Cảm nghĩ về THƯ MỤC VỤ 2002

CỦA HĐGMVN

v� cuộc viếng thăm l�m việc của ph�i đo�n T�a Th�nh

Nguyễn Văn T�nh (Bỉ)

 T�i kh�ng ph�n đo�n, kh�ng chỉ tr�ch m� chỉ ghi lại những cảm nghĩ  đ� đến trong tr� �c của t�i nh�n đọc Thư mục vụ 2002 của Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam v� tin về cuộc viếng thăm của ph�i đo�n T�a Th�nh.

 Thấm tho�t đ� một năm qua, c�c Đấng bề tr�n lại tề tựu về H� Nội để họp Hội nghị hằng năm, từ 12 đến 17 th�ng 10/2002.

 Kể từ ng�y th�nh lập Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam to�n quốc (năm 1979) v� nhất l� sau cuộc viếng thăm ad limina th�ng 2/2002 ở Roma, hội nghị kỳ n�y của HĐGMVN đ� được cơ quan th�ng tin ZENIT của T�a Th�nh đ�nh gi� rất cao. Cộng đồng d�n Ch�a trong nước cũng như hải ngoại h�y vui mừng v� phấn khởi v� c�c Đấng bề tr�n của ch�ng ta đ� bắt đầu c� những biểu lộ cụ thể, kh�ng chấp nhận l�m �chậu kiểng� được đưa ra chưng b�y khi cần thiết hay l� �hang đ� được đưa ra trang ho�ng (trong nh� thờ) v�o dịp lễ Gi�ng Sinh hằng năm.

 Theo tin nhận được, lần họp n�y kh�ng như những lần trước, c�c Đấng bề tr�n của Gi�o hội đ� kh�ng cử ph�i đo�n đi gặp c�c vi�n chức cao cấp của Nh� nước như chủ tịch nước CHxhcnVN, thủ tướng Ch�nh phủ, tổng b� thư Đảng CSVN v� chủ tịch MTTQVN, m� chỉ tiếp x�c với �ng L� Quang Vinh, trưởng ban T�n gi�o Ch�nh phủ, khi �ng n�y đến thăm hội nghị v�o ng�y 9 th�ng 10/2002 (một ng�y trước khi ph�i đo�n T�a Th�nh tới Việt Nam). T�i h�nh diện với quyết định n�y của c�c Đấng bề tr�n v� xin tiếp tục trong tương lai. Cộng đồng d�n Ch�a h�y vui mừng trước h�nh động trưởng th�nh của Hội đồng Gi�m Mục Việt Nam, từ nay sẵn s�ng đối thoại v� �hợp t�c l�nh mạnh� với ch�nh quyền để g�p phần ph�t triển x� hội v� phục vụ (c�ng ngang vai vế với Đảng CSVN) một cộng đồng con người (vừa l� c�ng d�n v� gi�o d�n) như trong đoạn 5 của b�i diễn văn đ�p từ của Đức Th�nh Cha Gioan-Phaol� II trong dịp tiếp c�c gi�m mục Việt Nam viếng thăm ad limina 2002.

 HĐGMVN đ� gửi thư cho Quốc hội b�y tỏ quan t�m của Gi�o hội về hiện t�nh ph�t triển của đất nước v� nhất l� phản đối những vi phạm quyền c�ng d�n của c�c cộng đo�n d�n tộc c�ng gi�o ở Kon Tum v� những v�ng cao nguy�n Trung phần v� Bắc phần (*). Ch�nh Đức cha Nguyễn Văn H�a, chủ tịch HĐGMVN đ� đ�ch th�n gặp đại diện Quốc hội v� trao tận tay phản kh�ng thư gửi đến c�c d�n biểu Quốc hội. Rất tiếc l� nội dung của phản kh�ng thư gửi đến c�c d�n biểu Quốc hội l� những đại diện của d�n đ� được giữ k�n (như b� mật t�a c�o giải), kh�ng được c�ng bố ! T�i tự hỏi : Tại sao phải giữ k�n v� tại sao to�n thể d�n Ch�a lại kh�ng được biết những g� c�c Đấng bề tr�n chủ chăn (đại diện cho m�nh về mặt t�m linh) đ� gửi những g� cho những người đại diện của m�nh (về mặt đời) ở Quốc hội ?

 Theo th�ng lệ, cứ sau mỗi lần hội nghị hằng năm, HĐGMVN c� Thư Chung/Thư Mục Vụ gửi cộng đồng d�n Ch�a (linh mục, tu sĩ v� gi�o d�n). Đề t�i năm nay (2002) đề cập đến việc �Th�nh h�a Gia đ�nh�. Đ�y l� một đề t�i đ� được đề cập trong Thư chung 2001, tiếp nối Lời k�u gọi của Đức Th�nh Cha Gioan-Phaol� II trong T�ng huấn �Đời sống Gia đ�nh� ban h�nh từ năm 1981 (m�i 20 năm sau !) v� cũng để �chuẩn bị� cho cuộc trao đổi tại hội nghị quốc tế sang năm sẽ được tổ chức tại Manila (Phi-luật-t�n).

 Thư Mục Vụ được chia th�nh ba phần : 1. Hiện t�nh h�n nh�n v� gia đ�nh tại Việt Nam ; 2. H�n nh�n v� gia đ�nh dưới �nh s�ng mạc khải ; 3. Những phương thế cụ thể v� thiết thực.

Đ�y l� một Thư Mục Vụ vượt ra ngo�i kh�ng gian v� thời gian, một loại �in vitro�, v� thưởng v� phạt, hợp cho mọi thời đại c� thể gửi cho tất cả mọi Cộng đồng d�n Ch�a ở khắp năm ch�u thế giới, chứ kh�ng ri�ng g� cho Cộng đồng d�n Ch�a ở Việt Nam. T�i c� cảm tưởng h�nh như Thư Mục Vụ 2002 muốn �tr�nh n� để khỏi đề cập đến hiện t�nh của x� hội Việt Nam ! Bao nhi�u vấn đề đang l�m nhức nhối x� hội Việt Nam h�m nay đ� kh�ng được đề cập tới: vấn đề x� hội (bu�n b�n phụ nữ để l�m vợ cho ngoại quốc, l�m người gi�p việc hay b�n d�m ở ngoại quốc), vấn đề gi�o dục [tuy c� nhắc đến gia đ�nh l� �trường học đầu ti�n�, l� �nơi đ�o tạo� v� mặc dầu đ� c� Thỉnh Nguyện Thư (thứ 3) của hai linh mục Ph�r� Nguyễn Hữu Giải v� Phạm Văn Lợi (**) - gửi trước khi hội nghị khai mạc -, k�nh xin HĐGM đặt trọng t�m tr�n �mục ti�u v� đường hướng của nền gi�o dục (trong học đường v� trong chủng viện) tại Việt Nam hiện nay�], vấn đề c�c gia đ�nh gi�o d�n (v� c�c t�n đồ c�c t�n gi�o kh�c) đang bị truy bức đe dọa, quấy nhiễu trong cuộc sống hằng ng�y, bị bao v�y kinh tế kh�ng thể l�m tr�n bổn phận đối với con c�i của họ.  T�i thiết nghĩ, nếu d�n Ch�a được đ�o tạo huấn luyện đ�ng theo sứ mạng cao cả (được tạo dựng giống h�nh ảnh của Thi�n Ch�a v� cũng l� anh em c�ng một Cha với c�c Đấng) v� trong �truyền thống ng�n đời của Gi�o hội ho�n vũ v� Gi�o hội Việt Nam� (trước 1975) th� người c�ng d�n c�ng gi�o c� thể g�p phần t�ch cực trong c�ng việc ph�t triển x� hội x�y dựng đất nước ng�y c�ng gi�u mạnh v� nhất l� để cho họ �được sống v� sống dồi d�o� như Thư Chung 2001 của HĐGMVN gửi d�n Ch�a v�o dịp hội nghị năm ngo�i (2001) ! N�i l�n điều n�y t�i kh�ng c� � �ăn m�y� t�nh thương của c�c Đấng , v� t�i biết c�c Đấng - khi đ�p lại ơn gọi v�o đời sống hiến th�n lo việc Nước Trời - đ� v� y�u thương gi�o d�n ch�ng t�i rồi, v� nhất l� khi c�c Đấng can đảm nhận l�nh tr�ch vụ chủ chăn (trong thời buổi n�y) để cho d�n Ch�a (v� mọi th�nh phần d�n tộc Việt) �được sống v� sống dồi d�o�, t�i cũng kh�ng xin c�c Đấng đo�n kết m� chỉ xin c�c Đấng li�n đới với cuộc sống của d�n Ch�a v� to�n thể cộng đồng d�n tộc đang bị �p bức, �c chế, quấy nhiễu, t� đ�y.

