Thử nh�n lại sự kiện lịch sử

Thử nh�n lại sự kiện lịch sử :

Ng�y 2 th�ng 9 � 1945 tại VIỆT NAM

Phan Đức Minh

Theo tin tức trong v� ngo�i nước, năm nay cộng sản H� Nội tổ chức Ng�y Lễ Quốc Kh�nh, Lễ Độc Lập (National Day/ Independence day: 2 th�ng 9) của họ một c�ch rất tẻ nhạt, kh�ng c�n cảnh hăng say tưng bừng như những ng�y n�o. Hồ Ch� minh chỉ c�n được dưới 40% giới trẻ, sinh vi�n chọn l�m thần tượng, kh�ng c�n 100% như trước nữa, theo cuộc thăm d� t�o bạo, g�y nguy hiểm cho Ban Chủ Bi�n tờ b�o � Tuổi Trẻ � ph�t h�nh tại Th�nh Phố Hồ Ch� Minh.

Viết b�i n�y, ch�ng t�i mong c� dịp t�m t�nh với c�c bạn trẻ Việt Nam ở hải ngoại, l� những người, v� nhiều l� do, kh�ng c� dịp biết nhiều về lịch sử Việt Nam. Nhất l� l�c n�y m�n học Văn Học & Lịch Sử Việt Nam đ� được đưa v�o giảng dậy tại nhiều Trường Đại Học của Hoa Kỳ, trong l�c Cộng Đồng người Việt định cư tại Mỹ ng�y c�ng lớn mạnh, trưởng th�nh, c� nhiều nh�n vật nam, nữ gốc Việt tham gia v�o những hoạt động Ch�nh Trị, Tư Ph�p,Văn H�a, Kinh Tế, X� Hội trong ch�nh quyền cũng như x� hội Mỹ, ở những vị tr� quan trọng. Khi cần, ch�ng t�i xin ph�p ghi ch� th�m bằng Anh Ngữ để c�c bạn trẻ dễ nhận r� những sự việc đ� xẩy ra trong Lịch Sử d�n tộc ch�ng ta.

1.- Việt Nam trước 19 th�ng 8 - 1945 :

* Đi theo đường lối, ch�nh s�ch cuả hai triều Vua tiền nhiệm: C�c Vua Minh Mệnh v� Thiệu Trị cuả nh� Nguyễn, Vua Tự Đức kh�ng chấp nhận mọi việc li�n lạc, giao thiệp với c�c quốc gia kh�c, d� chỉ l� tr�n căn bản thương mại m� th�i .

* C�c ch�nh phủ Anh, Ph�p, T�y Ban Nha l�c đ� đang tr�n đường đi t�m kiếm thuộc địa hầu đ�p ứng đ� ph�t triển cuả nền c�ng kỹ nghệ trong nuớc về t�i nguy�n, nh�n c�ng, thị trường ti�u thụ vv� cho n�n đ� gi�p đỡ cho nhiều tầu bu�n cuả tư bản nuớc m�nh, mang theo giấy giới thiệu để xin v�o Việt Nam li�n lạc bu�n b�n l�m ăn. Vua Tự Đức thẳng tay chối từ, kh�ng chấp nhận.

* Cũng trong thời gian n�y, c�c vị Gi�o Sĩ từ �u Ch�u tới � Ch�u cũng như Việt Nam để truyền b� Đạo Thi�n Chu�. Vua Tự Đức ban h�nh Dụ cấm đạo : người ngoại quốc v�o Việt Nam giảng đạo sẽ bị tử h�nh, c�c Linh Mục Việt Nam kh�ng chịu bỏ đạo sẽ bị khắc chữ v�o mặt v� bị đưa đi c�c trại giam ở v�ng n�i rừng hiểm độc. Phải đối ph� với c�c vụ nổi loạn cuả c�c lực lựợng c�n ho�i vọng Nh� L�, chống lại triều đ�nh Nh� Nguyễn, lại thấy c�c Gi�o Sĩ T�y Phương v�o truyền đạo ng�y một lan rộng, tr�i với ch�nh s�ch cuả triều đ�nh l�c đ� l� �Tuyệt đối kh�ng li�n lạc, giao thiệp với nuớc ngo�i duới mọi h�nh thức�,Vua Tự Đức ban h�nh th�m Sắc Dụ ng�y 21 - 3 - 1851, trong đ� c� n�i : xử tử h�nh tất cả c�c Gi�o Sĩ T�y Phương cũng như Việt Nam tr�n to�n l�nh thổ đất nước. C�c gi�o d�n bị coi l� đồng lo� với qu�n phản nghịch ngoại quốc n�n cũng chịu chung h�nh phạt . Ng�y 1-5-1851, Gi�o Sĩ Augustin Schoeffler bị ch�m đầu ở Sơn T�y. Năm sau , Gi�o Si Jean Louis Bonnard bị ch�m đầu c�ng với nhiều gi�o d�n ở ngo�i Bắc... * Ch�nh phủ Ph�p- đang cần c� th�m nhiều thuộc địa (Colonies), nh�n dịp n�y, tạo cơ hội để đưa qu�n v�o đ�nh chiếm Việt Nam. Đ�nh chiếm Gia Định trong Nam. Sau đ� chiếm Đ� Nẵng năm 1858. Năm 1867, Nam Bộ trở th�nh nhượng địa, trực tiếp cai trị bởi ch�nh phủ Ph�p (1867: Cochinchina annexed by France ). Năm 1875, qu�n Ph�p đ�nh chiếm Th�nh H� Nội. Năm 1884, tất cả phần c�n lại cuả đất nuớc Việt Nam bị đặt dưới sự bảo hộ cuả nuớc Ph�p (1884: French protec-torate imposed over the rest of the country ).

2.- Người Ph�p cai trị Việt Nam :

* Năm 1897, �ng Doumer l�m To�n Quyền Đ�ng Dương (Governor General of Indochina- Viết dựa theo gốc chữ Ph�p: Gouverneur G�n�ral ) , đặt ra c�c thứ thuế đinh, điền, thổ trạch, muối, thuốc phiện, xuất nhập cảng. Trong thời gian n�y, nền n�ng nghiệp, c�ng kỹ nghệ tại Việt Nam được mở mang, canh t�n, ph�t triển, đường x�, cầu cống được x�y dựng. Năm 1902, �ng Beau thay �ng Doumer trong chức vụ n�i tr�n, thiết lập chuơng tr�nh dậy học dựa theo kiểu cuả người Ph�p. Ph�p ngữ l� ng�n ngữ ch�nh được d�ng trong c�c truờng học lớn nhỏ, thay thế cho nền nho học chịu ảnh hưởng cuảTrung Quốc. C�c cơ sở bưu điện, y tế được x�y dựng v.v� Bộ mặt b�n ngo�i cuả đời sống x� hội Việt Nam quả thực c� nhiều thay đổi tiến bộ, Tuy nhi�n, người Ph�p tới Việt Nam, một thuộc địa tốt nhất về nhiều mặt so với c�c thuộc địa cuả Ph�p đ� c� l�c bấy giờ, kh�ng phải v� l�ng tốt, gi�p cho d�n tộc Việt Nam tiến bộ, ph�t triển với �Tinh thần tương trợ quốc tế - Spirit of International Mutuality) như trong c�c sinh hoạt cuả cộng đồng quốc tế ng�y nay. Những c�ng tr�nh mở mang, ph�t triển l�c đ� tr�n l�nh thổ Việt Nam, ch�nh yếu l� th�c đẩy Việt Nam theo kịp với nhu cầu đ�i hỏi cuả người Ph�p trong việc khai th�c thuộc địa, phục vụ cho sự ph�t triển cuả nền kinh tế tại Ph�p Quốc đang được kỹ nghệ ho� (industrialized) một c�ch mạnh mẽ trong nội địa cũng như tr�n �thương trường quốc tế - International market�.

* Người Ph�p cũng cứng rắn dập tắt mọi sự chống đối đưa đến �nổi loạn, khởi nghi� � Revolt, rising up in arms� cuả d�n bản xứ. Người Ph�p kh�ng qu�n đ�o tạo lớp người bản xứ được hưởng kh� nhiều quyền lợi, để tiếp tay với họ cai trị thuộc điạ n�y. Sự căm hờn, uất ức cuả giới tr� thức, lớp người hiểu biết, c� tinh thần quốc gia, y�u nước, thương x�t d�n tộc cứ c�ng ng�y c�ng �m ỉ rồi lớn mạnh dần l�n.

* Cụ Phan T�y Hồ đ� gửi cho nh� cầm quyền Ph�p 1 bức thư, n�i: �Ch�nh phủ n�n chọn hiền t�i, trao quyền h�nh cho họ, lấy lễ m� m� tiếp, lấy th�nh m� đ�i, nới rộng quyền ng�n luận cho c�c nh�n sĩ, b�o ch� để th�ng đạt t�nh d�n, thưởng phạt nghi�m minh, kiểm so�t quan lại tr�nh cho d�n những điều bất c�ng, oan tr�i, sưả đổi luật ph�p, giảm bớt sưu thuế ,khuyếch trương c�ng nghệ th� sĩ d�n sẽ vui l�ng gi�p ch�nh phủ. L�c ấy sẽ kh�ng c�n ai lo toan t�nh đến việc chống lại ch�nh phủ nư�...� Người Ph�p khi n�o chịu nghe những lời khuyến c�o cuả Cụ Phan-T�y-Hồ cũng như gạt bỏ l� thyết �Ph�p-Việt đề huề � French- Vietnamese Concord� do Cụ Phan Bội Ch�u đưa ra để thực hiện một cuộc �Sống chung� trong an b�nh vui vẻ giư� ch�nh phủ cai trị v� d�n ch�ng bản xứ.

3.- Những cuộc chống đối cuả tầng lớp tr� thức mới : Ở đ�y, v� khu�n khổ hạn hẹp, ch�ng t�i chỉ n�u l�n những vụ ti�u biểu, điển h�nh nhất m� th�i.

I. Cụ Phan-Bội-Ch�u vận động cho phong tr�o C�ch Mạng chống Ph�p, nhờ sự gi�p đỡ cuả Trung Hoa v� Nhật Bản l�c đ�. Cụ bị bắt năm 1925 tại Thượng Hải rồi bị dẫn về Việt Nam trị tội. Do sự phản kh�ng cuả d�n ch�ng trong nước l�n cao dữ dội n�n người Ph�p kh�ng d�m quyết liệt hạ thủ Cụ Phan, m� chỉ li�n lạc với Nhật Bản trục xuất Cụ.

* Năm 1917, �ng Lương-Ngọc-Quyến từ Nhật Bản về Việt Nam g�y dựng lực lượng đấu tranh chống Ph�p, nhưng �ng đ� bị mật th�m Anh (British secret police) bắt tại Hương Cảng rồi giao lại cho Ph�p v� l�c đ� Anh v� Ph�p l� những �Đế quốc� � Imperialist nations đang cai trị nhiều thuộc địa tr�n thế giới, c� quyền lợi ch�nh s�ch giống nhau n�n l� bạn đồng minh với nhau. �ng Quyến bị giam v�o nh� t� ở Tỉnh Th�i Nguy�n, miền thượng du Bắc Việt.

II. �t l�u sau, �ng Đội Cấn chỉ huy cuộc khởi nghĩa chống Ph�p nhưng sức yếu n�n bị qu�n đội Ph�p dẹp tan trong v�i th�ng.

III. Sau Thế chiến thứ I, năm 1919, một Hội Nghị H�a B�nh được tổ chức tại Versailles ở Ph�p, một nh�m nh�n vật dấu tranh cho Độc Lập của Việt Nam đang cư tr� tại Thủ Đ� Paris, trong đ� c� Nguyễn �i Quốc (Nguyen, the Patriot ), tức Hồ Ch� Minh, c�n bộ Cộng Sản Quốc tế v� l�nh tụ cộng sản Việt Nam sau n�y, soạn thảo một chương tr�nh 8 điểm cho cuộc đấu tranh gi�nh Độc Lập cho Việt Nam v� gửi tới Hội Nghị H�a B�nh n�i tr�n. Nguyễn �i Quốc t�m gặp Tổng Thống Mỹ Woodrow Wilson (1856- 1924, vị Tổng Thống thứ 28 của Mỹ, 2 nhiệm kỳ, v� được coi l� 1 trong những vị Tổng Thống vĩ đại của Hoa Kỳ ) để y�u cầu ủng hộ cho chương tr�nh 8 điểm n�i tr�n, nhưng vị Tổng Thống Mỹ lại muốn Việt Nam đi đến Độc Lập theo chương tr�nh 14 điểm của �ng d�nh cho tất cả c�c d�n tộc tr�n thế giới đang bị cai trị bởi một quốc gia kh�c. Mỹ chống đối ch�nh s�ch thuộc địa. Thế l� mộng ước của Nguyễn �i Quốc kh�ng th�nh.

Năm 1923, một thanh ni�n Việt nam y�u nước, Phạm Hồng Th�i , đ� cho nổ bom mưu s�t vi�n To�n Quyền Đ�ng Dương l�c đ� l� Martial Merlin, đi c�ng c�n ở Nhật Bản rồi về Sa-Điện, thuộc Quảng Ch�u, Trung Hoa. Merlin tho�t chết, nhưng một số người Ph�p, tổ chức tiệc t�ng đ�n tiếp, bị chết v� bị thương. Chiến sĩ Phạm Hồng Th�i đ� nhẩy xuống s�ng để tự s�t, kh�ng cho Ph�p bắt v� khai th�c lấy t�i liệu, tin tức. Tinh thần chống ch�nh quyền cai trị cuả thực d�n Ph�p (French colonialits) c�ng d�ng cao như b�o nổi ở Việt Nam.

Năm 1925, Vua Bảo-Đại l�n ng�i l�c 12 tuổi. Sau đ� sang Ph�p tiếp tục con đường học vấn.

* Tại Quảng Đ�ng, Trung Hoa, Nguyễn �i Quốc th�nh lập �Việt Nam Thanh Ni�n C�ch Mạng Đồng Ch� Hội - The Revolutionary Youth League of Vietnam), tổ chức n�ng cốt đầu ti�n của Phong Tr�o Cộng Sản quốc tế ở Đ�ng Dương (the first truly Marxist organization in Indochina), với mục đ�ch cộng sản h�a to�n thể v�ng n�y (Vietnam, Laos & Cambodia ). Một Chi Bộ (Party cell) được đưa về Việt Nam g�y dựng cơ sở v� lực lượng chống Ph�p, tạo ch�nh nghĩa (Just cause) cho cuộc đấu tranh l�u d�i. Cũng thời gian đ�Việt Nam Quốc D�n Đảng (The Vietnam Nationalist Party) được th�nh lập với đường lối chủ trương đối lập hẳn với tổ chức cộng sản n�i tr�n.

* Năm 1929, thấy thời cơ đ� thuận lợi, Nguyễn-�i-Quốc �người đ� được đ�o tạo, huấn luyện thuần thục về mọi chiến thuật, chiến lược đấu tranh (struggling tactics & strategy) tại Nga S�, đổi t�n �Việt Nam Thanh Ni�n C�ch Mạng Đồng Ch� Hội� th�nh �Đ�ng Dương Cộng Sản Đảng�Indochinese Communist Party� để ra mặt hoạt động, đấu tranh theo đường lối, ch�nh s�ch của phong tr�o cộng sản to�n cầu.

* Năm 1930, Đảng Trưởng Nguyễn Th�i Học, l�nh đạo Việt Nam Quốc D�n Đảng khởi nghi� vũ trang (Rising up in arms) chống Ph�p tại Tỉnh Y�n B�i, miền thượng du Bắc Việt v�o ng�y 10 th�ng 2, nhưng thất bại v� lực lượng kh�ng c�n xứng, lực lượng qu�n đội Ph�p được trang bị vũ kh� tối t�n v� mạnh hơn gấp nhiều lần. L�nh Tụ Nguyễn Th�i Học c�ng c�c nh�n vật l�nh đạo cuả Đảng, 13 người, bị bắt v� bị xử tử: chặt đầu bằng m�y ch�m (Guillotine) ng�y 17�6�1930. Nguyễn Th�i Học c�ng c�c đồng ch� b�nh thản, hi�n ngang bước l�n m�y ch�m, kh�ng ch�t sợ h�i. Nguyễn Th�i Học c�n để lại cho hậu thế c�u n�i bất hủ �Kh�ng th�nh c�ng th� cũng th�nh nh�n�. �ng muốn n�i: kh�ng đạt được mục ti�u của đại cuộc th� �t nhất cũng xứng đ�ng l�m một người con y�u nước của Đất Mẹ Việt Nam.

* 1932, Vua Bảo Đại từ Ph�p trở về nước để thực sự điều h�nh việc nước với hi vọng người Ph�p sẽ gi�p �ng cai trị đất nước một c�ch tốt hơn, nhưng người Ph�p phải bảo vệ quyền lợi của nước Ph�p trước hết. Do đ� �ng Bảo Đại cũng chẳng l�m g� được g� cho Đất Nước như �ng muốn, trong khi c�c tổ chức đấu tranh chống Ph�p ng�y một lan rộng, mạnh mẽ hơn bao giờ, l�m cho �ng Bảo Đại c�ng th�m l�ng t�ng, nhận r� l� m�nh kh�ng c� thực quyền.

* Năm 1937, Mặt Trận B�nh D�n (Front Populaire - Popular Front) l�n cầm quyền tại Ph�p, ch�nh s�ch của Ph�p đối với c�c thuộc địa c� nhiều thay đổi, dễ chịu hơn cho n�n ở Việt Nam, c�c nh� l�nh đạo C�ch Mạng c�c Đảng Ph�i c�ng khai đứng l�n tổ chức ra Đ�ng Dương Đại Hội Nghị, tập trung sức mạnh, y�u cầu ch�nh phủ Ph�p cải c�ch ch�nh s�ch cai trị v� ph�ng th�ch c�c t� nh�n ch�nh trị. Trước sức mạnh đ�, ch�nh phủ Ph�p nhượng bộ, chấp nhận phần lớn c�c đ�i hỏi của lực lượng đấu tranh tại Việt Nam.

* Năm 1940, Thế Chiến thứ 2 lan tr�n sau khi b�ng nổ, qu�n đội Nhật Bản tiến v�o Việt Nam, thế đứng của Ph�p bị đe dọa n�n Phục Quốc Qu�n (Recon-quering troops) Việt Nam khởi binh đ�nh Ph�p ở nhiều nơi tại miền thượng du Bắc Việt, dựa lưng v�o Trung Hoa Quốc D�n Đảng. Khoảng thời gian n�y l� cơ hội th�c đẩy phong tr�o C�ch Mạng tại Việt Nam b�ng l�n, nhằm gi�nh quyền Độc lập, Tự Do cho quốc gia, d�n tộc.

* Ng�y 10-5-1941: Sau cuộc Hội Nghị Đảng Cộng Sản tại P�c B�, l� Trung T�m Chỉ Huy của Nguyễn �i Quốc, ở miền cực Bắc Việt Nam, �Mặt Trận Việt Nam Độc lập Đồng Minh- Vietnam Independence League� gọi tắt l� �Việt-Minh� được th�nh lập, nhằm l�i cuốn c�c lực lượng quốc gia chống Ph�p ri�ng rẽ kh� th�nh c�ng, kết hợp lại th�nh một lực lượng lớn mạnh c� tổ chức chặt chẽ, nhưng dưới sự l�nh đạo ch�nh yếu l� của Nguyễn �i Quốc. Họ Nguyễn ra lệnh cho V� Nguy�n Gi�p th�nh lập lực lượng v� trang, tổ chức chiến tranh du k�ch, nhằm v�o những nơi yếu k�m của qu�n Ph�p m� đ�nh. Điều n�y chứng tỏ Nguyễn �i Quốc v� Đảng Cộng Sản c� S�ch-Lược (Policy & Strategy) đấu tranh kh�n kh�o v� hữu hiệu (effective) hơn nhiều tổ chức đấu tranh quốc gia kh�c cũng trong giai đoạn n�y.

Sau đ� (1942), Nguyễn �i Quốc sang gặp L�nh Tụ của Trung Hoa, l� Tưởng Giới Thạch (Chiang Kai-shek) xin gi�p đỡ phương tiện, n�i l� để c�ng với Trung Hoa chống Nhật Bản, nhưng ch�nh yếu l� ph�t triển lực lượng v� trang của cộng sản. Tưởng Giới Thạch đ� c� ch�nh s�ch cho Việt Nam, lại biết r� Nguyễn �i Quốc l� cộng sản n�n cho người bắt giam 13 th�ng. L�c n�y, Việt Nam C�ch Mạng Đồng Minh Hội The Vietnam Revolutionary League), được th�nh lập với sự gi�p dỡ mọi mặt của Tưởng Giới Thạch để chống Nhật ở Việt Nam v� sau n�y, khi Đồng Minh đ�nh bại Nhật Bản th� tổ chức n�y sẽ kết hợp với c�c lực lượng kh�ng cộng sản gi�nh ch�nh quyền tại Việt Nam. Đồng Minh Hội kh�ng th�nh c�ng trong sứ mạng được giao ph� n�n Nguyễn �i Quốc thuyết phục ch�nh quyền Tưởng Giới Thạch l� sẽ chống Nhật theo đường lối của Họ Tưởng. V� nhu cầu chống Nhật, Nguyễn �i Quốc được thả v� trở về Việt Nam, tiếp tục l�nh đạo lực lượng cộng sản đấu tranh kh�ng theo đường lối của Họ Tưởng m� theo đường lối của ch�nh m�nh, với c�i t�n mới Hồ Ch� Minh (Ho, the Enlightened One) nằm trong phong tr�o cộng sản quốc tế. V� Họ Hồ chống Nhật thực sự tại Việt Nam cho n�n �ng ta đ� nhận được sự gi�p đỡ của Trung Hoa v� cả Hoa Kỳ qua cơ quan OSS (tiền th�n của CIA sau n�y) để cầm ch�n qu�n đội Nhật Bản tại v�ng n�y theo � muốn của phe Đồng Minh. Trong l�c n�y, Hồ Ch� Minh b� mật ra lệnh cho V� Nguy�n Gi�p d�ng lực lượng nh�n d�n vũ trang ng�y c�ng ph�t triển, ti�u diệt lu�n cả c�c lực lượng quốc gia (Nationalist forces) để mưu toan độc chiếm ch�nh quyền khi Nhật Bản bị Đồng Minh đ�nh bại.

* Ng�y 22-12-1944: Theo lệnh của Hồ Ch� Minh, V� Nguy�n Gi�p th�nh lập trung đội v� trang tuy�n truyền (Armed propaganda section) gồm 34 người, l�m Lễ Tuy�n Thệ xuất qu�n tại x� T�n Tr�o, v� chỉ 2 ng�y sau, tấn c�ng đ�nh chiếm v�i đồn binh của Ph�p ở Bắc Việt Nam, l�c đ� tinh thần đ� suy sụp, g�y tiếng vang v� ph�t triển lực lượng v� trang bằng c�ch �lấy s�ng địch ti�u diệt địch�. Kế hoạch n�y của con c�o gi� Nguyễn �i Quốc đ� th�nh c�ng r� r�ng.

4.- Cuộc đảo ch�nh ng�y 9-3-1945 : Thế chiến thứ 2 b�ng nổ l� thời cơ thuận lợi cho c�c nước thuộc địa tr�n thế giới, trong đ� c� Việt Nam, nổi l�n gi�nh Độc Lập v� Tự Do v� ch�nh quyền của c�c nước cai trị bị l�i cuốn v�o cuộc chiến lớn lao n�y. Ch�nh quyền cai trị của Ph�p tại Việt Nam bị mất li�n lạc với ch�nh phủ Ph�p ở �u Ch�u khi ph�o binh (Artillery) của ph�t x�t Đức nổ như mưa b�o b�n bờ s�ng Rhine/ Rhin � con s�ng d�i nhất ở �u Ch�u, chẩy qua 6 quốc gia của lục địa n�y� khi kh�ng qu�n Nhật Bản oanh k�ch căn cứ của c�c quốc gia Đồng Minh (chống ph�t-x�t Đức-�-Nhật) tại Th�i B�nh Dương (Pacific Ocean ).

Để giữ vững ch�nh quyền, thực d�n Ph�p (French Colonialists) ra sức bắt bớ t� đầy c�c ch�nh trị phạm v� thẳng tay đ�n �p c�c phong tr�o đấu tranh, khởi nghĩa. Tuy nhi�n c�c phong tr�o đấu tranh nổi dậy vẫn kh�ng ngừng b�ng l�n. Ở Nam Bộ, L� Hồng Phong v� vợ l� Nguyễn Thị Minh Khai, cấp l�nh đạo của Đảng Cộng Sản, sau Hồ Ch� Minh, vận động, h� h�o d�n ch�ng khởi nghĩa, gi�nh ch�nh quyền. Ở Thượng Du Bắc Việt, �ng Đội Cung chỉ huy qu�n đội Bảo-An (của Ph�p) chiếm Đồn Binh tại Đ� Lương. Phục Quốc Qu�n do Thủ L�nh Trần Trung Lập chỉ huy, từ đất Trung Hoa k�o về đ�nh chiếm Tỉnh Lạng Sơn. T�nh h�nh c�ng th�m rối ren, hỗn loạn. D�n ch�ng Việt Nam phải chịu chung sự khổ sở c�ng cực do qu�n ph�t x�t Nhật g�y ra v� sự đ�n �p t�n bạo của ch�nh quyền Ph�p cai trị. Bao nhi�u l�a gạo để sống đều bị qu�n Nhật thu v�t để ăn, qu�n Ph�p thu v�t lập kho dự trữ chờ ng�y qu�n Đồng Minh đổ bộ v�o Việt Nam. Cả Nhật lẫn Ph�p đều d�ng mọi c�ch triệt nguồn sống của d�n ch�ng Việt Nam, nhằm ti�u diệt sức đề kh�ng, nổi dậy chống qu�n x�m lược. Ruộng đất sản xuất l�a gạo bị trưng dụng (requisitioned) để trồng c�c c�c loại c�y: b�ng, gai, thầu dầu v.v... cung ứng cho nhu cầu chiến tranh của Nhật. Quan lại nh�n dịp �Đục nước thả c�u - Fishing in troubled waters� tha hồ vơ v�t, d�n ch�ng v� c�ng căm hờn, bất m�n cơ hồ kh�ng c�n chịu nổi. Th�m v�o đ�, một nạn đ�i v� tiền kho�ng hậu (Unparalleled Famine) xẩy ra khắp nơi tại Bắc v� miền Trung Việt Nam, l�m chết gần 2 triệu người, x�c chết nằm rải r�c khắp th�nh thị đến th�n qu�, đầu đường, x� chợ, b�n vệ đường, c� những người sắp chết vẫn c�n cố r�ng bứt cỏ, cho v�o miệng theo phản xạ sinh tồn (Surviving reflex), c� những trẻ em thơ dại sắp chết v� đ�i sữa nhưng vẫn c�n �m cứng người Mẹ t�m sữa b� trong l�c người Mẹ đ� chết cứng từ l�c n�o. Lửa căm th� Nhật-Ph�p d�ng l�n ng�n ngụt.

* S�ng ng�y 9-3-1945, qu�n Nhật l�m một cuộc đảo ch�nh, v� chỉ trong v�ng 24 giờ, to�n thể bộ m�y cai trị của Ph�p tại Việt Nam ho�n to�n xụp đổ. Người Nhật tung ra khẩu hiệu �Ch�u � của người � Ch�u� để l�i cuốn d�n ch�ng Việt Nam sau 80 năm sống kiếp n� lệ dưới sự cai trị của người da trắng phương T�y. Người Nhật kh�n ngoan t�m giải ph�p (Solution): ch�nh phủ của Người Việt Nam cai trị đất nước Việt Nam trong l�c Nhật Bản phải lo đối đầu với cuộc Thế Chiến hứa hẹn nhiều trận đ�nh quyết liệt, khủng khiếp. Ch�nh Phủ Trần Trọng Kim ra đời, gồm nhiều nh�n vật c� đức, c� t�i, do Học giả (Scholar) Trần Trọng Kim l�m Thủ Tướng. D� thế n�o đi nữa cũng l� ch�nh phủ của người Việt Nam, n�n được sự hoan ngh�nh nhiệt liệt của d�n ch�ng khắp nước, từ Bắc v�o Nam. Ch�nh phủ Trần trọng Kim chọn Quốc Kỳ v� Quốc ca cho nước Việt nam mới. Bộ Trưởng Gi�o Dục, Gi�o Sư Thạc Sĩ Ho�ng Xu�n H�n đưa ra ngay 1 chương tr�nh gi�o dục mới, ho�n to�n bằng tiếng Việt, mọi c�ng văn giấy tờ của cơ quan c�ng quyền đều bằng tiếng Việt. Bộ trưởng Nội Vụ, B�c Sĩ Trần Đ�nh Nam, tẩy uế bộ m�y ch�nh quyền từ tr�n xuống dưới, loại trừ mọi quan chức tham nhũng, x�a bỏ mọi t�n t�ch của chế độ thực d�n Ph�p để lại, mời người t�i giỏi ra gi�p nước. Gi�o Sư Phan Anh, Bộ Trưởng Thanh Ni�n, diễn thuyết, k�u gọi d�n ch�ng, thanh ni�n tuổi trẻ h�y đứng l�n x�y dựng lại đất nước, ph�t huy tinh thần y�u nước, đưa Việt Nam tiến l�n con đường phồn thịnh v� h�ng cường. Bầu trời H� Nội như muốn vỡ tung ra trong những tiếng h� vang, những c�nh tay giơ l�n, biểu hiện một tinh thần Việt Nam mới , d�n tộc Việt nam quyết ch� tiến l�n .

* Trước t�nh thế n�y, c�c Đảng Ph�i quốc gia hầu hết lại d� đặt, nghe ng�ng , d� x�t th�i độ của người Nhật. Một điều thật đ�ng tiếc ! Ri�ng Đảng Cộng Sản , v� tổ chức chặt chẽ hơn, được sự yểm trợ của Quốc Tế Cộng Sản, c� cơ sở khắp nơi, được huấn luyện kỹ lưỡng chu đ�o, người l�nh đạo lại kh�n ngoan, mưu lược, nhiều thủ đoạn cho n�n kh�c hẳn , họ nắm lấy cơ hội n�y, tăng cường gấp r�t c�c hoạt động c�ng khai cũng như ngấm ngầm, ph�t triển lực lượng quần ch�ng (Masses� forces), th�nh lập c�c Đo�n Thể ch�nh trị nằm trong �Mặt Trận Việt Minh�, v� trang th� sơ: gậy gộc, gi�o m�c, lưỡi l�, dao găm, m� tấu, v�i quả lựu đạn, mấy khẩu s�ng của Tầu, của T�y sử dụng từ hồi Thế Chiến thứ I, li�n tục biểu t�nh, đấu tranh với khẩu hiệu �Đ�nh Ph�p, đuổi Nhật�, đ�p ứng đ�ng với t�m l� quần ch�ng đang căm th� Nhật-Ph�p . Họ chặn bắt c�c tầu bu�n chuy�n chở thực phẩm, dầu ăn, dầu thắp s�ng, vật dụng h�ng ng�y v.v... lưu th�ng tr�n c�c s�ng lớn, nhất l� ở Miền Bắc, rồi d�ng loa k�u gọi d�n ch�ng quanh v�ng, tự do đến lấy thoải m�i đem về m� ăn, m� d�ng. L�ng n�y đồn đại đến l�ng kh�c, d�n ch�ng k�o tới đ�ng như kiến. Ch�nh kẻ viết b�i n�y đ� tận mắt chứng kiến cảnh tượng n�i tr�n . Trong l�c đang thiếu đ�i c�ng cực m� được như vậy th� d�n n�o m� chẳng theo? Cộng sản kh�n ngoan, mưu lược, thủ đoạn như thế cho n�n đ� chinh phục được khối d�n ch�ng đ�ng đảo, kh�ng những bằng c�ch kh�ch động l�ng y�u nước, đ�nh T�y, đuổi Nhật, giải ph�ng d�n tộc m� c�n qua con đường �l�nh đạo bao tử quần ch�ng� nữa. Người d�n l�c đ� đại đa số kh�ng cần biết cộng sản l� c�i g�, họ chỉ cần được no cơm, ấm �o, kh�ng bị �p bức, b�c lột. tho�t cảnh n� lệ của Ph�p, của Nhật m� th�i.

* Nhật bắt buộc phải đầu h�ng v� điều kiện (unconditionally surrendered) trước lực lượng Đồng Minh ng�y 13-8-1945, sau khi 2 quả bom nguy�n tử của Mỹ n�m xuống, l�m ti�u tan 2 th�nh phố lớn v� quan trọng về chiến tranh của Nhật l� Hiroshima v� Nagasaki.

* Ph�p v� Nhật kh�ng c�n cai trị Việt Nam nữa, Việt Nam như một c�i nh� bỏ kh�ng v� ch�nh phủ Trần Trọng Kim kh�ng c� Bộ Quốc Ph�ng, kh�ng c� qu�n đội, chỉ l�m được việc khi c�n qu�n đội Nhật bản đứng đằng sau lưng m� th�i. Thế l� hai lực lượng: Một b�n l� Mặt Trận Việt Minh của Đảng Cộng Sản, với Hồ Ch� Minh l� L�nh Tụ, l�nh đạo về ch�nh trị, li�n lạc với quốc tế, c� V� Nguy�n Gi�p l�nh đạo lực lượng qu�n sự, c�n một b�n l� Đại Việt Quốc Gia Li�n Minh, một Mặt Trận quốc gia bao gồm nhiều Đảng Ph�i m� n�ng cốt l� Việt Nam Quốc D�n Đảng v� Đại Việt Quốc X�, tranh nhau gi�nh ch�nh quyền.

Mặt Trận Việt Minh, do Đảng Cộng Sản l�nh đạo, với l�nh tụ l� Hồ Ch� Minh, kh�n ngoan, mưu mẹo, thủ đoạn gh� gớm, cộng sản lại c� nhiều c�n bộ, đảng vi�n được huấn luyện thuần thục, c� cơ sở ở khắp nơi, từ th�nh thị đến th�n qu� cho n�n l�c n�y, cộng sản nhanh tay hơn, chỉ huy c�c cuộc nổi dậy cướp ch�nh quyền ở hầu hết khắp nơi, ở Tỉnh Th�nh cũng như ở c�c Phủ Huyện . Chỉ trong v�ng mấy ng�y từ 15 đến 19 th�ng 8- 1945 , bộ m�y ch�nh quyền mới coi như nằm gọn trong tay Việt-Minh Cộng Sản. Ng�y 25 th�ng 8 Vua Bảo Đại tho�i vị (abdicated), ch�nh phủ Trần trọng Kim bị giải t�n. Ch�nh Phủ l�m Thời (Temporary/provisional Government) do Hồ Ch� Minh l�m Chủ Tịch (President), c� c�c nh�n vật thuộc cơ quan OSS của Hoa Kỳ đứng b�n cạnh (September 2- 1945, in Hanoi, with American OSS Officials at his side, Ho Chi Minh Proclaims The Independent Democratic Republic of Vietnam.) ra mắt d�n ch�ng H� Nội ng�y 2 th�ng 9 � 1945 , trong bầu kh�ng kh� C�ch Mạng, giải ph�ng d�n tộc s�i nổi như muốn l�m vỡ tung H� Nội, v� Nước Việt Nam D�n Chủ Cộng H�a ra đời từ giờ ph�t đ�... Hoa Kỳ th� ph�n v�n, kh� xử : kh�ng muốn chế độ thuộc thuộc địa của Ph�p tồn tại, nhưng Hoa Kỳ cũng kh�ng muốn Việt Nam rơi v�o quỹ đạo của Phong Tr�o cộng sản Quốc Tế, một mối đe dọa c�n nguy hiểm hơn cả Ph�t X�t Đức-�-Nhật nữa (...the U.S. Government at this time is in a quandry : not wanting to support French colonialism but not wanting to turn Vietnam over to a Communist Administration...), nhưng biết l�m sao v�o l�c n�y?

Mặt Trận Việt Minh, do Cộng Sản l�nh đạo, với tay l�nh tụ tối cao l� Hồ Ch� Minh, kh�n ngoan, mưu m�, thủ đoạn, l�o luyện kinh nghiệm đấu tranh, nắm bắt t�nh h�nh chặt chẽ để quyết định h�nh động, với V� Nguy�n Gi�p, được nhiều nh�n vật quan trọng, s�ch vở tr�n thế giới c�ng nhận l� 1 thi�n t�i qu�n sư, đ� cướp ch�nh quyền một c�ch mau lẹ trong l�c c�c Đảng Ph�i quốc gia kh�ng theo kịp chuyện đ� n�n đ� bỏ mất cơ hội ng�n năm một thuở để cho sau n�y xẩy ra qu� nhiều rối loạn, thiệt hại kinh khủng, v� Đất Nước cũng như

Trở lại Trang Nh�: