NHỮNG B�I H�T  xập x�nh

 L.m. Anr� Đỗ xu�n Quế

Mới đ�y, nhạc trưởng Thi�n Quang c� gửi điện thư về hỏi � kiến t�i về một vấn đề đang l�m cho �ng bức x�c. Ong y�u cầu trả t�i lời tr�n mạng Vietcatholic cho rộng đường dư luận. B�i trả lời ở đ�y kh�ng phải l� � kiến của ri�ng t�i, nhưng l� lời dạy của Hội th�nh li�n quan đến vấn đề. Vậy t�i xin dựa tr�n lời đ� m� trả lời như sau :

Nỗi băn khoăn của nhạc sư Thi�n Quang l� c� phải b�y giờ Hội th�nh rộng r�i cho ph�p c�c thứ nhạc xập x�nh được d�ng trong nh� thờ v� c� phải c�c thứ điệu ph�t xuất từ nhạc Jazz như Bol�ro, Twist, Rumba, Gogo, Surf  v.v� được tha hồ v�ng vẫy trong nh� thờ hay kh�ng. T�i xin n�i ngay l� kh�ng v� dựa v�o đ�u m� n�i như vậy. Thưa dựa v�o những văn kiện v� t�i liệu của T�a th�nh. Nhưng Văn kiện l� văn kiện, t�i kiệu l� t�i liệu, c�n người ta c� nghe v� tu�n h�nh hay kh�ng lại l� chuyện kh�c. Nhưng d� nghe hay kh�ng, thiết tưởng vẫn n�n nhắc lại cho nhiều người biết (nếu chưa biết), v� nhớ (nếu đ� qu�n).

Thực ra, kh�ng nguy�n g� nhạc sư Thi�n Quang m� c�n một số người kh�c nữa cũng chung một nỗi l�ng như �ng. Những người n�� tỏ � lo ngại về khuynh hướng của nhiều người trẻ c�ng gi�o hiện nay y�u th�ch v� cổ v� cho những b�i h�t xập x�nh trong nh� thờ. C� người như bạn Phi H�ng, ph�t biểu tr�n một tuần b�o nọ như sau : �Việc sử dụng c�c b�i th�nh ca c� tiết tấu hiện đại l� ho�n to�n ph� hợp v� b�nh thường .�

Kh�ng hiểu bạn Phi H�ng dựa v�o đ�u m� bảo những b�i th�nh ca c� tiết tấu hiện đại l� �ho�n to�n ph� hợp v� b�nh thường.� Nếu c� nh�n bạn Phi H�ng nghĩ thế th� khỏi n�i, v� đ� l� địa hạt ri�ng tư ;  phải hay tr�i, đ�ng hay sai, dư luận ngay thẳng sẽ ph� ph�n. C�n nếu n�i theo gi�o huấn của Hội th�nh về việc ca h�t trong nh� thờ th� lại kh�c. Vấn đề ở đ�y kh�ng phải l� ngặt ngh�o hay bu�ng thả như nhiều người trẻ thường nghĩ, m� l� đ�n h�t như vậy c� đ�ng với chức năng của Th�nh nhạc l� t�n vinh Thi�n Ch�a v� th�nh h�a c�c t�n hữu hay kh�ng. Người ta hay nghĩ đến �cung c�ch vui tươi trẻ trung� như bạn Phi H�ng n�i, m� �t nghĩ đến cung c�ch t�n vinh Thi�n Ch�a v� th�nh h�a t�m hồn người tham dự.

Những người trẻ từ khắp nơi tr�n thế giới đến cộng đồng đại kết Taiz� (Ph�p) để gặp gỡ nhau v� chung lời cầu nguyện. Họ h�t th�nh ca rất s�i nổi. Nhạc họ h�t ở đ�y cũng vui tươi trẻ trung hiện đại, nhưng tiết tấu kh�ng phải l� nhạc Jazz với c�c điệu Fox-strot, Surf, Twist, Gogo, Rumba, Rock v.v... như rất đ�ng bạn trẻ V.N. ưa th�ch v� muốn đưa v�o nh� thờ. Nếu c� c�c băng nhạc của Taiz� như Jubilate, Cantate Domino v� Come and worship, c�c bạn mang ra thử nghe coi. Trong đ� c� vỗ tay, c� ca h�t say sưa nồng nhiệt, nhưng người nghe kh�ng bị �chia tr� v� k�ch động bởi tiết tấu của c�c b�i ca như ở ph�ng tr� hay c�c tụ điểm ca nhạc.

Về điểm n�y, đ�y l� lập trường v� gi�o huấn của Hội th�nh biểu hiện qua c�c t�i liệu Th�nh nhạc như :

Văn thư Noviciis đề ng�y 25.1.1967 của Đ.H.Y Lercaro, Chủ tịch Hội Đồng  thực thi Hiến chế Phụng vụ. Đ.H.Y viết: �Những g� thế tục như l� điệu Jazz, nhạc k�ch động phải loại ra khỏi th�nh đường, v� ch�ng kh�ng hợp với  bầu kh� cầu nguyện nghi�m trang của th�nh đường.�

Văn thư gửi Đại Hội Th�nh nhạc � (đăng tr�n Osservatore Romano số 39). Trong văn thư n�y, Đ.H.Y. Jean Villot, Quốc vụ khanh T�a th�nh c� viết : �H�y cố gắng tr�nh v� cấm tất cả c�c loại �m thanh, nhạc kh� c� t�nh thế tục, đặc biệt c�c b�i h�t k�ch động, gay cấn, r�m beng l�m n�o động khung cảnh thanh tĩnh của nghi thức phụng vụ. Những thứ nhạc đ� kh�ng thể n�o xứng hợp với mục đ�ch cao cả của Phụng vụ l� th�nh h�a con người.�

Đức Th�nh Cha Phao-l� VI ph�t biểu trước Đại hội Th�nh nhạc của c�c nữ tu ở Roma năm 1972 đ� n�i : �Đối với những g� thuộc Th�nh nhạc, kh�ng n�n cảm hứng từ thể nhạc thời trang, v� nhạc thời trang th� hay thay đổi v� đ�i khi  mất gi�  trị, kh�ng những về mặt thi�ng li�ng m� c�n về mặt nghệ thuật nữa.�

Gi�o luật mới khoản 1210 viết ; �Chỉ được chấp nhận cho sử dụng trong nơi th�nh tất cả những g� phục vụ hoặc cổ v� cho việc phụng tự, l�ng đạo đức hay sự sốt sắng, đồng thời cấm sử dụng tất cả những g� kh�ng ph� hợp với sự th�nh thiện của nơi chốn.�

Cuối c�ng, văn kiện H�a nhạc trong th�nh đường (Concerts dans les �glises) của Th�nh Bộ Phụng tự đề ng�y 5.11.1987 số 8 cũng viết : �Thật bất hợp ph�p, nếu cho ph�p tổ chức tr�nh diễn trong th�nh đường một thứ �m nhạc kh�ng lấy nguồn cảm hứng từ t�n gi�o, nhưng đ� được s�ng t�c với mục đ�ch biểu diễn trong bối cảnh ph�m tục r� rệt, cho d� đ� l� nhạc cổ điển hay t�n thời, b�nh d�n hay tr� thức; v� l�m như thế l� kh�ng t�n trọng đặc t�nh linh th�nh của gi�o đường, cũng kh�ng t�n trọng ngay ch�nh t�c phẩm �m nhạc, v� l�c đ� n� kh�ng được tr�nh diễn trong bối cảnh tự nhi�n của n�.�

Như vậy, đ� r� l� kh�ng được d�ng c�c thể loại nhạc Jazz trong nh� thờ. Tuy thế, giới trẻ vẫn th�ch loại nhạc n�y. Nhiều linh mục cũng th�ch như thế v� cho đ� mới hợp thời v� l�i cuốn đựoc giới trẻ. C� lẽ chỉ ở Việt Nam v� một phần kh� đ�ng người trẻ Việt Nam nghĩ như thế, c�n ở �u Mỹ người ta nghĩ kh�c, tuy c�c loại nhạc m� giới trẻ ch�ng ta ưa th�ch ph�t xuất từ nơi ho. Họ vẫn t�n trọng kỷ luật th�nh nhạc.

Đ� bao giờ ch�ng ta nghe phản ứng v� dư luận của người �u Mỹ về lối đ�n h�t cũng như c�ch trang tr� trong c�c nh� thờ của ta chưa nhỉ ? Nếu đ� nghe rồi th� chắc ch�ng ta sẽ chẳng lấy g� l�m vẻ vang cho lắm.

Th�nh Phao-l� c� n�i một c�u rất ch� l� trong thư gửi t�n hữu Ga-l�t. C�u n�y c� thể gi�p cho c�c bậc hữu tr�ch trong vấn đề đ�n h�t suy nghĩ m� thận trọng hơn, trong việc chiều theo thị hiếu kh�ng mấy th�ch đ�ng của những người trẻ: �Nếu t�i c�n muốn l�m đẹp l�ng người đời th� t�i kh�ng phải l� t�i tớ của Đức Ki-t��. (Gl 11,10)

Trở lại Trang Nh�: