Trở
lại Trang Nh�:
BUỒN VUI M�A VỌNG
Phạm Minh-T�m
Hội-th�nh lại vừa bước v�o một năm Phụng-vụ mới theo chu-kỳ
nhịp-nh�ng của thời-gian v� cứ m�i thế xoay chuyển, tuần-ho�n kh�ng ngừng nghỉ.
Những b�i th�nh-ca m�a Vọng lại được cất l�n, nhất l� � nguyện ngắn gọn nhưng
ti�u-biểu nhất được diễn tả trong s�ch I-sai-a � Trời hỡi, từ tr�n cao h�y
nhỏ sương xuống v� l�n m�y h�y tu�n tr�o đức nghĩa. Ước g� đất h�y mở ra để cho
cứu-độ khai-hoa v� một trật đức nghĩa đ�m chồi�. C�u văn xu�i dịch s�t nghĩa
từ nguy�n-bản n�y kh�ng hay bằng khi đ� được đem diễn ra bằng những nốt nhạc để
mỗi khi cả một cộng-đo�n t�n-hữu nghi�m-trang cất l�n h�t theo cung nhịp với
tất cả sự th�nh-khẩn th� từng chữ, từng lời ho�n-to�n như được si�u-thăng đến độ
c� thể �t ai c�n bắt kịp được hết � nghĩa ch�nh-x�c của c�u văn nữa. Trời cao
h�y đổ sương xuống v� ng�n m�y h�y mưa Đấng chuộc tội. Trời cao h�y đổ sương
xuống v� ng�n m�y h�y mưa Đấng cứu đời . Rồi c�c thừa-t�c-vi�n của Hội-th�nh
cũng lại tiếp-tục diễn-giải đủ c�c � tưởng ước-lệ n�y như đ� từng l�m trong
những m�a Vọng đ� qua. V� thế l� hết, l� đủ cả đ�i đ�ng cho tất cả những g� gọi
l� m�a Vọng; để rồi sau khi Th�nh-lễ kết-th�c th� �cha� đi v� ph�ng �o, t�n-hữu
đi ra c�c ngả đường về nh� v� �m-hưởng của c�u h�t mới được vang cao sẽ chỉ c�n
hy-vọng may ra th� đậu lại được đ�u đ� tr�n n�c nh� thờ.
Nh�n lại con đường trải qua trong hai ng�n năm truyền-gi�o,
Hội-th�nh C�ng-gi�o đ� từ những cộng-đo�n nho nhỏ buổi sơ-khai tiến-triển th�nh
một Gi�o-hội c� quy-củ chặt chẽ với một cộng-đồng t�n-hữu rộng lớn c� mặt tr�n
khắp mọi miền tr�i đất, thuộc mọi quốc-gia, chủng-tộc. Song sức sống
thi�ng-li�ng của cộng-đồng t�n-hữu n�y c� thực sự vững mạnh, trưởng-th�nh v�
ph�t-triển hay kh�ng c�n tuỳ thuộc v�o việc Gi�o-hội c� thực-sự phản-ảnh được
hết thực-tại về một Nước Thi�n-Ch�a ngay tại trần-thế n�y hay kh�ng. Th�nh ra
nếu khi xướng l�n lời t�m-nguyện trong s�ch I-sai-a kia m� qu� th�nh-t�m
si�u-tho�t đến độ kh�ng kịp suy thấu hết � nghĩa th� thực chẳng lợi �ch g� cho
đường thi�ng-li�ng, cho t�m-linh một c�ng-d�n Nước Trời, m� chỉ l� l�m tr�n
những gi�o-điều ước-lệ thuộc cơ-chế tổ-chức cho qua một khoảng thời-gian gọi l�
�m�a� trong năm Phụng-vụ v� những lời kinh c�u h�t kia sẽ kh�ng c� t�c-dụng n�o
kh�c hơn l� những điệp-kh�c ngậm ng�i. Bởi v� Đức Ki-t� đ� gi�ng trần, đ� l�m
người ở giữa ch�ng ta, rồi chịu chết v� phục-sinh sau khi th�nh-lập một
Hội-th�nh với đầy đủ gi�o-l� soi đường, với một Gi�o-hội c� cơ-cấu chặt chẽ vẫn
đang kh�ng ngừng t�m kiếm những c�ch thế sao cho vừa giữ được bản-chất ho�n-hảo
của Lời Ch�a m� lại vừa cập-nhật với đ� tiến triển của thời-đại. Th�nh ra nửa
đầu của c�u s�ch I-sai-a chỉ c�n l� sự hồi-tưởng đến t�m-t�nh mong ng�ng Đấng
Cứu-thế của thời-đại ng�n-sứ v� khi h�t l�n l� h�t với niềm vui v? một ước mơ đ�
th�nh sự thực để rồi tiếp đến l� đặt m�nh v�o trong sứ-mạng của Gi�o-hội �để
cho cứu-độ khai-hoa v� một trật đức nghĩa đ�m chồi� v� sứ-mạng n�y l� một
đ�i hỏi, một y�u cầu cấp-thiết m� ch�nh mỗi người tin đều phải g�p tay
thực-hiện. Song mu?n được như vậy th� kh�ng phải l� mỗi Ki-t� hữu cứ tiếp-tục
lăn tr�n như những chiếc b�nh v�i l� được.
Một trong những nguy�n-tắc sống v� h�nh-đạo của Nho-gi�o � một t�n-gi�o m� ng�y nay thường bị phần lớn người ta đồng-ho� với những g� l� cổ-lỗ, l� lỗi thời, l� đủ thứ lạc-hậu v� chậm-tiến � l� �cẩu nhật t�n, nhật nhật t�n, hựu nhật t�n� (Đại-học) nghĩa l� một ng�y một mới, ng�y ng�y c�ng mới th�m, c�ng ng�y c�ng mới th�m nữa. Mới ở đ�y kh�ng c� nghĩa l� thay đổi ho�n-to�n từ bản-chất của đạo-học, song l� dựa tr�n những điều căn-bản m� chọn lựa những h�nh-thức th�ch-nghi trong đời sống cho hợp thời v� hợp l�. Đấy cũng l� triết-l� sống cận nh�n t�nh n�i chung của ch�nh nh�n, hiền-giả để l�m gương cho đời v� cảm ho� l�ng người. Hội-th�nh C�ng-gi�o của Đức Ki-t� h�ng năm cũng d�nh ri�ng ra hai khoảng thời-gian d�i để gi�p cho mọi Ki-t� hữu c� dịp nhận-diện lại xem m�nh l� ai v� phải l�m g�. Đ� l� khoảng thời gian của M�a Vọng v� M�a Chay. Người ta cũng c�n gọi hai m�a n�y bằng những t�n kh�c cho � v� tứ th�m mạnh mẽ như l� m�a s�m-hối, m�a hồi-t�m hoặc canh-t�n v� ho�-giải. V� rồi cũng đ� biết bao nhi�u buổi tĩnh-t�m với bao nhi�u b�i giảng xoay tr�n quanh � nghĩa n�y vang l�n v� tắt lịm với thời gian, c�n thực-tế c� bao nhi�u điều sai chướng th� vẫn cứ c�n đ� để ng�y theo ng�y lại c�n đ�m chồi, b�n rễ m� sinh th�m hoa độc, tr�i đắng nữa.
Thường th� t�n-gi�o n�o cũng đặt nặng những đ�i hỏi căn-bản cho mỗi t�n-đồ phải sống sao cho ra lẽ đạo, theo những c�ch gọi kh�c nhau. Như Nho-gi�o chẳng hạn, đ�i hỏi mọi người phải tu-th�n, tự thi�n-tử dĩ ch� ư thứ nh�n nhất thị giai dĩ tu th�n vi bản (Đại-học). Tuy n�i tu th�n l� bổn-phận chung m� từ bậc vua ch�a đến h�ng d�n giả phải l�m, nhưng thực-tế Nho gi�o lại ch� trọng đến phẩm-hạnh, t�c-phong v� l�ng dạ của mẫu người l�m vua, l�m quan nhiều hơn l� bởi vận mệnh của nước thịnh hay suy quan-hệ ở những người n�y. Những người ấy m� kh�ng c� gi�o dục, kh�ng biết nh�n nghĩa lễ tr� th� th�nh ra một bọn đạo-tặc d�ng c�i cơ thuật gian tr� để l�m hại thi�n-hạ. Lu�n-l� Ki-t� gi�o cũng c� biết bao điều phải tu�n giữ v� thi h�nh để người tin gắng gổ cho n�n con c�i tốt l�nh của Ch�a, nhưng nếu đ� được mời gọi l�m thừa-t�c-vi�n của Hội-th�nh Đức Ki-t� th� chắc chắn cũng phải biết h�m m�nh tu th�n hơn để l�m gương s�ng th� t�c-vụ giảng dạy mới c� hiệu-năng v� nhất l� c� th�nh-ho� được bản-th�n trước th� mới Ki-t� ho� tha-nh�n v� m�i-trường được.
Song le, cho đến giờ n�y, trong thời-điểm của một năm Phụng-vụ thuộc thi�n-ni�n kỷ thứ ba rồi, người ta vẫn c�n đang lấy việc Đức Th�nh Cha c�n phải l�n tiếng mời gọi Gi�o-hội ra khơi v� Hội-đồng Gi�m-mục Việt-Nam cũng mau mắn đ�p lời bằng c�ch lập lại lời mời gọi n�y với cộng-đồng t�n-hữu Việt-Nam như l� một � lạ, một s�ng-kiến v� một tin vui mới th� quả thật M�a Vọng năm nay sẽ phải mang th�m nhiều t�m t�nh trăn-trở về � nghĩa của một niềm hy-vọng cấp-thiết. Đ� l� niềm hy-vọng mọi th�nh-vi�n trong Gi�o-hội nhận ra rằng m�nh thực sự c� đang mở-mang Nước Trời theo nghĩa l� huấn-gi�o của Hội-th�nh dưới �nh s�ng Tin Mừng của Đức Ki-t� m� kh�ng chỉ l� quanh quẩn lập đi lập lại một mớ văn bản từ-chương; l� thực-sự canh-t�n ngay từ những cảm-nghiệm nội-t�m về một số vấn đề đang cần được thực-h�nh trong đời sống đức tin của cộng-đồng nh�n-loại n�i chung v� cộng-đo�n d�n Ch�a n�i ri�ng v� hai ng�n năm đ� qua rồi vẫn c�n phải nhắc chừng, phải mời gọi ra khơi trong khi đ�ng ra l� tất cả đ� băng m�nh vượt s�ng từ l�u rồi. Ở điểm n�y th� Gi�o-hội C�ng-gi�o Việt-Nam lại c�n chậm lụt hơn ai hết v� ch�ng ta vẫn c�n đang cố-thủ trong một c�i khu�n m� ngay l�c đ�c th�nh đ� bị pha trộn qu� nhiều yếu-tố ngoại-tại như những tạp chất cần phải thanh-lọc cho ph�-hợp với hướng đi của Gi�o-hội, của Tin Mừng.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 26 th�ng 12/2003 trang 9)
