ĐỨC CHA HUỲNH VĂN NGHI
N�i Về Việc T�N TRỌNG NH�N PHẨM
B�i n�i chuyện của Đức Cha Nicolas Huỳnh Văn Nghi với sinh vi�n gi�o phận Phan Thiết
C�c con th�n mến,
H�m nay, vui mừng được gặp c�c con từ nhiều gi�o xứ về, cha xin mượn lời Ch�a trong S�ch S�ng Thế, tức quyển thứ I trong bộ Kinh Th�nh, n�i về một t�c phẩm kỳ diệu m� Thi�n Ch�a đ� s�ng tạo v� lời đ�nh gi� của Ng�i về t�c phẩm đ�.
Thi�n Ch�a n�i: �Ta h�y l�m ra con người theo h�nh ảnh v� như họa ảnh của Ta. Người đ� dựng n�n họ l� nam l� nữ� (1,26), �v� Thi�n Ch�a thấy thế l� qu� tốt đẹp � (St 1,31).
Phẩm gi� con người
Hơn mọi tạo vật kh�c, hơn cả tinh t� trong vũ trụ bao la, con người đ� được tạo dựng theo h�nh ảnh Thi�n Ch�a. Đ� l� c�ch tr�nh b�y giản dị, b�nh d�n v� cụ thể của t�c giả Th�nh Kinh, để n�i l�n phẩm gi� cao cả của con người, được gọi l� Nh�n Phẩm. Cha xin long trọng ch� giải: Nh�n, nghĩa l� con người; Phẩm, nghĩa l� gi� trị cao: như phẩm chất, phẩm vật. Vậy Nh�n Phẩm tức l� một thực tại c� gi� trị cao nhất của Con Người.
H�y trở lại với lời Mạc Khải của Th�nh Kinh về con người: Để tạo dựng ng�y, đ�m, trời, đất, biển, mặt trời, mặt trăng, c�c tinh t�, thảo mộc v� sinh vật, Thi�n Ch�a chỉ ph�n một lời v� tức khắc mọi sự vật đều c�, theo Lời Người. Nhưng khi tạo dựng con người, Thi�n Ch�a đ� phải, với bụi đất, nắn ra một th�n thể. Rồi Ng�i thổi hơi sống m�nh v�o lỗ mũi của n� v� con người đ� th�nh mạng sống (x. St 2,7). Đ�y cũng l� c�ch n�i m� Kinh Th�nh d�ng để mạc khải t�nh si�u việt của con người, được tạo dựng c�ch c�ng phu hơn v� tạo dựng theo h�nh ảnh Thi�n Ch�a.
Ngo�i ra, sau khi tạo dựng, Thi�n Ch�a lại c�n đ�nh gi� n� l� qu� tốt (St,31). Trong khi nhận định về c�c tạo vật kh�c, Ng�i chỉ cho l� tốt m� th�i (St 1,25).
Đ� l� nền tảng của phẩm gi� con người được Thi�n Ch�a mạc khải. Một phẩm gi� chung cho mọi người nam cũng như nữ - người khỏe mạnh cũng như bệnh nh�n - gi�u cũng như ngh�o - l�nh lặn cũng như t�n tật - từ l�c ph�i thai trong l�ng mẹ cho đến l�c từ trần. Do đ� mọi người đều b�nh đẳng về phẩm gi�.
Ở đ�y, Cha xin mở một dấu ngoặc: Ng�i Lời Thi�n Ch�a đ� xuống thế l�m người từ l�c Đức Mẹ nhận lời truyền tin của Thần sứ (x. Lc 1,38) v� B� Elisabeth đ� ch�o Người �l� Th�n Mẫu của Ch�a t�i � (Lc 1,43) ngay khi Người vội v� đến thăm b�. Do đ� c� thể n�i, ngay từ l�c người phụ nữ thụ thai, b� đ� bắt đầu l�m mẹ, v� b�o thai b� cưu mang đ� l� con người, c� phẩm gi� con người.
T�n trọng nh�n phẩm của m�nh
Được tạo dựng theo h�nh ảnh của Thi�n Ch�a v� mang h�nh ảnh n�y ngay từ l�c đầu thai, ch�ng ta cần � thức v� nh�n nhận phẩm gi� ấy: đối với m�nh cũng như đối với mọi người. Con người do Thi�n Ch�a tạo dựng, v� t�c giả c�ng cao trọng, th� t�c phẩm c�ng cao qu�. Đ� l� nhiệm vụ thứ nhất: � thức r� r�ng về phẩm gi� của con người.
Lần nọ, khi đi qua một c�nh đồng, Cha thấy một đ�n b� tr�n một chục con. Hai con trong bọn ch�ng đang h�c nhau v� những con b� c�n lại đứng xung quanh đ�, tỏ vẽ ngỡ ng�ng. C� thể ch�ng muốn can thiệp để giải h�a, nhưng kh�ng một con n�o d�m nh�o v�o,v� sợ bị h�c l�y. Thế rồi, từ xa, một cậu b�, chừng 7,8 tuổi, vội v�ng xuất hiện. Cậu ta chạy đến, tay cầm một con roi. Thấy cậu chạy đến, đ�n b� đang đứng xem bắt đầu chạy, rồi hai con b� đang h�c nhau cũng bỏ chạy. X�t về mặt v�c d�ng, đ�n b� to hơn cậu b� nhiều lần, c�n về trọng lượng, một con b� nặng gấp mấy lần cậu b�. Nhưng tại sao đ�n b� lại bỏ chạy? L� do, l� v� cậu b� l� con người, c�n b� l� con vật. Phẩm gi� ch�nh lệch nhau!
Nhiệm vụ thứ hai của ch�ng con l� bảo vệ phẩm gi� m�nh. H�y phối hợp lời n�i, h�nh động, nếp sống v� c�ch xử sự cho c�n xứng với phẩm gi� m�nh. N�i c�ch văn chương, tất cả những g� xuất ph�t từ con người đều mang lấy chữ nh�n : như nh�n bản, nh�n c�ch, nh�n đạo, nh�n nghĩa, nh�n �i, nh�n t�m, nh�n từ, nh�n đức, nh�n hậu� N�i c�ch kh�c, ở đ�u, l�c n�o, n�i chi hay l�m g�, ch�ng ta đều phải l�m, với tư c�ch l� con người. Đ� l� nh�n phẩm� đối với m�nh phải tự trọng (tự trọng trong c�ch ăn mặc, đi đứng, n�i năng, h�nh động, trong lời hứa, trong nếp sống v� trong c�ch cư xử với tha nh�n), đối với tha nh�n phải t�n k�nh.
Được tạo dựng theo h�nh ảnh của Thi�n Ch�a, ch�ng con mang h�nh ảnh Ch�a tr�n bản th�n: đừng đụng đ�u n�i đ�, việc g� cũng l�m, nơi n�o cũng đi h�y t�n trọng phẩm gi� của lời n�i, của th�n x�c, của đ�i mắt, của con tim v� t�m hồn của c�c con, v� c�c con l� h�nh ảnh của Thi�n Ch�a.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 18 th�ng 4/2003 trang 36)