Trở
lại Trang Nh�:HỘI ĐỒNG MỤC VỤ GI�O XỨ
L� Thi�n lược dịch
(tiếp theo số 22)
III. TƯ C�CH ĐẠI DIỆN CỦA HĐMV
C�c t�i liệu C�ng Đồng Vatican II khi đề cập đến HĐMV thường coi n� như l� th�nh phần �đại diện� d�n Ch�a hay l� �phản ảnh� t�m tư nguyện vọng của d�n Ch�a. Nhưng c�c t�i liệu ấy cũng nhấn mạnh rằng c�c HĐMV kh�ng hề c� tư c�ch đại diện theo nghĩa ph�p l�. HĐMV kh�ng phải l� một cơ quan lập ph�p. Để hiểu r� � niệm đại diện theo như Gi�o Hội dạy, ch�ng ta h�y x�t xem vấn đề m� Cha Trương Thi đ� gặp ở gi�o xứ Th�nh Albert� do ng�i cai quản. Su�t t� nữa th� gi�o xứ của ng�i r� ra manh m�m chỉ v� vấn đề lựa chọn giữa chương tr�nh thanh ni�n với chương tr�nh chăm s�c người gi�.
Ở gi�o xứ Th�nh Albert� c� chương tr�nh dạy gi�o l� tốt v� chương tr�nh ấy gi�p cho nhiều thanh thiếu ni�n dọn m�nh chịu ph�p Th�m Sức, nhưng kh�ng hề c� một thừa t�c vụ cho giới trẻ l� c�i m� cha Trương Thi thấy cần. Bởi v� ng�i l� một linh mục trẻ v� ng�i đ� từng l� thừa t�c vi�n thanh thiếu ni�n. Ở gi�o xứ cũ của ng�i, ng�i đ� th�nh lập một c�u lạc bộ b�ng rổ v� đội b�ng rổ gi�o xứ ng�i đ� từng tham gia thi t�i với c�c đội b�ng kh�c trong th�nh phố. Do vậy, ng�i rất sốt sắng với thừa t�c vụ thanh thiếu ni�n.
Kh�ng lẫn lộn tư c�ch �đại diện�
Cha Thi y�u cầu HĐMV gi�o xứ gi�p ng�i nghi�n cứu kỹ vấn đề. Ng�i muốn họ t�m hiểu c�c nhu cầu thiết thực của giới trẻ trong gi�o xứ, v� x�t xem gi�o xứ c� gi�p được g� cho giới ấy kh�ng, đồng thời ng�i cũng y�u cầu c�n nhắc lượng định mức chi ph� cho chương tr�nh mục vụ n�y[1]. HĐMV đồng � thực thi y�u cầu của cha Thi.
Theo lời cha Thi kể lại th� chỉ một tuần lễ sau khi đưa ra y�u cầu tr�n, ng�i đ� phải gặp rắc rối với b� Hữu Lan, một cụ l�o đ�ng k�nh của gi�o xứ. B� Hữu Lan l� trưởng ban C�ng L� X� Hội v� �i nữ b�, c� Yến Linh, cũng đang l� th�nh vi�n của HĐMV. Cậu con trai của Yến Linh, ch�u ngoại cụ Hữu Lan, đ�m n�o cũng v�i đầu l�m việc ở c�c tiệm tạp h�a để c� tiền trả nợ chiếc xe Toyota sang trọng cậu mới mua trả g�p. B� cụ Hữu Lan được mọi người trong gi�o xứ trọng nể, lại cũng vừa được bầu chọn l� nh�n vật thiện nguyện xuất sắc của năm. Với kiến thức s�u rộng về lịch sử gi�o xứ v� nhờ tiếp x�c rộng r�i với mọi ban ng�nh trong gi�o xứ, b� được coi l� nh�n vật uy�n b�c c� uy t�n.
Khi nghe �i nữ b� cho biết HĐMV đang c� kế hoạch thiết lập thừa t�c vụ cho giới trẻ v� sẽ thu� người phụ tr�ch chương tr�nh n�y, B� cụ Hữu Lan giận s�i l�n. B� ph�n n�n với cha Thi rằng, chương tr�nh của cha giẫm l�n một nhu cầu khẩn thiết trước mắt của gi�o xứ, đ� l� nhu cầu chăm s�c người gi�. Để hỗ trợ quan điểm của m�nh, b� Hữu Lan nại đến kết quả Kiểm Tra D�n Số năm 2000, n�i rằng hiện trong phạm vi gi�o xứ c� đến 16.5% người gi� l�o tr�n 65 tuổi. Thế th� gi�o xứ n�n điều hợp c�c sinh hoạt nhằm gi�p đỡ họ mới phải, cả về mặt t�n gi�o lẫn phương diện x� hội, cụ thể l� cung cấp thực phẩm v� viếng thăm ủy lạo từng người.
V�i h�m sau cuộc gặp gỡ giữa b� cụ Hữu Lan v� cha Trương Thi, thư v� điện thoại ồ ạt tr�n v�o văn ph�ng gi�o xứ. Những người c�ng c�nh với b� cụ hối th�c cha Thi h�y mau th�nh lập một thừa t�c vụ cho người gi�. Thế l� cha Thi đứng trước ng� ba đường. Ng�i cứ tưởng rằng ng�i đ� l�m một việc kh�n ngoan khi y�u cầu HĐMV nghi�n cứu về việc c� thể mở một chương tr�nh mục vụ cho giới trẻ. Nhưng kh�ng ngờ ng�i đ� nhận một trận mưa ph�o từ ph�a người gi� xối xả đổ l�n đầu ng�i. Ng�i tự hỏi phải chăng một đ�ng ng�i dấn th�n v�o thừa t�c vụ cho giới trẻ, v� một đ�ng ng�i chẳng ng� ng�ng g� tới tuổi gi�.
C�n nhắc lựa chọn c�i tối ưu
Cha Trương Thi biết r� gi�o xứ Th�nh Albert� c�n ngh�o. Nguồn t�i nguy�n, t�i ch�nh đang cạn kiệt, chỉ c� khả năng t�i trợ cho một chương tr�nh m� th�i - hoặc l� thu� một thừa t�c vụ cho giới trẻ hoặc l� mướn một thừa t�c vụ cho người gi�, chứ kh�ng thể cả hai c�ng một l�c được. Kh�ng ai phủ nhận rằng cả người gi� lẫn người trẻ trong gi�o xứ đều xứng đ�ng được chăm s�c. Nhưng giải quyết l�m sao đ�y? Trong gi�o xứ, �i! Ch�n người, mười �. Kẻ th� đề nghị n�n mở một cuộc trưng cầu d�n � v� �p dụng nguy�n tắc thiểu số phục t�ng đa số. Người th� đề nghị cha Thi đưa ra quyết định căn cứ v�o ph�n t�ch t�nh h�nh d�n số, c�n nhắc giữa số lượng người gi� với số lượng lớp trẻ, ph�a n�o đ�ng d�n ph�a ấy được chọn ưu ti�n. Cả hai giải ph�p đều cho thấy giới trẻ thắng thế.
Nhưng cha Trương Thi kh�ng ưng � ch�t n�o với c�c đề nghị tr�n. Trưng cầu d�n � chỉ tổ l�m phật l�ng lớp người gi� v� g�y th�m chia rẽ trong gi�o xứ. Chọn phục vụ dựa theo số lượng đ�ng th� chắc chắn sẽ c�ng g�y phiền h� cho c�c cụ. Cha đắn đo m�i về t�nh trạng giới hạn của ng�n s�ch gi�o xứ: Khả năng của gi�o xứ l�m sao đ�p ứng được cả hai giới c�ng một l�c đ�y?
Tiếng n�i �đại diện� từ b�ng tối (kh�ng ở trong HĐMV)
Chiến dịch chống đối do b� cụ Hữu Lan ph�t động l�m cho cha Trương Thi phải tự kiểm điểm lại về những dự t�nh đầu ti�n của m�nh. Ng�i đ� kh�ng ti�n liệu trước phản ứng của khối người gi� đối với dự t�nh ấy. B�y giờ, ng�i thấy cần phải nh�n s�u hơn v�o vấn đề để c�n nhắc lại một lần nữa.
Cha Trương Thi trở lại với HĐMV v� cha nh�n nhận m�nh đang ở trong một t�nh thế kh� xử. Ng�i tự th� đ� đ�nh gi� thấp những khắc khoải ưu tư của người gi� cũng quan trọng kh�ng k�m so với những quan t�m ng�i d�nh cho tuổi trẻ. Ng�i y�u cầu HĐMV gi�p ng�i quyết định sao cho phải lẽ. C�c th�nh vi�n Hội Đồng đề nghị cha Thi tham khảo rộng r�i hơn nữa bằng c�ch mời th�m gi�o d�n trong gi�o xứ tham gia trao đổi đối thoại, đồng thời cũng n�n th�ng tri cho to�n gi�o xứ biết ho�n cảnh thực sự m� ng�i đang đối diện để y�u cầu họ c� những � kiến đ�ng g�p t�ch cực...
Với sự trợ gi�p của HĐMV, cha Trương Thi mở một hội nghị trong gi�o xứ để tr�nh b�y cho gi�o d�n hiểu gi�o xứ đang cần g� v� muốn g�. Ng�i kh�m ph� ra được điều n�y l� chẳng c� bao nhi�u gi�o d�n trong gi�o xứ biết thế n�o l� thừa t�c vụ cho giới trẻ, thế n�o l� chương tr�nh chăm s�c người gi�. V� vậy, hội nghị gi�o xứ l�m một c�ng hai việc: vừa hội thảo vừa gi�o dục. Nhờ hội nghị ấy, gi�o d�n hiểu được � nghĩa v� tầm quan trọng của cả hai thừa t�c vụ, đồng thời cũng thấy được phải l�m g� v� l�m thế n�o để ho�n th�nh cả hai mục ti�u tr�n, để rồi từ đ� ước lượng được mức ph� tổn m� gi�o xứ sẽ phải chi ra cho c�ng t�c.
Trong hội nghị, người ta thấy nổi l�n một số gi�o d�n đ�ng g�p những tiếng n�i c� trọng lượng, đi s�u v�o vấn đề v� cũng sẵn l�ng lắng nghe người kh�c. Họ thiết tha với những vấn đề li�n hệ thiết th�n với gi�o xứ, c�n cha Trương Thi th� cũng c� cơ hội x�ch lại gần gi�o d�n, lắng tai nghe họ. Ng�i đặc biệt ch� � đến những gi�o d�n được ơn kh�n ngoan thi�n ph�. Ng�i lập danh s�ch những gi�o d�n l� luận sắc b�n, n�u ra những � kiến x�y dựng hữu �ch v� ph�n đo�n ch�n chắn.
Tr�n trọng tư c�ch đại diện d� bất đồng quan điểm
Sau hội nghị, cha Trương Thi mời một số người m� cha đ� theo d�i ghi nhận, hầu lập th�nh một �lực lượng đặc nhiệm� với mục đ�ch tiếp tục thảo luận t�m hướng đi để tiến tới một sự đồng thuận. B� cụ Hữu Lan cũng được sung v�o Lực lượng Đặc Nhiệm n�y. Thoạt đầu, b� Hữu Lan vẫn c�n l� một �trạng sư� cổ v� mạnh mẽ chương tr�nh săn s�c người gi�. Nhưng một đ�m kia, chiếc xe mới toanh của cậu ch�u ngoại b� đậu trong b�i đậu xe của tiệm tạp h�a đ� bị bọn băng đảng sơn vẽ kẽ vạch kh�ng c�n thể thống g�. Lốp xe bị rạch lủng. Dĩ nhi�n cả cậu con trai lẫn mẹ n� đều nổi giận. B� ngoại Hữu Lan cũng tức tối chẳng k�m.
Lực lượng Đặc Nhiệm họp nhau nhiều lần nhiều th�ng, cuối c�ng đ� đạt được kết luận để đệ nạp l�n HĐMV. Kết luận rằng việc thiết lập một thừa t�c vụ mở rộng cho giới trẻ trong gi�o xứ l� điều quan trọng cấp kỳ so với việc thu� một người lo việc điều phối chăm s�c người gi�. B� cụ Hữu Lan đ� biểu quyết thuận bản kết luận tr�n, b�n cạnh đ� b� cũng nỗ lực x�c tiến vận động một nh�m người tự nguyện lo việc chăm s�c người gi�.
Th�nh quả của sự t�n trọng tư c�ch đại diện
Thế l� nhiều Ch�a nhật li�n tiếp cha Trương Thi c�ng bố kết quả m� lực lượng đặc nhiệm đ� đạt được v� cha đ� ph� chuẩn. Gi�o d�n được nghe giải th�ch tường tận về mọi kế hoạch thực thi quyết nghị tr�n, trong đ� c� kế hoạch t�i ch�nh với sự đ�ng g�p của mọi th�nh phần trong gi�o xứ để trả tiền lương cho t�n thừa t�c vi�n giới trẻ nay mai. Việc g�y quỹ cho chương tr�nh thanh thiếu ni�n nhanh ch�ng đạt kết quả tốt. Từ kết quả tốt đẹp ấy, gi�o xứ hăng h�i tiến th�m một bước nữa, đi đến g�y quỹ cho chương tr�nh chăm s�c người gi�...
Như vậy, t�nh c�ch �đại diện� của HĐMV trong Gi�o Hội kh�ng ho�n to�n �p dụng quy luật đa số, cũng kh�ng hề dựa tr�n yếu tố d�n số học. T�nh c�ch đại diện kh�ng đ�i buộc c�c th�nh vi�n của Hội đồng phải ủng hộ dự �n thừa t�c vụ thanh ni�n hay thừa t�c vụ người gi�, m� chỉ nhằm t�m kiếm sự kh�n ngoan thực tiển nơi c�c th�nh phần d�n Ch�a l� ch�nh. Sự kh�n ngoan ấy được nẩy sinh nhờ c� đối thoại, c� trao đổi để ph�t hiện ra những � kiến s�ng suốt từ quần ch�ng.
Cụ b� Hữu Lan khởi đầu l� nh�n vật biện hộ cho khối người gi�, bởi v� b� thuộc về khối ấy. B� nghĩ rằng b� �đại diện� đ�m trạng sư của người gi�. Nhưng sau khi tham gia lực lượng đặc nhiệm, b� đ� thay đổi c�ch nghĩ, c�ch nh�n v� b� sẵn s�ng để cho sự kh�n ngoan của cộng đồng thống lĩnh b�. Trong trường hợp n�y, b� quả đ� trở th�nh người đại diện ch�n ch�nh. B� từ bỏ định kiến để đi v�o đối thoại v� lợi �ch chung của cộng đồng.