Ph�i đo�n T�a Th�nh lại khăn g�i l�n đường (b�y giờ trở th�nh th�ng lệ hằng năm) thăm viếng Gi�o hội Việt Nam từ 10 đến 16 th�ng 10.2002 v� cũng để �ngoại giao� với Đảng cộng sản Việt Nam. Cũng chừng ấy nh�n sự (c�c Đức �ng Celestino Migliore, thứ trưởng Th�nh Bộ Ngoại giao của T�a Th�nh v� Đức �ng Nguyễn Văn Phương thuộc Bộ Ph�c �m h�a c�c D�n tộc) v� cũng chừng ấy b�i bản, bổn cũ soạn lại. B�n ngo�i kh�ng ai được biết nội dung những vấn đề n�u l�n, nhưng nổi bật vẫn l� vấn đề bổ nhiệm gi�m mục cho c�c gi�o phận trống t�a v� gi�m mục ph� với quyền kế vị cho c�c Đấng đ� qu� hạn tuổi hay đau yếu cần được nghỉ hưu.

 Khi n�i đến �ngoại giao� ta cũng c� thể hiểu đ�y l� một cuộc thương thuyết, mặc cả, đổi ch�c, b�nh �t đưa ra b�nh ch� trả lại �giữa đ�i b�n c� sự hợp t�c l�nh mạnh�. Trong ho�n cảnh hiện tại của Việt Nam, vấn đề �ngoại giao� của T�a Th�nh thật đơn giản, v� kh�ng c� g� để đổi ch�c với một chế độ độc t�i to�n trị! Chỉ c� xin xỏ (để được bổ nhiệm gi�m mục) v� cũng chỉ c� thể đi đến �nhượng bộ�! Nhưng nhượng bộ (hy sinh) tới mức độ n�o, đ� l� vấn đề ?! L� b�i tẩy của ph�i đo�n T�a Th�nh đ� bị lật ngữa trước khi đuợc trưng ra. Một ng�y trước khi ph�i đo�n T�a Th�nh tới Việt Nam, Đảng CSVN đ� cho biết dứt kho�t kh�ng chấp nhận cho Đức cha Nguyễn Văn H�a, gi�m mục Nha Trang v� đương kim Chủ tịch HĐGMVN được bổ nhiệm v�o chức vị TGM ph� với quyền kế vị cho Tgp H� Nội. Chỉ tội nghiệp cho ĐHY TGM H� Nội đ� 84 tuổi v� đau yếu m� vẫn chưa được nghỉ dưỡng hưu ! V� l� b�i tẩy của Đảng vẫn chưa chịu �chưng ra� ! Kẻ tinh � cũng đo�n m� được phần n�o: Trước giờ vẫn c� sẵn ba ng�i sao s�ng gi�: Ng�i sao �BT� trong trời Nam v� hai ng�i sao �NVS� v� �NSL� ở sẵn tr�n đất Bắc (h�nh như Nh� nước VN cũng đ� v�n ch�t m�n b� mật �phải l� d�n Bắc�), nhưng biết đ�u lại kh�ng c� �outsider� ng�i sao �NBT� ở dưới bầu trời Đ� Nẵng ?! Tại sao v� c� hậu � g� Đảng chỉ cho ph�p ph�i đo�n T�a Th�nh đến viếng thăm gi�o phận Đ� Nẵng (v� B�i Chu) ? Nhớ lại cuộc viếng thăm năm ngo�i (2001), cũng về việc đề cử gi�o mục ph� cho Tgp H� Nội, T�a Th�nh chưa kịp đưa t�n Đức cha Nguyễn Văn H�a, th� phe ta, vị tổng thư k� HĐGMVN l�c bấy giờ, đ� l�n tiếng tuy�n bố trước l� Đảng CSVN từ chối sự đề cử n�y ?! Qua hai lần đề nghị v� bị b�c bỏ, T�a Th�nh phải hiểu r� � đồ của Đảng CSVN muốn g�, sẽ khống chế Gi�o hội đến mực độ n�o, muốn Gi�o hội phải lệ thuộc Đảng c�ch n�o, Đảng muốn quốc hữu h�a Gi�o hội, biến Gi�o hội th�nh một c�ng cụ (như đ� c� một v�i trường hợp c� nh�n hiện nay) ! T�i chỉ c� một ước mong v� van xin T�a Th�nh h�y ki�n tr� trong việc đề cử TGM ph� cho Tgp H� Nội, xin đừng bỏ rơi Đức cha Nguyễn Văn H�a giữa đường. Xin đừng nhượng bước để chứng tỏ l� �Gi�o hội độc lập (ngang vai vế với thế quyền) v� tự chủ trong l�nh vực thuộc về m�nh... để thực hiện sứ mạng đặc th� của m�nh�. Mong thay!

 Tuy nhi�n cũng cần ghi nhận th�nh quả tốt đẹp cuộc viếng thăm của ph�i đo�n T�a Th�nh lần n�y: Đảng CSVN c� thả con t�p [chấp nhận việc đề cử gi�m mục Hải Ph�ng (trống t�a đ� ba năm) v� gi�m mục ph� Cần Thơ]. C�n c�i cần cho Gi�o hội th� Đảng �c�c� cần: c�c Gi�o phận Hưng H�a trống t�a từ 1992, Xu�n Lộc, KonTum cần gi�m mục phụ t� kế vị, đều bị từ chối hay cần thời gian suy nghĩ ! Hẹn năm sau vậy!

 Ch�nh s�ch cai trị của Đảng CSVN, c�ch ri�ng đối với c�c t�n gi�o, từ ng�y đảng được độc quyền cai trị (miền Bắc từ năm 1954 v� to�n l�nh thổ Việt Nam từ năm 1975) trước sau vẫn như một : kh�ng c� g� thay đổi, vẫn thẳng tay v� trắng trợn đ�n �p. Vấn đề t�n gi�o lu�n lu�n được xếp v�o tiết �an ninh quốc ph�ng�. [Xin đọc t�i liệu của UBND tỉnh H� Giang v� L�o Cai. Tin Nh� số 37 (1999) v� số 45 (2001)].

 

(**) Xin tr�ch một đoạn của Thỉnh Nguyện Thư:

�... Gi�o dục con người l� sứ mạng cao cả, quyền lợi thiết th�n đồng thời l� truyền thống ng�n đời của Gi�o hội ho�n vũ v� Gi�o hội Việt Nam. Kể từ khi xuất hiện tr�n qu� hương, đạo C�ng gi�o đ� g�p phần đ�o tạo tr� đức cho bao thế hệ người Việt, đ� tham gia bồi đắp bản sắc văn h�a v� cơ sở tinh thần cho to�n thể d�n Việt. Tiếc thay, c�ng cuộc tốt đẹp n�y bị buộc phải chấm dứt tại miền Bắc từ sau năm 1954 v� tại miền Nam từ sau năm 1975, do ch�nh s�ch độc quyền gi�o dục của một Nh� nước theo chủ thuyết duy vật v� thần, đường lối độc t�i to�n trị. Gi�o hội n�i ri�ng v� c�c t�n gi�o n�i chung đều đ� bị tước đoạt mọi quyền lợi, cơ hội v� khả năng gi�o dục. Mặt kh�c, việc đ�o tạo nh�n sự trong Gi�o hội (cụ thể trong c�c chủng viện) lại bị Nh� nước duy vật v� thần đ� kiểm so�t v� chi phối. Việc n�y r� r�ng đ� v� đang g�y n�n cho d�n tộc v� d�n Ch�a nhiều tai họa lớn lao vốn sẽ di lụy l�u d�i.