Trở
lại Trang Nh�:THƯ NGỎ CỦA C�C GI�M MỤC VIỆT NAM
LTS. Nh�n dịp ph�i đo�n ch�nh thức HĐGMVN do Đức Cha Chủ
Tịch Nguyễn Văn H�a v� Đức T�n Hồng Y Phạm Minh Mẫn hướng dẫn ch�nh thức thăm v�
dự kh�a họp thường ni�n của HĐGMHK theo lời mời của HHĐGMHK, DDGD cho đăng
nguy�n văn Thư Ngỏ Của HĐGMVN để độc giả tiện theo d�i v� l�m t�i liệu.
K�nh gửi:
Qu� vị l�nh đạo c�c cơ quan lập ph�p của Nh� nước Việt Nam:
Quốc hội v� c�c Hội đồng Nh�n d�n
K�nh thưa Qu� Vị,
Nh�n dịp Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam họp Hội nghị Thường ni�n tại H� Nội, từ ng�y 7 đến 12-10-2003. Ch�ng t�i, c�c Gi�m mục Việt Nam, xin k�nh gửi tới Qu� Vị l�nh đạo c�c cơ quan lập ph�p của Nh� Nước Việt Nam l� Quốc Hội v� c�c Hội Đồng Nh�n D�n những g�p � của ch�ng t�i về c�ng cuộc x�y dựng v� ph�t triển một x� hội �v� con người�.
�Phục vụ con người l� mục đ�ch tối cao� của mọi tổ chức v� cơ chế x� hội (xem Nghị quyết Đại hội Đảng lần VI ), v� lẽ con người l� mục đ�ch, l� cứu c�nh, l� trọng t�m của mọi hoạt động văn h�a, kinh tế, x� hội. Từ ch�n l� căn bản n�y về con người với nh�n phẩm v� nh�n quyền của họ, nảy sinh những nhu cầu, những đ�i hỏi bức thiết phải đ�p ứng để x�y dựng v� ph�t triển một x� hội nh�n bản, một x� hội kh�ng l�m qu� quặt v� hủy hoại con người. Những đ�i hỏi bức thiết đ� l�:
I- X�a giảm những khuyết tật hiện hữu của x� hội;
II- Ph�t huy những gi� trị nh�n bản l�m cho con người ng�y c�ng trở n�n người
hơn, sống xứng với phẩm gi� của m�nh hơn.
I. X�A GIẢM NHỮNG KHUYẾT TẬT HIỆN HỮU CỦA X� HỘI.
1. Khuyết tật thứ nhất l� hiện tượng tha h�a con người.
Sự tha h�a con người xuất hiện v� lớn dần trong x� hội hiện nay:
- khi chủ nghĩa ti�u thụ đưa đẩy con người v�o trong một mạng lưới những thỏa
m�n hời hợt, giả dối;
- khi lao động được tổ chức nhằm bảo đảm tối đa cho lợi nhuận m� kh�ng lưu t�m
cải thiện đời sống v� thăng tiến phẩm gi� người lao động;
- khi diễn ra sự đảo ngược giữa phương tiện v� mục đ�ch: con người vốn l� mục
đ�ch của sự ph�t triển th� lại bị biến th�nh đơn thuần l� phương tiện sản xuất;
- khi tự do được coi như l� quyền được l�m bất cứ điều g� m�nh th�ch, bất cứ
điều g� m� cảm t�nh của m�nh cho l� c� lợi trước mắt cho bản th�n, cho phe ph�i,
đang khi tự do đ�ch thực l� quyền l�m những g� m� lương t�m thấy được ph�p l�m
v� c�ng �ch, v� lợi �ch của thế hệ hiện tại v� mai sau. Thực tế cuộc sống hiện
tại cho thấy: khi t�ch l�a ch�n l� về con người với nh�n phẩm v� nh�n quyền của
họ, tự do trở th�nh sự t�y tiện hoặc ngẫu hứng của những kẻ c� quyền thế.
2. Khuyết tật thứ hai l� cơ chế bất c�ng v� tha h�a con người.
Cơ chế xin-cho l� một điển h�nh. Cơ chế xin-cho l� một cơ chế bất c�ng v� tha
h�a con người v� những l� do sau đ�y:
- Cơ chế xin-cho biến những quyền tự do của c�ng d�n th�nh những thứ quyền m�
Nh� Nước nắm trong tay v� ban bố lại cho người d�n dưới dạng những c�i ph�p,
đồng thời biến Nh� Nước từ một tổ chức c� chức năng phục vụ c�ng �ch trở th�nh
một chủ nh�n �ng nắm c�c quyền tự do của người d�n v� ban ph�t c�c ph�p tự do
lại cho họ thường theo sự t�y tiện chủ quan hơn l� theo những ti�u chuẩn kh�ch
quan. Như thế cơ chế xin-cho vừa đi ngược lại c�ng �ch v� x�a đi c�c quyền tự do
của người d�n, vừa b�i đen h�nh ảnh của một Nh� Nước của d�n, do d�n v� v� d�n.
Đ� l� điều l�m tha h�a con người.
- Theo th�ng tin của b�o ch�, cơ chế xin-cho c�n l� nguy�n nh�n l�m thất tho�t
50% c�c nguồn thu v�o c�ng quỹ, v� l�m thất tho�t 50% phần c�n lại khi phải chi
ra cho c�ng �ch. Điều n�y c� nghĩa l� 5% hoặc 7% d�n số l� những người c� thế
lực v� quyền lực th� hưởng 75% từ c�ng quỹ quốc gia (trong con số 75%, c�
50.000 tỷ đồng/năm của ri�ng ng�nh x�y dựng ), phần c�n lại của d�n số l�
hơn 70 triệu d�n chỉ hưởng được 25%. Thực tế n�y tạo ra một t�nh trạng bất c�ng
trầm trọng trong x� hội v� kh�ng ngừng l�m gia tăng hố s�u c�ch biệt gi�u ngh�o
trong l�ng một d�n tộc. Ch�nh v� thế m� tham nhũng một c�ch c� hệ thống quy m�
trong x� hội ng�y nay kh�ng những l� một quốc nạn, song c�n l� một tội �c đối
với đất nước v� d�n tộc.
II. PH�T HUY NHỮNG GI� TRỊ NH�N BẢN L�M CHO CON NGƯỜI NG�Y C�NG TRỞ N�N NGƯỜI
HƠN, SỐNG XỨNG VỚI PHẨM GI� CỦA M�NH HƠN.
1. Ph�t huy phẩm gi� con người. Điều n�y đ�i hỏi trong c�c quan hệ x� hội phải
quan t�m t�n trọng con người như l� trọng t�m của mọi hoạt động văn h�a, kinh
tế, x� hội, nghĩa l� c�c sinh hoạt văn h�a, kinh tế, x� hội phải hướng đến sự
ph�t triển v� thăng tiến con người to�n diện cả mọi mặt vật chất, tinh thần v�
t�m linh. Khi một trong ba mặt thiếu ph�t triển, con người trở n�n hụt hẫng, qu�
quặt, dị tật.
2. Ph�t triển x� hội v� thăng tiến con người tr�n nền tảng ch�n l� . Một
x� hội được coi l� c� trật tự v� ph� hợp với nh�n phẩm khi đặt nền tảng tr�n
ch�n l�. Ch�n l� căn bản trong quan hệ giữa người với người l� mọi người đều
b�nh đẳng về nh�n phẩm. Ch�n l� n�y đ�i hỏi phải gạt bỏ mọi kỳ thị v� ph�n biệt
đối xử, phải x�a đi những h�nh thức chuy�n chế, phải loại trừ mọi gian dối xảo
tr� ng�y nay đang tr�n lan trong mọi l�nh vực của cuộc sống con người v� x� hội.
3. Ph�t huy t�nh li�n đới trong mọi sinh hoạt gia đ�nh v� x� hội. T�nh
li�n đới chỉ được x�y dựng v� ph�t huy vững bền tr�n nền tảng t�n trọng con
người, t�n trọng c�c quyền của họ, t�n trọng sự tự lập ch�nh đ�ng v� quyền tự
quyết của con người, t�n trọng c�c gi� trị đạo đức trong truyền thống văn h�a.
T�nh li�n đới đ�i hỏi phải nh�n xa hơn bản th�n của tổ chức, của phe ph�i để
phục vụ cho sự ph�t triển của x� hội, cho sự thăng tiến của con người v�
gia đ�nh.
4. Ph�t huy t�nh phụ đới. T�nh li�n đới trong sự t�n trọng c�c quyền tự
do của con người đ�i hỏi tổ chức x� hội phải mang t�nh phụ đới. T�nh phụ đới l�
một đặc t�nh của tổ chức x� hội trong đ� một tập thể cấp cao kh�ng can thiệp v�o
nội bộ của một tập thể cấp thấp, kh�ng l�m mất thẩm quyền v� t�nh tự lập của n�,
song tạo điều kiện gi�p n� phối hợp hoạt động của m�nh với những hoạt động của
tập thể kh�c nhằm mưu cầu c�ng �ch. Do đ�, con đường ph�t huy t�nh phụ đới đ�i
hỏi:
Ch�nh quyền tạo điều kiện cho c�c c� nh�n v� tập thể c�ng d�n sử dụng
c�c quyền của con người. Trong c�c quyền đ�, phải kể đến quyền b�nh đẳng, quyền
v� bổn phận chu cấp cho c�c nhu cầu vật chất, tinh thần v� t�m linh của cuộc
sống con người, gia đ�nh v� tập thể, quyền s�ng kiến v� tham gia c�c hoạt động
ph�t triển x� hội, thăng tiến con người v� gia đ�nh, cả việc củng cố nền tảng
ph�p l� của cộng đo�n ch�nh trị trong một quốc gia.
D�nh cho m�nh độc quyền hay một quyền h�nh qu� lớn trong c�c lĩnh vực của đời sống gia đ�nh v� x� hội, đ� l� con đường dẫn đến chuy�n chế v� độc t�i , quan li�u v� bao cấp, �p bức v� bất c�ng, l� những tệ nạn l�m tha h�a con người.
T�nh phụ đới theo nghĩa tr�n l� nền tảng để x�y dựng một x� hội d�n chủ, một Nh� Nước của d�n, do d�n v� v� d�n. Thiếu nền tảng n�y, Nh� Nước với chức năng phục vụ c�ng �ch trở th�nh một cỗ m�y thống trị độc t�i, v� nh�n d�n từ địa vị l�m chủ đất nước trở th�nh phương thế phục vụ cho cỗ m�y đ�. Đ� l� điều l�m tha h�a con người v� ph�n h�a x� hội.
5. Ph�t huy � thức
v� thiện ch� phục vụ c�ng �ch.
Trước hết c�ng �ch đ�i hỏi phải t�n trọng con người, t�n trọng nh�n phẩm v� c�c
quyền tự do của họ. Do đ�, chức năng phục vụ cho c�ng �ch đ�i buộc ch�nh quyền:
(1) tạo điều kiện bảo đảm cho mọi c�ng d�n hưởng những nhu yếu sao cho xứng hợp
với phẩm gi� con người;
(2) x�a bỏ những luật lệ bất c�ng v� những biện ph�p tr�i với lu�n thường đạo l�
trong truyền thống văn h�a của d�n tộc, v� lẽ đ�y l� những cơ chế v� biện ph�p
l�m tha h�a con người. Cơ chế xin-cho l� một điển h�nh về luật lệ bất c�ng
. Ph� thai hằng năm hơn cả triệu trường hợp l� một điển h�nh về biện ph�p tr�i
với lu�n thường đạo l� m� những hậu quả đ� v� đang diễn ra kh�ng biết đưa tương
lai d�n tộc đi về đ�u.
K�nh thưa Qu� Vị,
L� những người y�u mến qu� hương, ai trong ch�ng ta cũng mong
muốn x�y dựng Việt Nam th�nh một đất nước gi�u đẹp, văn minh, gi�u t�nh nh�n
bản. Ch�nh trong tinh thần đ�, ch�ng t�i xin gửi đến Qu� Vị thư ngỏ n�y .
K�nh ch�c Qu� Vị lu�n an l�nh, mạnh khoẻ v� th�nh đạt.
Tr�n trọng k�nh ch�o.
Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam
