi đă giải-thoát dân Do-Thái khỏi ách nô-lệ Ai-Cập, đă kêu mời họ lập với Người một giao-ước trong sa-mạc gần núi Xi-nai (Xh 19,24).
Trong miền Cận-đông thời cổ hay bị chiến-tranh tàn-phá nên ngoài các mối dây liên-hệ họ-hàng ra th́ các thứ giao-ước là một bảo-đảm duy-nhất về t́nh tương-thân tương-trợ giữa người ta với nhau. Các nước chư-hầu cũng lập giao-ước với các vua mạnh thế hơn để được bảo-trợ và ngược lại họ cũng phải hứa giữ ḷng trung-thành và tận-tâm phục-vụ vương-quốc lớn kia. Thiên-Chúa cũng đă dùng một h́nh-thức tương-tự như thế để bày-tỏ ư-định của Người ra cho đám dân Người đă chọn.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 27 tháng 1&2/2004 trang 145)