Nh�n đọc hồi k� �T�I PHẢI SỐNG�

 suy nghĩ về C�NG L� v� l�ng X�T THƯƠNG

Nguyễn Bửu Đồng

    Karl, một thanh ni�n 21 tuổi, vi�n sĩ quan tổ chức mật vụ SS của Đức Quốc X�, đang nằm chờ chết trong bệnh viện d�nh cho t� binh. Anh sanh trưởng trong một gia đ�nh c�ng gi�o gương mẫu, với một người mẹ suốt đời tận tụy v� một người cha can đảm d�m chống lại chủ thuyết d�n tộc qu� kh�ch,  t�n �c của Hitler. Nhưng năm l�n 14, anh chối bỏ đức tin, tho�t ly gia đ�nh, v� gia nhập đo�n thanh ni�n Nazi của Hitler, sau n�y trở th�nh cơ quan mật vụ kh�t m�u SS. Tr�n giường bệnh, anh y�u cầu được gặp một người Do Th�i để xin tha lỗi. Một y t� đến gặp Simon v� y�u cầu �ng đến thăm Karl.

    Simon Wiesenthal l� người Do Th�i ở �o. �ng bị giam cầm ở trại tập trung Malthausen, Balan,  trong nhiều năm v� đ� trải qua những giờ ph�t kinh ho�ng chờ đến phi�n m�nh bị l�a v�o ph�ng hơi ngạt. Gia đ�nh �ng đ� l� nạn nh�n của ch�nh s�ch diệt chủng bạo t�n của ph�t-x�t Đức. 

    Karl bị thương t�ch, băng quấn khắp người chỉ chừa mũi v� miệng để thở. Th�n x�c anh d� đang quằn quại đớn đau, cũng kh�ng bằng sự cấu x� của lương t�m về những tội �c m� anh đ� phạm đối với người Do Th�i trong những năm theo ph�t x�t Hitler. Anh bắt đầu kể...Anh kể hết những h�nh động anh đ� l�m, đ� tiếp tay với Hitler trong mưu đồ diệt chủng người Do Th�i. Trong khi ngồi nghe kể, đ� hơn một lần Simon muốn rời khỏi ph�ng v� kh�ng thể chịu đựng nổi những h�nh động gian �c m� Karl đ� nh�ng tay. Nhưng Karl cứ tiếp tục khẩn khoản, van n�i v� anh chưa kể đến h�nh động tồi tệ nhất anh đ� l�m. Đ� l� ng�y anh v� c�c đồng ch� thuộc đo�n thanh ni�n ph�t x�t Nazi l�a gom rất nhiều người Do Th�i v�o chật hết một ng�i nh� trống, rồi chuẩn bị giật m�n cho nổ sập. Karl v� c�c đồng ch� đứng ngo�i bắn xối xả v�o những người đang t�m c�ch chạy ra. Simon chết đứng, t�m can t� t�i khi Karl tả lại cảnh một người cha tay �m ẵm đứa con thơ, liều chết nhảy ra cửa sổ; rồi người mẹ cũng nhảy theo...V� cả ba đều chết dưới lằn s�ng đạn của Karl!

    Simon bị dằng co giữa l�ng thương x�t v� c�ng l�, giữa im lặng v� sự thật. C� thật Karl đ� ăn năn về h�nh động của m�nh, v� những năm th�ng m� qu�ng đi theo đo�n thanh ni�n Nazi? Anh thực sự từ khước chủ nghĩa ph�t x�t, trở về với t�n gi�o nh�n l�nh của m�nh l�c b� thơ? Simon c� quyền đại diện to�n d�n Do Th�i tha thứ cho Karl kh�ng? �ng c� quyền tha thứ những tội �c Karl đ� l�m đối với nguời kh�c, tha thứ cho tội phạm �kh�ng thể n�o tha thứ được� của Karl, v� chế độ Hitler? Ai tr�n thế gian n�y, v� ngay cả Thượng Đế, c� thể qu�n đi v� tha thứ những tội �c t�y trời của tập đo�n ph�t x�t Đức? Simon kh�ng n�i một lời trước sự khẩn khoản n�i xin tha thứ của Karl, v� cũng từ khước kh�ng nhận một t�i đồ ri�ng tư của Karl như bằng chứng cho l�ng ăn năn s�m hối. �ng lẵng lặng bỏ đi...

    Sự im lặng của Simon trước lời năn nỉ của Karl đ� l�m �ng ray rứt suốt khoảng đời c�n lại. �ng tự hỏi kh�ng biết m�nh đ� h�nh động đ�ng hay sai. �ng hỏi � kiến nhiều bạn b�, nhất l� những người bạn t� trong c�c trại tập trung thời Đức Quốc X�. Hầu hết đều đồng � l� �ng kh�ng c� quyền tha thứ kẻ phạm tội, Karl. Tha thứ l� quyền của nạn nh�n, kh�ng phải l� quyền của người kh�c. V� Simon kh�ng phải l� nạn nh�n của Karl. �ng đ� đi t�m người mẹ của Karl. Khi t�m được rồi, �ng lại bị dằng co giữa hai đ�ng, n�i thật với người mẹ đang đau khổ những điều �ng biết về đứa con của b�,hay để b� tiếp tục tin tưởng con m�nh l� nạn nh�n v� tội dưới b�n tay sắt m�u của tập đo�n thanh ni�n ph�t x�t Nazi? Cuối c�ng, �ng chọn c�ch thứ hai để b� mẹ gi� kh�ng thất vọng,buồn tủi th�m trong những ng�y t�n tạ cuối đời. Nhưng sau đ�, �ng lại c� niềm ray rứt, �m ảnh kh�c về sự lựa chọn của m�nh, �ng kh�ng d�m n�i l�n sự thật v� �ng cũng kh�ng thể tha thứ cho Karl.

    C�u chuyện của Simon đặt cho mỗi người ch�ng ta, cho bạn v� cho t�i, một trường hợp thật kh� xử.  Đặt m�nh trong ho�n cảnh của Simon, ch�ng ta phải l�m g�? Nhận t�i t�i sản ri�ng của Karl? Tha thứ v� qu�n đi? C�u chuyện của Simon c�n đặt ra nhiều vấn nạn về � niệm c�ng l� , l�ng thương x�t , tha thứ   v� tr�ch nhiệm của mỗi người đối với x� hội. Đ�u l� giới hạn của l�ng thương x�t, của khoan dung? Khi n�o c�ng l� phải được �p dụng? X�t thương v� c�ng l�, yếu tố n�o cần thiết v� quan trọng hơn đối với người c� tr�ch nhiệm g�n giữ an ninh, trật tự x� hội?

    Trong quyển s�ch �T�i Phải Sống� vừa ra mắt th�ng 9 năm 2003, linh mục Nguyễn Hữu Lễ đ� d�nh trọn một chương n�i về thảm kịch trốn t� xảy ra ở trại t� Thanh Cẩm năm 1979. Linh mục l� nạn nh�n duy nhất c�n sống s�t. Bốn nạn nh�n kh�c đ� qua đời,hai người chết trong t� v� bị đ�nh đập t�n nhẫn. Người g�y tội �c l� B�i Đ�nh Thi, một cựu sĩ quan qu�n đội Việt Nam Cộng H�a, một người t� cải tạo như những cựu vi�n chức, qu�n nh�n chế độ cộng h�a kh�c trong trại. Nhưng B�i Đ�nh Thi đ� được c�n bộ cộng sản trại t� cắt cử l�m trật tự v� d�ng Thi để gi�ng những trận đ�n th� t�n �c, d� man đối với nhiều t� nh�n ch�nh trị. Năm 1996, linh mục Nguyễn Hữu Lễ đ� gặp lại B�i Đ�nh Thi ở Hoa Kỳ. Mặc dầu B�i Đ�nh Thi kh�ng nhận tr�ch nhiệm, linh mục Lễ đ� tha lỗi cho Thi v� những ai đ� l�m �ng đau khổ trong suốt thời gian 13 năm lao t� cộng sản. Linh mục �kh�ng bao giờ qu�n thảm cảnh xảy ra ở Thanh Cẩm.� Tha thứ m� kh�ng thể qu�n!

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 25 th�ng 11/2003 trang 78)

Trở lại Trang Nh�: