Trở
lại Trang Nh�:Cao ủy Tị nạn LHQ, �n x� Quốc tế v� D�n biểu Olivier Dupuis
l�n tiếng về vụ TT. TH�CH TR� LỰC
Tại thủ đ� Brussels h�m thứ ba, 12 th�ng 8, dưới đề mục " Tăng sĩ Th�ch Tr� Lực bị bắt c�c tại Nam Vang c�ch đ�y một năm, nay bỗng xuất hiện trong nh� t� Việt Nam ", D�n biểu Quốc hội �u ch�u, Olivier Dupuis, đ� chất vấn Hội đồng Ch�u �u như sau :
"C�ch đ�y đ�ng một năm, t�i đ� b�o động Hội đồng Ch�u �u về sự mất t�ch của Tăng sĩ Phật gi�o Th�ch Tr� Lực tại Nam Vang. Thượng tọa l� th�nh vi�n của Gi�o hội Phật gi�o Việt Nam Thống nhất, thế danh Phạm Văn Tưởng, 49 tuổi, trải qua nhiều năm t� tội, quản th�c, s�ch nhiễu kể từ năm 1992. Thượng tọa được Cao ủy tị nạn LHQ tại Nam Vang cấp thẻ tị nạn ch�nh trị cuối th�ng 6 năm 2002. Nhưng đ�m 25 th�ng 7 năm ngo�i đ� bị một nh�m người lạ mặt đến bắt c�c.
"H�m nay đ�y, Tăng sĩ Th�ch Tr� Lực vừa xuất hiện, kh�ng phải trong cương vị một con người tự do được LHQ bảo vệ, m� như một t� nh�n chờ phi�n x�t xử trong nh� ngục Việt Nam. Theo tin của Ủy ban Bảo vệ Quyền l�m Người Việt Nam cho biết, th� gia đ�nh Thượng tọa vừa được giấy mời tham dự phi�n t�a x�t xử v�o ng�y 1 th�ng 8, nhưng phi�n xử bị ho�n v�o ph�t ch�t. Hiện th�n nh�n kh�ng biết Thượng tọa bị giam giữ nơi n�ọ Một cuộc giam giữ b� mật suốt 12 th�ng r�ng như thế l� bất hợp ph�p, kh�ng những g�y �p lực tinh thần v� thể x�c, m� c�n nhạo b�ng t�nh c�ng ch�nh của phi�n t�a khi Thượng tọa kh�ng được tiếp x�c với một luật sư để chuẩn bị cho sự biện hộ.
"Xin hỏi rằng :
- Hội đồng Ch�u �u c� biết tin Thượng tọa Th�ch Tr� Lực bị bắt c�c v� cưỡng bức đưa về Việt Nam, d� đ� được quyền tị nạn ch�nh trị, v� bị giam cầm b� mật suốt một năm qua hay kh�ng ?
- Hội đồng Ch�u �u c� được th�ng b�o về những lời buộc tội Thượng tọa hay kh�ng? - Hội đồng Ch�u �u c� nhờ đại diện tại H� Nội đến thăm nu�i Thượng tọa v� tham dự phi�n t�a sắp tới hay kh�ng ?
- Hội đồng Ch�u �u sẽ vận động như thế n�o để ngăn chận những vi phạm li�n tục của hai nh� cầm quyền Cam Bốt v� Việt Nam đối với c�c ti�u chuẩn quốc tế trong việc quản l� quy chế người tị nạn, đặc biệt đối với nguy�n tắc "bất hồi hương" những người m� tự do bị đe dọa tr�n qu� hương họ v� l� do t�n gi�o, chủng tộc hay ch�nh kiến ?
- Hội đồng Ch�u �u c� cho rằng cần �p dụng biện ph�p chế t�i hay kh�ng, dựa tr�n nền tảng của "điều ước nh�n quyền" trong Hiệp ước Hợp t�c Kinh tế giữa Li�n Hiệp �u ch�u với Việt Nam, giữa Li�n hiệp �u ch�u với Cam Bốt trước những vi phạm như thế của nh� cầm quyền H� Nội v� nh� cầm quyền Nam Vang ?"
Tuần trước, hai �ng Sidiki Kaba v� V� Văn �i đ� nh�n danh hai Tổ chức Nh�n quyền quốc tế, l� Li�n Đo�n Quốc tế Nh�n quyền v� Ủy ban Bảo vệ Quyền l�m Người Việt Nam k� thư chung gửi nh� cầm quyền H� Nội y�u s�ch trả tự do cho Thượng tọa Th�ch Tr� Lực. Để t�m hiểu c�ng luận quốc tế, ch�ng t�i phỏng vấn �ng Kris Janowski, Ph�t ng�n nh�n Cao ủy Tị nạn LHQ ở Gen�ve v� �ng Daniel Alberman, Phụ tr�ch Đ�ng Nam � của tổ chức �n X� Quốc tế tại Lu�n Đ�n.
Ỷ Lan : Xin ch�o �ng Kris Janowski. Ch�ng t�i muốn được hỏi thăm về trường hợp Thượng tọa Th�ch Tr� Lực, một nh� sư Việt Nam bị bắt c�c tại Nam Vang v�o cuối th�ng 7 năm ngo�i, sau khi được Cao ủy Tị nạn LHQ tại Nam Vang cấp thẻ tị nạn ch�nh tri.. Cao ủy Tị nạn LHQ c� biết tin Thượng tọa Tr� Lực vừa xuất hiện trong nh� t� Việt Nam v� sắp bị đưa ra x�t xử hay kh�ng?
Kris Janowski : Tr�n mặt ch�nh thức, th� ch�ng t�i kh�ng biết, trong nghĩa nh� cầm quyền Việt Nam kh�ng th�ng b�o cho ch�ng t�i vụ n�ỵ Nhưng ch�ng t�i được tin qua c�c cơ quan truyền th�ng. Ch�ng t�i l�m được g�, v� sẽ l�m g� trong tức khắc ư? Ch�ng t�i sẽ viết ngay thư gửi nh� cầm quyền Việt Nam y�u cầu cho Thượng tọa Th�ch Tr� Lực được đối xử c�ng bằng trong bất cứ thủ tục ph�p l� n�o m� họ muốn đem ra thi h�nh. Ch�ng t�i sẽ theo d�i sự ph�t triển của vụ n�y, v� căn bản l� gi�p đỡ tr�n mặt ph�p l� nếu Thượng tọa Th�ch Tr� Lực y�u cầu.
Ỷ Lan: Thượng tọa Th�ch Tr� Lực được LHQ bảo vệ khi bị bắt c�c, bị cưỡng bức hồi hương rồi bị bỏ t� tại Việt Nam. Điều n�y c� tr�i chống với luật ph�p quốc tế kh�ng, thưa �ng?
Kris Janowski: Đương nhi�n l� vi phạm luật tị nạn quốc tế, khi bắt một người đ� được Cao ủy Tị nạn LHQ c�ng nhận quyền tị nạn ch�nh trị, rồi dẫn độ người ấy trở về với nguy�n trạng bị đ�n �p trước đ�ỵ V� điều n�y đ� xẩy ra cho Thượng tọa Th�ch Tr� Lực.
Ỷ Lan : Trong thực tế Cao ủy Tị nạn LHQ t�nh can thiệp như thế n�o ?
Kris Janowski: Trước hết ch�ng t�i y�u cầu nh� cầm quyền Việt Nam chứng tỏ rằng phi�n t�a x�t xử được v� tư v� c�ng bằng trong mọi ho�n cảnh, v� cung cấp cho Thượng tọa Th�ch Tr� Lực mọi gi�p đỡ ph�p l� theo y�u s�ch của Thượng tọa tr�n phương diện b�o chữa v� biện hộ.
V� sau đ�y l� cuộc phỏng vấn tổ chức �n X� Quốc tế tại Lu�n Đ�n :
Ỷ Lan: Thưa anh Daniel Alberman, �n x� Quốc tế vừa tung chiến dịch "H�nh động Khẩn" cho trường hợp Tăng sĩ Phật gi�o Th�ch Tr� Lực. Xin anh cho biết "H�nh động Khẩn" n�y l� g� v� nhắm đến ai?
Daniel Alberman: Mỗi "H�nh động Khẩn" thường l�m dấy l�n h�ng ngh�n bức thư gửi đến nh� cầm quyền Việt Nam qua đường bưu điện hay Fax. Sau đ�, từng ph�n bộ �n x� Quốc tế tại c�c quốc gia quyết định c�c h�nh động th� ứng cho mỗi trường hợp. Theo chỗ t�i biết, th� hiện nay �n x� Quốc tế tại �c ch�u đang ở cao điểm của chiến dịch hậu thuẫn cho Nh�n quyền tại � ch�ụ Họ sẽ đặc biệt quan t�m đến trường hợp của Thượng tọa Th�ch Tr� Lực trong v�i tuần lễ tới. "H�nh động Khẩn" m� ch�ng t�i vừa tung ra l� một lời k�u gọi gửi đến to�n thể th�nh vi�n �n x� Quốc tế trong to�n thế giới để y�u cầu họ viết thư gửi hai nh� cầm quyền Việt Nam v� Cam Bốt n�i l�n trường hợp của Thượng tọa Th�ch Tr� Lực. Đ�y l� tin tức cập nhật tiếp theo "H�nh động Khẩn" thứ nhất m� ch�ng t�i đ� tung ra ngay sau khi Thượng tọa mất t�ch hồi th�ng 7 năm ngo�ị Sau khi được th�ng tin về sự kiện Thượng tọa bị giam cầm tại Việt Nam v� gia đ�nh vừa nhận được giấy mời đến dự phi�n t�a x�t xử, ch�ng t�i liền tung ra "H�nh động Khẩn" thứ hai h�m naỵ Hiển nhi�n l� ch�ng t�i quan t�m đến sự kiện biệt v� �m t�n của Thượng tọa từ th�ng 7 năm ngo�i đến th�ng 7 năm naỵ Quả thật, l� hai nh� cầm quyền Cam Bốt v� Việt Nam từng tuy�n bố l� họ kh�ng hề biết Thượng tọa ở đ�u.
Ỷ Lan: Mặc d� trong thực tế Thượng tọa bị giam cầm tại Việt Nam suốt 12 th�ng qua ?
Daniel Alberman: V�ng, sự thực l� như thế. Điều quan t�m thứ nhất của ch�ng t�i hiện nay, l� th�n nh�n kh�ng được tiếp x�c với Thượng tọa, ch�ng t�i rất lo lắng cho sức khỏe v� điều kiện giam giữ Thượng tọạ Điều đầu ti�n ch�ng t�i y�u cầu c�c th�nh vi�n của ch�ng t�i, l� đ�i hỏi nh� cầm quyền cho biết nơi giam giữ, cho ph�p gia đ�nh được thăm nu�i v� Thượng tọa được gặp gỡ luật sư biện hộ v� được chăm s�c thuốc men nếu Thượng tọa cần.
Ỷ Lan: Trong H�nh động Khẩn, �n x� Quốc tế quy tr�ch nhiệm cho nh� cầm quyền Cam Bốt đ� vi phạm C�ng ước Tị nạn LHQ năm 1951, đặc biệt l� nguy�n tắc "bất hồi hương" những ai bị đ�n �p nh�n quyền tr�n qu� hương họ. Thế nhưng tr�ch nhiệm của nh� cầm quyền Việt Nam l� g�? Trong vụ n�y, Việt Nam c� vi phạm luật quốc tế kh�ng? �n x� Quốc tế đ�i hỏi g� ở nh� cầm quyền Việt Nam ?
