Lịch sử cận đại Việt Nam:

Tại sao c� cuộc Đảo Ch�nh lật đổ �NG NG� Đ�NH DIỆM?

 Phan Đức Minh

1.- T�nh h�nh trước khi xẩy ra cuộc Đảo Ch�nh :

 * Những th�ng giư� năm 1960, �ng Diệm với tư c�ch Tổng Thống v� Tổng Tư Lệnh Qu�n Đội Việt Nam Cộng Ho�, đi thăm c�c Bộ Tư lệnh Qu�n Khu I�2� 3� 4 v� Qu�n Khu Thủ Đ� để n�i chuyện với c�c Sĩ Quan  thuộc c�c Qu�n Binh Chủng về một vấn đề v� c�ng quan trọng: Người Mỹ muốn đổ c�c đơn vị t�c chiến (Combatant Units ) cuả họ v�o l�nh thổ Nam Việt Nam để đảm nhiệm vai tr� chủ yếu trong c�ng cuộc chiến đấu chống cộng sản tr�n chiến trường n�y � Tại Hội trường Bộ Tư lệnh Qu�n Khu I, Đ� Nẵng, trước mặt rất đ�ng Sĩ Quan: cấp Tướng, cấp T� v� cấp �y, �ng Diệm đ� n�i r� � ch� cuả �ng l� nhất định kh�ng chấp nhận cho người Mỹ đổ qu�n t�c chiến v�o Nam Việt Nam m� chỉ chấp nhận vai tr� cuả người Mỹ trong nhiệm vụ cố vấn v� huấn luyện cho Qu�n Đội VNCH. �ng n�i  �Ch�ng ta cần c� sự cố vấn v� huấn luyện cuả Mỹ, ch�ng ta cần c� sự viện trợ qu�n sự, kinh tế cuả người Mỹ, nhưng ch�ng ta kh�ng cần, v� nhất định   kh�ng chấp nhận để cho người Mỹ chiến đấu thay thế cho ch�ng ta trong c�ng cuộc bảo vệ Qu� Hương, Đất Nước n�y. Cuộc chiến đấu n�y kh�ng thể đơn thuần giải quyết bằng sức mạnh cuả vũ kh� chiến tranh, nhất l� bằng một đạo qu�n viễn chinh từ một quốc gia kh�c k�o đến. Nếu người Mỹ l�m việc đ�, ch�ng ta sẽ mất hết ch�nh nghi�, mất sự hậu thuẫn cuả nh�n d�n, t�i sẽ trở th�nh Tổng Thống b� nh�n v� anh em, c�c Sĩ Quan sẽ chỉ c�n l� những kẻ đ�nh thu� cho ngoại quốc... �ng n�i thật nhiều, với tất cả tấm l�ng v� tr�i tim cuả �ng. Rồi �ng k�u gọi tất cả c�c Sĩ Quan Qu�n Đội VNCH đ� từng n�u cao tinh thần anh dũng, can đảm tr�n mọi chiến truờng khắp c�c V�ng Chiến Thuật (Tactical Areas ), h�y c�ng �ng bằng mọi gi�, giữ vững lập trường, đi đ�ng đường lối l�nh đạo chiến tranh bảo vệ Tổ Quốc m� �ng đ� vạch ra v� quyết t�m theo đuổi, bấp chấp mọi sức �p bất cứ từ đ�u đến! Những c�nh tay giơ l�n, những tiếng h� vang l�m rung chuyển cả Hội Trường Bộ Tư Lệnh Qu�n Đo�n I- Qu�n Khu I �Quyết t�m ủng hộ Tổng Thống! Quyết t�m giữ vững lập truờng chiến đấu cuả Tổng Thống để bảo vệ Tổ Quốc ! �

T�i l�c đ� chỉ l� một Chuẩn U� hiện dịch, nhưng với c�i vốn kinh nghiệm gần 7 năm kh�ng chiến chống Ph�p v� c�ng gian khổ, 2 lần bị T�y bắt nhốt đầu v�o t�, v� hơn 6 năm chống cộng sản, t�i cũng đủ tr� kh�n để th�ng cảm với những kh� khăn, nguy hiểm đang đợi chờ �ng Diệm, vị Tổng Thổng đầu ti�n cuả nền Cộng Ho� non trẻ tại Nam Việt Nam. T�i nh�n c�c Sĩ Quan đ�n anh đứng chung quanh, h�nh như ai nấy đều linh cảm thấy c� một c�i g� nặng nề, nguy hiểm đang đợi chờ vị Tổng Thống khả k�nh v� can đảm cuả m�nh. Phải th�nh thực m� c�ng nhận rằng: v�o thời gian đ�, dưới sự l�nh đạo cuả �ng Diệm, Qu�n Đội ra Qu�n Đội, Tướng T� ra Tướng T�, Sĩ Quan ra Sĩ Quan, chớ kh�ng c� � hổ lốn, b�t nh�o như một số kh� đ�ng cuả những thời gian sau n�y, sau khi �ng Diệm kh�ng c�n nư�.. T�i kh�ng phải l� người c�ng gi�o như �ng Diệm , m� chỉ l� một qu�n nh�n hiện dịch thuần tu�, nhưng cũng thấy mắt m�nh nho� đi. T�i cầu xin Ơn Tr�n ph� hộ, che chở cho �ng, cũng như cho Đất Nước n�y�

   *   Ng�y 19 � 6 �1960 : Đại Sứ Mỹ tại S�i G�n, Elbridge Durbrow, gửi cho ngoại trưởng Mỹ, Christian Herter ở Hoa Thịnh Đốn 1 điện văn mật th�ng b�o t�nh h�nh S�i G�n: C� thể c� 1 cuộc đảo ch�nh nhằm lật đổ ch�nh quyền cuả �ng Diệm, trong khi đ� ở n�ng th�n, hoạt động cuả cộng sản gia tăng mạnh mẽ� Phần cuối, bản văn kết th�c �Nếu thế đứng cuả �ng Diệm tiếp tục giảm s�t, kh�ng c�n ph� hợp với t�nh thế ch�nh trị, t�m l�,  kinh tế v� an ninh tại đ�y nư� th� c� thể l� điều m� ch�nh phủ Hoa Kỳ n�n t�nh đến những phương c�ch kh�c để h�nh động v� thay thế người l�nh đạo hầu đạt đến những mục ti�u cuả ch�ng ta � (If Diem�s position in the country continues to deteriorate as result failure adopt proper political, psychological, economic and security measures, it may become necessary for US Government to begin consideration for alternative courses of action and leaders in order to achieve our objectives�).

 * Ng�y 11 � 12 th�ng 11 � 1960:  Đại T� Nguyễn Ch�nh Thi, Tư Lệnh Lữ Đo�n nhẩy d� v� Trung T� Vương Văn Đ�ng chỉ huy một lực lượng qu�n sự gồm v�i Tiểu Đo�n nhẩy d� v� 1 đơn vị Thuỷ Qu�n Lục Chiến, bao v�y dinh Tổng Thống để l�m một cuộc đảo ch�nh với l� do được c�ng bố tr�n đ�i ph�t thanh S�i G�n đ� bị qu�n đảo ch�nh chiếm giữ ���ng Diệm đ� tỏ ra kh�ng đủ khả năng cứu đất nước khỏi họa cộng sản cũng như bảo vệ sự đo�n kết quốc gia��

     Biết rằng cuộc �m mưu đảo ch�nh n�y kh�ng do những nh�n vật ch�nh trị c� danh tiếng, kh�ng c� hậu thuẫn ch�nh trị thực sự cuả d�n ch�ng, kh�ng c� sự tham gia cuả c�c Tướng L�nh cũng như  lực lượng qu�n đội dưới quyền cho n�n �ng Diệm tr� ho�n, tho�i th�c nhượng bộ trước sự đ�i hỏi cuả phe đảo ch�nh l� từ bỏ ch�nh quyền v� đợi cho c�c lực lượng qu�n đội, hầu hết vẫn c�n trung th�nh với �ng, từ c�c nơi k�o về dẹp loạn. Cuộc đảo ch�nh bất th�nh v� qu� non k�m về tổ chức, l�nh đạo, cũng như đường lối chinh trị v� qu�n sự.

 Tuy nhi�n cuộc đảo ch�nh bất th�nh n�y đ� đem lại cho ch�nh quyền cuả �ng Diệm những b�i học quan trọng.

    A.- Cộng sản ng�y c�ng t�ch cực tung c�n bộ v�o th�nh phố khai th�c những m�u thuẫn, bất đồng giư� ch�nh quyền v� c�c nh�n vật , c�c nh�m chống đối tại th�nh thị. Những m�u thuẫn n�y tất nhi�n phải c� trong ho�n cảnh miền Nam Việt Nam đang phải thực hiện một x� hội tương đối tự do, d�n chủ, phồn thịnh ( hơn hẳn miền Bắc ), c�ng một l�c phải đối ph� với cuộc chiến tranh x�m lăng, ph� hoại to�n diện cuả cộng sản H� Nội, được chỉ đạo v� yểm trợ từ Mạc-Tư-Khoa cũng như từ Bắc Kinh, theo �Đường lối c�ch mạng v� sản to�n cầu cuả Đệ Tam Quốc tế � Global Proletarian Revolution Policy of the Third International �.

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 25 th�ng 11/2003 trang 17)

Trở lại Trang Nh�: