LƯƠNG T�M C�NG GI�O TRƯỚC HO�N CẢNH VIỆT NAM

 B�i n�i chuyện của Lm Trần Xu�n T�m nh�n dịp Đ� Nhị Chu Ni�n
    

 Chương Tr�nh Ph�t Thanh Lương T�m C�ng Gi�o tại San Jose

Nh�n dịp đệ nhị chu ni�n th�nh lập chương tr�nh ph�t thanh "Lương T�m C�ng Gi�o", một h�nh thức dấn th�n tranh đấu cho tự do t�n gi�o của Gi�o hội C�ng gi�o của qu� �ng Đặng Đ�nh Hiền, Trần Việt Y�n, v� một số anh chị em gi�o d�n kh�c ở San Jose, Ca,  l� một linh mục t�i thấy kh�ng c� g� th�ch hợp cho bằng n�i về lương t�m c�ng gi�o đứng trước ho�n cảnh VN m� thể chế cầm quyền l� Đảng cộng sản độc t�i to�n trị đang ch� đạp phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội.

***

Lương t�m n�i chung

     Trước khi n�i đến lương t�m c�ng gi�o c� lẽ t�i cần n�i qua về kh�i niệm lương t�m trước. Lương t�m l� khuynh hướng căn bản v� bẩm sinh "l�m l�nh l�nh dữ" ở trong mỗi con người. V� bẩm sinh n�n lương t�m l� một khuynh hướng phổ qu�t , ai ai cũng c�, d� ở thời n�o, nơi n�o.

       Khả năng hay khuynh hướng tất nhi�n đưa đến h�nh động. Khả năng hướng thiện l� cội nguồn th�c đẩy đ�i hỏi ch�ng ta phải nhận thức, ph�n đo�n t�nh chất tốt xấu của một việc l�m. Ch�ng ta bước sang � nghĩa căn bản thứ hai của lương t�m. Lương t�m l� h�nh động ph�n đo�n đ�u l� điều tốt l�nh v� đ�i hỏi ta phải l�m, đ�u l� điều xấu dữ đ�i hỏi ta phải tr�nh trong những điều kiện, ho�n cảnh cụ thể.

Lương t�m C�ng gi�o trước ho�n cảnh VN

Theo nguy�n tắc

     Hiểu kh�i qu�t như tr�n, b�y giờ ch�ng ta c� thể hỏi đ�u l� những ph�n đo�n v� đ�i hỏi đ�ng đắn của lương t�m C�ng gi�o đứng trước ho�n cảnh VN m� thể chế cầm quyền l� nh� nước cộng sản độc t�i to�n trị. Dĩ nhi�n kh� c� người C�ng gi�o n�o, nhất l� ng�y h�m nay, m� kh�ng đồng �, �t nữa trong nguy�n tắc , rằng: lương t�m C�ng gi�o đ�i hỏi người C�ng gi�o tại VN c� bổn phận phải bảo vệ phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội m� nh� nước cộng sản đang ch� đạp bởi v� bổn phận đ� thiết yếu thuộc về sứ mạng rao giảng l�m chứng cho Tin Mừng, hay n�i rộng ra thuộc về sứ mạng loan truyền ơn cứu độ của Ch�a Gi�su, nghĩa l� thiết yếu thuộc về ơn gọi Kit� hữu của họ. Tương quan tất yếu giữa việc bảo vệ phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội v� việc rao giảng l�m chứng cho Tin Mừng đ� được Gi�o hội C�ng gi�o khẳng định trong học thuyết x� hội của m�nh.

Trong thực tế cụ thể

      Nhưng nguy�n tắc l� một chuyện, thực tế cụ thể lại l� một chuyện kh�c. Theo lương t�m c�ng gi�o th� người C�ng gi�o c� bổn phận bảo vệ phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội, nhưng họ phải thi h�nh bổn phận đ� như thế n�o, bằng c�ch n�o, trong từng điều kiện, ho�n cảnh cụ thể? Vấn đề n�y c� thể chia ra th�nh nhiều c�u hỏi kh�c nhau, nhiều l�c phức tạp, kh�ng dễ trả lời ch�t n�o. Dĩ nhi�n t�i kh�ng thể trả lời hết tất cả m� chỉ giới hạn v�o hai c�u hỏi điển h�nh sau. Nhưng trước khi l�m vậy t�i xin lưu � l� t�i chỉ muốn n�i về những ph�n đo�n kh�ch quan của lương t�m C�ng gi�o khi �p dụng lu�n l� tự nhi�n v� lu�n l� của Tin Mừng trong những điều kiện, ho�n cảnh, hay t�nh huống kh�c nhau. Những g� thuộc về lĩnh vực chủ quan, li�n quan đến tr�ch nhiệm c� nh�n của mỗi người C�ng gi�o trong nước, th� chỉ c� Thi�n Ch�a mới biết r� v� cũng chỉ m�nh Ng�i mới c� quyền ph�n x�t.

     B�y giờ xin đi v�o hai c�u hỏi điển h�nh: Thứ nhất , theo lương t�m C�ng gi�o bổn phận bảo vệ phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội thực ra gồm những g�? Xin trả lời rằng: ngoại trừ bạo động vũ trang v� sự k�ch động n� l� điều m� lương t�m c�ng gi�o kh�ng t�n th�nh, bổn phận bảo vệ phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội c� thể được thi h�nh dưới nhiều h�nh thức kh�c nhau: từ thụ động từ chối kh�ng cộng t�c, kh�ng hỗ trợ nh� nước cộng sản ngay cả c�ch gi�n tiếp trong những g� đối nghịch với phẩm gi� con người v� c�ng l� x� hội, cho đến chủ động như l�n tiếng c�ng khai phản đối, tố c�o, l�n �n những h�nh động phi nh�n v� bất c�ng của nh� nước ấy. Nhưng trong việc l�n tiếng, kh�ng phải chỉ l�n �n những h�nh động xấu xa sai tr�i của nh� nước cộng sản v� đ�i hỏi n� phải chấm dứt những h�nh động ấy, m� nếu điều kiện cho ph�p c�n phải l�n �n ch�nh nh� nước ấy, đ�i hỏi ch�nh n� phải chấm dứt, phải giải thể, như c�c cha Nguyễn Văn L�, Ch�n T�n, Phan Văn Lợi, Nguyễn Hữu Giải đ� v� đang l�m. Rồi kh�ng phải chỉ bằng lời n�i kh�ng th�i, lương t�m C�ng gi�o c� thể th�i th�c người C�ng gi�o thể hiện bằng việc l�m nữa: từ việc bản th�n c� nh�n thực h�nh bất tu�n d�n sự, v� dụ nhiều h�nh động tranh đấu của Cha L� r� r�ng đ� xem nh� nước cộng sản kh�ng c�n c� � nghĩa ph�p l� n�o với Cha, cho đến việc vận động l�nh đạo cả một tập thể xuống đường phản đối nh� nước cộng sản, v� dụ như hy vọng rằng một ng�y n�o đ� một hai Gi�m mục VN c� thể l�m tương tự như Hồng Y Jaime Sin, khi ng�i vận động v� l�nh đạo cả đo�n người đ�ng đảo xuống đường biểu t�nh tạo �p lực quần ch�ng để hạ bệ một số tổng thống độc t�i hay thối n�t ở Phi Luật T�n.

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 26 th�ng 12/2003 trang 48)

Trở lại Trang Nh�: