Irena
(Bài viết này đã được Irena, một tác giả người Nga viết sau khi đọc cuốn “Nếu nĐi Hết Biển” của Trần Văn Thủy do chương trình nghiên cứu của Đại Học Massachesetts Boston ấn hành. Nội dung, ngoài máy bài viết của Trần Văn Thủy là những cuộc trao đổi chuyện trò giữa tác giả va một số nhà văn như Nhật Tiến, Nguyễn Mộng Giác, Hoàng Khởi Phong, Nguyễn Thị Hoàng Bắc, Trường Vũ… Mời độc giả đọc thêm bài của nguyên luật sư nghị sĩ Nguyễn Văn Chúc trong số này để hiểu rõ thêm vấn đề)
Thục An Dương Vương xây thành Cổ Loa và nhờ thần Kim Quy cho chiếc móng chân làm bộ lẫy của nỏ thần mà ngăn được quân xâm lấn của Triệu Đà. Theo lệnh cha, Trọng Thuỷ đến “nằm giường” của công chúa Mỵ Châu, thừa cơ ăn trộm chiếc móng rùa. Quân Triệu đoạt Ốc Thành. Vua Thục đèo con trên yên ngựa phi về hướng Biển Đông. Lạ thay, nhà vua chạy thoát đến đâu thì quân của Triệu Đà theo ngay đến đó. Đến biển thì gặp thần Kim Quy hiện ra bảo rằng: Giặc ngồi sau lưng nhà vua đấy! Nhìn lại thì hỡi ôi, những lông ngỗng trắng từ chiếc áo của Mỵ Châu đã được nàng rắc xuống để dẫn đường cho Trọng Thuỷ. Thục Vương đành tự xử bằng hai nhát gươm đưa.
Việt Cộng chiếm nửa nước Việt Nam, rồi cả nước. Một triệu người Việt vượt Biển Đông đến xứ cờ Hoa. Hai mươi lăm năm sau Việt Cộng đuổi theo đến tận nơi, tiếp tục tiến công vào những người có niềm bất hạnh lớn nhất trên đời là đánh mất quê hương. Lông ngỗng đã đưa đường thêm một lần nữa. Không còn là nàng Mỵ Châu nhẹ dạ đáng thương. Mà là những kẻ mày râu đã mòn răng ăn lộc Quốc Gia như nhà văn Nhật Tiến. Trong số người ít ỏi trả lời phỏng vấn trong cuốn sách mỏng “Nếu đi hết biển” tôi chỉ còn nhớ cái tên Nhật Tiến. Không phải vì đó là tác giả của truyện dài “Chim hót trong lồng” từng đoạt giải thưởng văn học của tổng thống VNCH khoảng thập niên 1960 gì đấy, mà vì đã biết nhận định “tình trạng mất tự do dân chủ, nghèo nàn, chậm tiến và tràn lan tệ nạn tham nhũng và bất công” ở VN. Mà vì khi vừa đặt chân lên nước Mỹ vào năm 1981 thì đương sự đã có một bài viết đăng trên báo chí mô tả rất sống động hoàn cảnh như con cá nằm trên thớt của giới văn nghệ sĩ và dân chúng miền Nam sau tháng 4 năm 1975. Hai mươi năm trên nước Mỹ bình an đã làm cho người ta quên đi nỗi khổ nhục của mình ngày trước mà ngày nay vẫn còn y xì ra đó với tám chục triệu dân. Vì cách xa một Biển Đông hay vì tai đã lãng mà không nghe được không còn là tiếng thổn thức của một cháu bé mồ côi trong trại cô nhi như chim hót trong lồng mà là tiếng khóc chan hòa của hàng triệu triệu trẻ em khốn cùng, thất học? Qua trường hợp của Nhật Tiến và những người trong ê-kíp của ông thì mới thấm thía vì sao ngày xưa bên Tàu Việt Vương Câu Tiển và đại thần Phạm Lãi muốn không quên ngày phục quốc thì phải đêm đêm nếm mật, nằm gai.
“Chương trình nghiên cứu của University of Massachusetts Boston” là quyển sách 196 trang mang cái tựa đề như thơ “Nếu đi hết biển”. “Nếu đi hết biển, qua các đại dương và các châu lục, đi mãi, đi mãi thì cuối cùng lại trở về quê mình, làng mình” là ý nêu trong chương mở đầu được đặt tên lạ thường là “Mấy lời rào đón”. Đúng là rào đón thật! Bởi vì mai đây khi người Việt Quốc Gia từ Năm châu trở về để dựng lại quê hương, vứt bỏ chế độ cộng sản thối tha vào mồ ma lịch sử thì coi như tác giả cũng đã có công báo trước. Ông ta đâu có viết rõ là trở về thế nào đâu. Còn cho rằng tự gồng mình đi ngược với trào lưu trên thế giới, đơn phương xoá bỏ hận thù, trở về dưới chiêu bài hòa hợp hòa giải nhằm ôm chân cộng sản, theo voi hít bã mía thì là ý kiến của các nhân vật được phỏng vấn cơ mà!
Được hậu hỉnh ăn “phân” (FUND) của Mỹ để đánh cộng đồng Quốc Gia VN ngay trên nước Mỹ, được Đảng Cộng sản VN ghi công, ai mà tài quá vậy? Ai mà đã thực hiện thành công chiến dịch văn hóa vận của Đảng chứ không dở hơi như nam văn công Bằng Kiều, con gà nuốt dây thun?
Trần Văn Thuỷ là người quay phim và đạo diễn lão thành trong làng điện ảnh, được biết nhiều sau 2 phim “Hà Nội trong mắt ai” và “Chuyện Tử tế”. Hà nội trước mắt một cậu bé là cảnh tiêu điều, bệ rạc, quần lót phơi trên Văn Miếu, gái điếm đi khách bên Hồ Tây; còn trong đôi mắt mù loà của ông già đi bên cạnh thì tưởng là còn những cảnh huy hoàng, cổ kính của ngày xưa. Anh cán bộ mập ú phóng Honda chèn ngã người công nhân khòm lưng trên xe đạp lại còn to mồm quát mắng và một vài chuyện tương tự như thế là nội dung của phim “Chuyện Tử tế” trên cái nền một nhóm người biết làm việc tử tế là đến thăm một người bạn sắp lâm chung, rồi kể cho nhau nghe những cảnh chướng tai gai mắt trên đường phố của cố đô Thăng Long ngàn năm văn vật mà theo ý của đạo diễn là chuyện không tử tế chút nào (chỉ đơn giản vậy thôi sao!?).
“Hà Nội trong mắt ai’ và “Chuyện Tử tế” được gửi đi dự Liên Hoan phim ở Cộng Hòa Dân Chủ Đức (năm 1988) nhưng bị cấm trình chiếu trong nước. Trần Văn Thuỷ được biết đến như một đạo diễn phản kháng dịu dàng, biết gãi chỗ tê cho chế độ.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 31 tháng 6/2004 trang 35)