Daniel Alberman: Xin ph�p cho t�i sửa lại c�ch chị đặt vấn đề. Hiện ch�ng ta chưa biết Cam Bốt vi phạm nghĩa vụ quốc tế như thế n�o, ch�ng ta chưa biết trong ho�n cảnh n�o Thượng tọa Th�ch Tr� Lực bị mất t�ch, những c�u hỏi n�y cần được l�m s�ng tỏ. Hiển nhi�n, khi Thượng tọa Th�ch Tr� Lực bị đem ra x�t xử tại Việt Nam, ch�ng t�i cần biết r� Thượng tọa bị bắt ở đ�u, c� bị bắt theo một tr�t lệnh quốc tế n�o kh�ng? T�y theo c�ch trả lời hai chi tiết ấy, m� ch�ng ta đ�nh gi� Việt Nam vi phạm luật quốc tế v� luật quốc gia như thế n�o. Kh�ng cho ph�p Thượng tọa tiếp x�c với th�n nh�n đ� l� một vi phạm luật quốc tế. Ch�ng t�i k�u gọi sự minh bạch trong trường hợp của Thượng tọạ Ch�ng t�i cũng cần biết Thượng tọa bị buộc tội g�, cũng như trong ho�n cảnh n�o Thượng tọa bị mất t�ch. V� ch�ng t�i đ�i hỏi phi�n xử được c�ng khai, với sự tham dự của quần ch�ng, kể cả c�c quan s�t vi�n ngoại quốc.
Ỷ Lan: Nhiều năm trước, �n x� Quốc tế đ� c�ng nhận Thượng tọa Th�ch Tr� Lực l� một t� nh�n v� lương thức (prisoner of conscience), v� đ� vận động bền bỉ cho Thượng tọạ �n x� Quốc tế c� t�nh l�m g� kh�c ngo�i H�nh động Khẩn h�m nay?
Daniel Aiberman : Chị n�i đ�ng, �n x� Quốc tế đ� tuy�n xưng Thượng tọa Th�ch Tr� Lực l� người t� v� lương thức từ năm 1992, khi Thượng tọa bị bắt lần đầụ Đ�y l� l� do v� sao ch�ng t�i rất quan t�m đến Thượng tọa v� ch�ng t�i tiếp tục triển khai sự quan t�m n�ỵ T�i nghĩ rằng, hoặc nh� cầm quyền Việt Nam sẽ phản hồi y�u s�ch của ch�ng t�i, hoặc sẽ minh bạch h�a trước c�ng ch�ng về những chi đ� xẩy ra trong trường hợp của Thượng tọạ T�y theo sự trả lời của nh� cầm quyền Việt Nam, �n x� Quốc tế sẽ quyết định những h�nh động kế tiếp. Như t�i đ� tr�nh b�y, chắc chắn l� ch�ng t�i y�u s�ch c�c điều sau đ�y: c�ng bố c�c lời buộc tội Thượng tọa, phi�n xử phải c�ng khai, c�c quan s�t vi�n ngoại quốc phải được tham dự phi�n t�a để xem x�t c�c ti�u chuẩn quốc tế c� được �p dụng hay kh�ng. Nghĩa l� ch�ng t�i muốn biết r�nh mạch chuyện g� sẽ xẩy rạ Đ�y l� một trường hợp đặc biệt quan trọng đối với ch�ng t�i, ch�ng t�i v� c�ng quan t�m về ho�n cảnh xẩy ra chung quanh vụ Thượng tọa mất t�ch tại Nam Vang. C� thể l� Cam Bốt đ� vi phạm c�c nghĩa vụ quốc tế chiếu theo C�ng ước Tị nạn LHQ tr�n b�nh diện luật ph�p quốc tế n�i chung, khi Cam Bốt tạo ra sự "mất t�ch" của Thượng tọa Th�ch Tr� Lực, m� cũng c� thể l� Cam Bốt th�ng đồng với Việt Nam hoặc l� cho ph�p nh� cầm quyền Việt Nam dẫn độ Thượng tọa về nước. Điều n�y ch�ng t�i cực kỳ quan t�m theo d�i để xem mọi biến th�i của sự việc.
