ĂN CHAY
Jos. Trần Văn Thịnh
ĂN CHAY l� ăn uống c� ki�ng khem v� hạn - chế kh�ng xa lạ g� đối với đa số quần ch�ng Việt-Nam.
T�n đồ Phật-Gi�o c� người ăn chay niệm Phật hằng th�ng hằng năm, gọi l� ĂN CHAY TRƯỜNG. Ăn CHAY theo Nh� Phật, v� kỵ s�t sinh, th� tuyệt đối kh�ng được ăn THỊT c�c động-vật; m� thực-phẩm CHAY chỉ gồm CỦ, HẠT, RAU, ĐẬU, QUA, C�Y, HOA, L� v� c�c thực-phẩm chế ra từ lo�i thảo-mộc. Một Phật-Tử cho t�i biết mỗi năm anh ĂN CHAY một th�ng v� nhằm th�ng BẨY, v� theo Phật-Gi�o, th�ng BẨY l� th�ng X� TỘI VONG NH�N. Anh ăn chay để cầu cho c�c VONG HỒN được si�u-tho�t. Anh cũng c�ng nhận ĂN CHAY l� một c�ch h�m m�nh để DIỆT DỤC. Bởi v� tuy ĂN l� nhu-cầu nu�i sống thể x�c con người , nhưng ĂN cũng ch�nh l� MỘT trong TỨ KHO�I của con người, nhất l� khi được ĂN NGON.
C� những người t�nh nguyện sống theo giới luật ĂN CHAY suốt đời đ� quen dạ kh�ng thể ăn c�c thức ăn kh�c c� thịt lo�i động vật. Để l�m giảm sự th�m muốn ăn những m�n ăn ngon c� THỊT C� như mọi người thường ăn, người nấu ĐỒ CHAY đ� kh�o chế ra c�c m�n ăn chay giống như c�c m�n ăn th�ng thường, l�m giả bằng m� căn, đậu hũ (phụ) v� c�c gia vị, th�nh c�c m�n như THỊT HEO QUAY, VỊT SỐI MỠ, GI�, CHẢ, T�M KHO, THỊT Đ�NG , NEM CHUA, C� KHO TỘ v.v. ăn rất ngon. C�c tiệm CƠM CHAY nhờ bắt chước thế, mở ra, chỗ n�o cũng thu h�t thực kh�ch thật đ�ng đảo.
ĂN CHAY để mưu cầu sức khỏe l� việc tự nguyện ăn theo chế độ do c�c chuy�n vi�n tiết thực đề ra. Sống trong x�-hội giầu c�, dư thừa thực-phẩm, nhiều người kh�ng chỉ ăn no để sống; m� họ sống để ăn ngon. ĂN CHAY ch�nh l� phương ph�p ngừa v� trị bệnh MẬP PH� v� bệnh TIM MẠCH của họ.
Những người theo ZEN, theo Thiền V�-Vi cũng ăn chay . Họ kh�ng ăn thịt c�c động vật , v� tin rằng ăn thịt sẽ tạo ra TRƯỢC, một độc tố t�ch lũy trong cơ thể, c� hại cho thể x�c cũng như t�m-hồn con người. C�c VEGETERIANS kh�c cũng ăn chay tương tự; nhưng chấp nhận ăn TRỨNG, uống SỮA.
�N-HỮU C�NG-GI�O giữ CHAY theo luật Gi�o-Hội hiện h�nh, hằng năm chỉ phải ĂN CHAY k�m theo KI�NG THỊT hai ng�y: Thứ Tư bắt đầu M�A CHAY cũng nhằm ng�y Lễ TRO (Ash Wednesday) v� ng�y Thứ S�u CH�A KYT� chịu chết (Good Friday) kết th�c TUẦN TH�NH. Trong hai ng�y n�y , Gi�o-luật buộc t�n-hữu từ18 đến 60 tuổi phải ăn chay ki�ng thịt v� từ 14-17 tuổi chỉ phải ki�ng thịt m� th�i. Ng�y Chay l� 24 giờ kể từ 12 giờ đ�m h�m trước đến 12 giờ đ�m h�m sau. Trong thời gian n�y, người giữ CHAY chỉ được ăn MỘT BỮA NO, c�n hai bữa kh�c ăn 1/3 m� th�i. Trong Ng�y CHAY, t�n-hữu kh�ng được ăn vặt. Họ cũng được khuy�n ki�ng bớt th�-vui, kiềm-chế nghiện-ngập v� dục-vọng.
M�A CHAY , thời gian khoảng 5 tuần lễ, nhắc-nhở t�n-hữu s�m-hối những tội lỗi của m�nh v� tưởng nhớ SỰ THƯƠNG KH� Ch�a Kyt� đ� chịu khi xưa để cứu chuộc nh�n loại khỏi �CH SATAN do tội Tổ-T�ng đ� phạm.
ĂN CHAY chỉ v� luật buộc đ� mất hết �-nghĩa khi người giữ CHAY căn giờ để ăn b�. Họ ăn cho no thỏa trong ng�y trước NG�Y CHAY, n�n c� th�i quen hưởng thụ no thỏa ng�y THỨBA BỔ B�O ( Mardi gras ). Đ�ng kh�c, trong x�-hội văn-minh giầu c� , dư thừa THỊT C� th� nhịn ăn thịt c� chẳng c�n gi� trị hy-sinh, h�m m�nh g� cả. Tr�i lại đổi khẩu vị với THỰC PHẨM CHAY c�n cho người ăn chay cảm gi�c th�ch th� hơn c�c ng�y thường.
(Xin xem tiếp trong Diễn ��n Gi�o D�n số 18 th�ng 4/2003 trang 50)