KỶ NIỆM GI�NG SINH

Ph�r� Nguyễn Đ�nh L�

Hai d� ch�u lang thang tr�n con đường l�ng quanh co, lượn kh�c, c�t v�ng ẩm ướt x�o xạc dưới bước ch�n d�. Thỉnh thoảng d� đứng lại b�n đường, h�i mấy đ�a hoa rừng. Mưa bay lất phất, gi� thoảng từng cơn. Chốc chốc bụi mưa v� gi� lạnh tạt nhẹ v�o mặt v�o cổ cho thấm th�a c�i t� buốt m�a đ�ng sơn cước. D� vậy, d� vẫn như trẻ lại. L�n m�i tim t�m nở nụ cười h�m hỉnh, �nh mắt trang nghi�m nh� gi�o trở n�n hiền dịu, vui tươi. Chiếc �o len m�u r�u �m s�t th�n h�nh mảnh mai, hơi xo ro v� lạnh. T� �o lam khi phất phới, khi quấn qu�t đ�i ch�n theo nhịp bước nhẹ nh�ng. D� như trở lại d�ng dấp người nữ sinh Đồng Kh�nh xinh đẹp ng�y n�o. Như đo�n biết sự ngạc nhi�n của ch�u, d� mở lời t�m sự. D� rất vui được xem lễ nửa đ�m. Mấy năm rồi, từ khi theo trường di tản về v�ng qu� cao nguy�n, xứ người xa lạ, s�ng đ� c�ch trở, d� thỉnh thoảng mới c� dịp dự Th�nh Lễ ban s�ng. Cho n�n mỗi độ m�a Gi�ng Sinh trở lại d� khắc khoải nhớ qu� hương xứ Huế v� nhớ lễ nửa đ�m Ph� Cam. Đ�m Gi�ng Sinh, Ph� Cam đẹp lắm v� vui lắm. D� nhớ ơi l� nhớ. Ch�u th�ng cảm niềm vui nỗi nhớ của d�. Ch�u cũng nhớ Ph� Cam, đ�m Gi�ng Sinh, thật đẹp với cảnh đẹp sao. Một v�ng sao ngũ sắc, trắng, đỏ,xanh, v�ng, t�m, đủ cỡ lớn lớn, vừa vừa, nho nhỏ, đủ tầm từ tay với ngay cửa ng�, b�n lề đường đến lưng chừng lan can căn g�c hay cao hơn, nơi lầu chu�ng Th�nh Đường hay m�i nh� biệt thự tr�n đồi. H�ng ng�n ng�i sao nh�n tạo với �nh s�ng v� m�u sắc mờ ảo trong sương đ�m như bầy sao lạ qu�y quần một g�c trời Ph� Cam nhắc nhở cảnh B�-lem huy ho�ng ng�t hai ng�n năm xa xưa.

D� vui được xem lễ nửa đ�m để ngu�i nỗi nhớ cảnh xưa v� th�ng c�ng với những người th�n y�u c�n ở lại qu� nh�, nhưng d� băn khoăn tự hỏi kh�ng r� Ph� Cam c� c�n như ng�y n�o hay đ�m Gi�ng Sinh đ� mất vẻ huy ho�ng diễm ảo v� tr�n đầy b�ng tối. L�ng d� l�ng l�ng nỗi buồn thời chiến v� le l�i ch�t niềm mơ ước h�a b�nh. D� ch�u trao đổi t�m sự, buồn, vui, qu�n cả đường d�i v� mưa gi� lạnh.

Khi hai d� ch�u xuống đ� sang x�m đạo th� ho�ng h�n bắt đầu xuống, kh� trời th�m lạnh v� b�ng tối như đang len lỏi v�o h�ng tre, kh�m sậy. Mưa bay lẫn sương chiều mờ tỏa s�ng d�i. Con đ� lướt nhẹ theo tiếng ch�o khoan thai như tr�i v�o c�i mộng. Xa xa b�n kia bờ, một �nh đ�n nhạt nh�a trong sương vẽ một v�ng tr�n s�ng đục mong manh, ẩn hiện. Phải chăng nơi đ� l� ng�i Th�nh Đường m� d� ch�u đang t�m đến. Một nơi xa la đối với d� ch�u bỗng trở n�n th�n thiết. D� ch�u n�n n�ng đến nỗi như mong trở về một chốn đ� từng quen thuộc. Thật l� chưa đối cảnh đ� sinh t�nh.

Chiếc đ� con cập bến. D� ch�u d� dẫm leo dần l�n ghềnh đ�. Hai c� th�n nữ c�ng chuyến đ�, quẳng g�nh l�n vai, thoăn thoắt bước nhanh theo những bậc đ� chừng quen thuộc. Tiếng n�i cười r�u r�t v� tiếng kĩu kịt đều đều theo nhịp ch�n nhỏ, dần xa dần trong hẻm vắng.

D� ch�u thẫn thờ trước ng�i Th�nh Đường, c�ch bến đ� một mảnh s�n con, mặt tiền hướng ra s�ng. Lờ mờ trong b�ng ho�ng h�n, ng�i Th�nh Đường nhỏ b�, cũ kỹ vẫn kh�ng che dấu được n�t đi�u t�n với tường v�i loang lổ r�u phong v� m�i ng�i n�u sậm lỗ chỗ đ�i nơi x� lệch. Th�nh Đường im l�m, cửa đ�ng, �nh lửa chập chờn, ấm c�ng. D� ch�u bước v�o ph�ng kh�ch. B�n đĩa đ�n dầu kh�i lớn ngọn, cha gi� đang loay hoay lau ch�i ch�n th�nh b�ng lộn �nh v�ng. C� lẽ đ�y l� n�t sang qu� duy nhất của họ đạo ngh�o nơi th�n d�.

Vị cha gi� giản dị với bộ n�u sồng, nhưng thanh tho�t với ch�m r�u bạc v� �nh mắt hiền h�a ch�o hỏi d� ch�u giọng niềm nở, pha ch�t ngạc nhi�n. Sau khi trao đổi v�i c�u thăm hỏi x� giao, cha gi� với n�t mặt chợt rạng rỡ y�u cầu d� ch�u h�t lễ nửa đ�m. Ch�u đ� đ�nh phải từ chối v� ch�u n�o biết h�t, nhưng d� cũng ngần ngại n�n d� tho�i th�c. Cha gi� tần ngần thất vọng trong gi�y l�t rồi thổ lộ nỗi buồn. Họ đạo ngh�o chưa hề c� được một lễ Gi�ng Sinh với ca vịnh, trang ho�ng v� hang đ�. D� ch�u bối rối, băn khoăn kh�ng biết l�m g� để đem lại niềm vui, d� nhỏ nhoi, cho cha gi� v� con chi�n ng�i. Sau một l�t th� thầm b�n t�nh, d� ch�u đ�nh bạo t�nh nguyện. D� t�nh nguyện trang ho�ng b�n thờ, cung th�nh. Ch�u t�nh nguyện l�m hang đ�. Cha gi� mừng rỡ, nhưng ng�i c� phần ngạc nhi�n v� lo ngại v� s�ng kiến bất ngờ v� vật liệu thiếu thốn. D� ch�u chỉ xin v�i tờ b�o cũ, một tập giấy học sinh, củ nghệ, mực tầu, phẩm xanh, phẩm đỏ, hồ d�n v� dao k�o. D� c� khiếu thẩm mỹ v� kh�o tay n�n kh�ng bao l�u b�n thờ trở n�n rực rỡ với những ch�n đ�n sơn son v� những c�y nến trắng v� những b�t hoa rừng ngũ sắc được h�i dọc đường giờ được cắm xếp mỹ thuật v� cung th�nh cũng trở n�n lộng lẫy với những d�y giấy m�u giăng tỏa ra bốn phương t�m hướng. Ch�u cặm cụi l�m hang đ�. Với b�o cũ phủ l�n khung tre, hang đ� được th�nh h�nh sau khi được điểm trang theo kiểu học đ�i thi�n nhi�n với những n�t vẽ t� đ� x�m với v�n xanh, những c�nh c�y cỏ tươi cỏ kh� v� một �t bột trắng rải rắc như tuyết rơi. B�y giờ đến lượt cắt giấy t� mầu th�nh những h�nh ảnh Gi�ng Sinh. Thi�n thần bay lượn tr�n m�y hay hạ xuống tr�n miệng hang đ�, điệu bộ như đang m�a ca:�Vinh danh Thi�n Ch�a tr�n trời, bằng an dưới đất cho người thiện t�m�. Mục đồng vội v� v�o hang với chi�n con, chi�n me. Xa xa, Ba Vua, vị dắt, vị cưỡi lạc đ� theo d�i ng�i sao lạ cao cao tỏa chiếu ba tia s�ng v�ng xuống tận cửa hang. B� lừa, con nằm con đứng quanh vị tr� m�ng cỏ. Cuối c�ng l� ba h�nh ảnh Th�nh Gia. Việc vẽ t� đến đ�y bớt phần vui th�, nhẹ nh�ng v� th�m nỗi lo sao cho h�nh ảnh diễn tả được phần n�o c�c nh�n vật ch�nh của cảnh hang đ� Gi�ng Sinh. H�nh th�nh Giuse, người thợ mộc trung ni�n, phải c� n�t mặt sao đ�y để diễn tả được nh�n c�ch thuần hậu, chất ph�c, niềm vui h�nh diện v� nỗi �n cần lo lắng của người cha - d� chỉ l� cha nu�i � của Ch�a Gi�-su H�i Đồng v� người chồng � d� chỉ l� người chồng tr�n danh nghĩa thế tục � của Mẹ Maria trong vẻ huy ho�ng từ nước trời với Thi�n Thần c�ng sao s�ng v� n�t kh� ngh�o nơi trần thế với hang đ� v� m�ng cỏ. Đức Mẹ Maria, h�nh ảnh phải sao đ�y để diễn tả n�t xinh đẹp v� vẻ cao qu� của người thanh nữ v� nhiễm v� đồng trinh đ� được chọn l�m mẹ Thi�n Ch�a Ng�i Hai. H�nh ảnh ch�a Gi�su H�i Đồng trong m�ng cỏ phải bụ bẫm l�m sao, kh�i ng�, đỉnh ngộ l�m sao cho xứng l� biểu tượng con Thi�n Ch�a. Lo th� lo vậy, ước l� ước vậy, t�i năng sao đủ, cho n�n chỉ c� một tấm l�ng. Gần giờ lễ nửa đ�m th� hang đ� đơn sơ, khi�m tốn được ẩn vị b�n cạnh cung th�nh. Dưới �nh nến chập chờn, hang đ� trở n�n linh động v� trang trọng trong ho�n cảnh th�nh đường t�n nghi�m.

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 26 th�ng 12/2003 trang 78)

Trở lại Trang Nh�: