Đọc T�c Phẩm

C�U CHUYỆN CỦA NHỮNG C�Y ĐẠI THỤ

Mới Xuất Bản Tại Việt Nam

 Nguyễn Đức Tuy�n

V�o đầu năm 2003, một cuốn s�ch được ấn h�nh tại Việt Nam ghi lại hồi ức của �Hai C�y Đại Thụ� thuộc D�ng Ch�a Cứu Thế Việt Nam l� Linh Mục Vũ Ngọc B�ch v� Linh mục Trần Hữu Thanh, với rất nhiều chi tiết rất đ�ng lưu t�m, kh�ng những ghi lại cuộc đời mục vụ của hai vị linh mục m� từ những thăng trầm, những trăn trở, những va chạm, những t� đầy, những c�ch đối xử của nh� cầm quyền cộng sản đối với �Hai C�y Đại Thụ�, ta c�n t�m thấy ở cuốn s�ch những chứng từ về đ�n �p t�n gi�o kh� sống động trong nửa thế kỷ vừa qua, đặc biệt l� ở miền Bắc Việt Nam.

Được biết, v� một l� do tế nhị, chu�n chuy�n của ch�nh cuốn s�ch cũng giống như cuộc đời �Hai C�y Đại Thụ� n�n cuốn s�ch kh�ng ghi t�c giả � may mắn ch�ng t�i đưộc biết t�c giả� v� D�ng Ch�a Cứu Thế cũng phải ghi l� �lưu h�nh nội bộ� để tr�nh kiểm duyệt v� điểm sau c�ng l� ấn bản n�y đ� �tự � đục bỏ� một số đoạn gai g�c nhất, kh�c hẳn với nguy�n bản m� t�c giả đ� bỏ ra nhiều thời gian, gặp gỡ trao đổi với Linh mục Vũ Ngọc B�ch v� Linh mục Trần Hữu Thanh để ghi lại cuốn hồi ức kh� trung thực v� sống động n�y.

Cuốn s�ch chia l�m hai phần, ghi lại hồi ức của Linh mục Vũ Ngọc B�ch từ trang đầu đến trang 42 v� hồi ức của Linh mục Trần Hữu Thanh từ trang 43 đến trang 210.

Kỳ n�y ch�ng t�i đọc phần hồi ức của Linh mục Vũ Ngọc B�ch, cố gắng soi chiếu những g� li�n hệ đến cuộc đời linh mục của ng�i sống trong X� Hội Chủ Nghĩa tại miền Bắc.

Linh mục Vũ Ngọc B�ch sinh năm 1914 tại Ph�t Diệm, ngay từ nhỏ đ� c� ước nguyện hiến d�ng cuộc đời cho Ch�a. T�n khai sinh của ng�i l� Vũ Văn T�n, sau được đổi l� Vũ Văn Nghị, khi đi tu với cha Phạm B�ch Đ�o được ng�i ph�n một c�u: �Tao đổi l� B�ch� v� mang t�n Vũ Ngọc B�ch từ đ�. Năm 1936 ng�i đổi từ �tu triều� sang �tu d�ng� Ch�a Cứu Thế. Thụ phong linh mục ng�y 6.6.1942, ph� xứ Th�i H� năm 1943, dạy học tại Đệ Tử viện Huế đến năm 1944, được đổi về Nam Định với đoạn đường khổ ải từ đ�. Năm 1948 trở về H� Nội, c�ng với cha Tuy�n, tục bản nguyệt san Đức Mẹ Hằng Cứu Gi�p, v� đ� trải qua nhiều gian lao. Th�ng 3 năm 1954 ng�i v�o Đ� Lạt với dự t�nh theo Nh� Tập II. Khi đất nước chia đ�i, nhiều linh mục từ Bắc v� Nam th� linh mục Vũ Ngọc B�ch t�nh nguyện trở lại H� Nội với một lời d� dỏm tr�u chọc của một người th�n:� Liệu m� rửa cổ đi nh�!�. Thế rồi, gần nửa thế kỷ tru�n chuy�n tr�n đất Bắc, ngay trong l�ng thủ đ� H� Nội, linh mục B�ch đ� chịu trăm cay ng�n đăng, đến nay ng�i đ� gần 90 tuổi, mắt đ� l�a, th�n bại liệt nhưng tr� �c c�n minh mẫn, ghi nhớ từng ng�y từng th�ng, từng sự kiện của D�ng, của Gi�o hội v� của Qu� hương. C�u chuyện được kể sẽ l� thước phim qu� gi� ghi lại những năm th�ng đ� qua v� l� b�i học cho hậu thế. Ng�i nằm giường kể lại đời m�nh.

Khi cha B�ch về tới H� Nội th� Nh� D�ng chỉ c�n 2 thầy Việt Nam v� 2 linh mục Canada, nhưng rồi 2 thầy bị bắt v� chết trong trại cải tạo v� 2 linh mục Canada bị trục xuất. Cha n�i:

�Như vậy cộng đo�n H� Nội của ch�ng t�i chỉ vỏn vẹn c� năm người. Lần lượt mỗi người �ra đi� mỗi c�ch, bắt đầu l� thầy Marcel Văn.  Một h�m, thầy c�ng anh nấu bếp của Nh� D�ng l�n Nh� Chung. Khi đi cũng kh�ng n�i r� l� đi đ�u, đến bờ hồ th� hỏng xe. Trong khi chờ sửa xe thầy v�o một tiệm hớt t�c.... Khi thầy Văn hớt t�c xong, ra lấy xe v� chưa kịp nổ m�y th� c�ng an ập tới bắt về đồn. Mấy ng�y sau ch�ng t�i được tin l� thầy đ� bị đưa đi trại giam Mỏ Ch�n ở Sơn T�y. Mấy th�ng sau lại c� tin l� thầy bị chuyển l�n Y�n B�i. Đến năm 1958, một anh gi�o vi�n gốc gi�o xứ Đồng Tr� bị giam c�ng với thầy Văn được thả về đ� kể lại c�i chết của thầy. Khi thầy chết ch�ng t�i c� nhận được giấy b�o tử, nhưng kh�ng r� chi tiết�

Đối với 2 linh mục Canada, cha B�ch kể lại:

�Người thứ hai l� cha Paquette, được c�ng an sắp xếp cho trốn sang Hồng K�ng. Cha C�te được mời ra khỏi Bắc Việt bằng m�y bay�.

�C�n lại Thầy Clemente Đạt, được c�ng an d�n dựng hoạt cảnh để vu khống, bắt giam, v� thầy chết rũ t� trong trại cải tạo:

�Thầy Đạt trở th�nh c�i gai đối với ch�nh quyền. Một kịch bản được dựng l�n: một c� thiếu nữ ngoại dạo ở phố H�ng Bột đến mua s�ch dạo trong nh� s�ch do thầy Đạt quản l�. C� đến gần chỗ thầy, một anh c�ng an đẩy c� về ph�a thầy, một anh kh�c chụp ảnh. Tấm ảnh được họ d�ng l�m chứng cứ để tố c�o thầy c� những quan hệ bất ch�nh�.

 (Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 25 th�ng 11/2003 trang 100)

Trở lại Trang Nh�: