VIETNAM DARING TO SPEAK OUT
Việt Nam - T�o Bạo L�n Tiếng
Điểm phim v� ph� b�nh: LVB
Bạn th�n mến,
Như đ� hứa, h�m nay t�i xin gửi đến c�c bạn b�i viết điểm phim t�i liệ Vietnam - Daring to Speak Out. Phim d�i khoảng 22 ph�t, do Evan Williams thực hiện v� được chiếu tr�n hệ thống Australian Broadcasting Corporation (ABC) v� chiều ng�y 28 th�ng 10 năm 2003. Phim n�i tiếng Anh (giọng �c) c� đoạn n�i tiếng Việt với phụ đề Anh ngữ.
Đ�y l� phim t�i liệu cũng như những phim t�i liệu kh�c m� Williams đ� từng thực hiện trong qu� khứ với những phim về phong tr�o giải ph�ng Moro ở Phi Luật T�n hay phong tr�o đ�i d�n chủ ở Miến Điện. Phim Vietnam - Daring to Speak Out l� phim n�i về những người đấu tranh tại Việt Nam h�m nay, như � nghĩa của tựa đề, họ d�m n�i l�n những g� họ đang suy nghĩ hay đang đeo đuổi. Đặc biệt, trong phim n�y, Williams n�i đến một tổ chức l�u nay hoạt động b� mật. Williams để cho th�nh vi�n của tổ chức n�y l�n tiếng n�i trước ống k�nh của ABC. Tức l� những lời tuy�n bố của họ được gửi đến h�ng triệu kh�n giả của truyền h�nh �c Đại Lợi.
Mời c�c bạn theo d�i b�i điểm phim sau đ�y :
Mở đầu phim, Williams cho chiếu l�n h�nh ảnh đồng �ng ngoại � H� Nội. Những h�nh ảnh sẽ l�m cho kh�n giả thương cảm một đất nước hiền l�nh nhưng người d�n phải chịu đựng một đời sống nhọc nhằn. C�ng với nhạc đệm buồn thảm của tiếng s�o, giọng của Evan Williams n�i ở background: �Việt Nam l� một nước hiền h�a, từng h�nh diện c� một d�n tộc anh h�ng từng đ�nh cường quốc. B�n dưới những lớp huyền thoại đ�, Việt Nam đang phải đối diện những �p lực ngay tại trong nước. Cũng giống như Trung Quốc, trong khi đảng cộng sản Việt Nam cố giữ quyền lực th� mở cửa kinh tế v� c�ng ng�y c�ng thấy kh� hơn�.
Evan Williams cho rằng người d�n Việt Nam hiện nay c� cuộc sống dễ d�ng hơn đ�i ch�t nhưng kh�ng ai được quyền n�i g� về chuyện đảng cộng sản độc quyền l�nh đạo. Anh cho biết đ� gặp những người v� chống đảng m� ở t� h�ng chục năm v� cuộc sống của họ bị đảo lộn. Williams n�i: �Tệ nạn tham nhũng v� đ�n �p quyền tự do ng�n luận đ� l�m lớn mạnh phong tr�o đ�i d�n chủ m� đ�m nay, lần đầu ti�n họ l�n tiếng�. Ph�t biểu tr�n hệ thống truyền h�nh được xem l� một h�nh thức c�ng khai tuy�n bố với h�ng triệu kh�n giả của bản đ�i.
Một người đ�n �ng ngồi trong một ph�ng trống trơn, mặt bị che mờ ph�t biểu "Đa số người Việt Nam b�y giờ họ c� thể hiểu ra rằng, độc đảng đồng nghĩa với độc t�i, độc t�i đồng nghĩa với tham nhũng,... đ� tước đi những quyền căn bản của con người, cho n�n họ rất l� căm hận...". Williams kh�ng giới thiệu g� th�m m� cố t�nh gieo một thắc mắc cho kh�n giả. Sau đ� l� cảnh th�nh phố Việt Nam với xe gắn m�y chạy v� trật tự. Nhiều cảnh kh�c chớp nhanh, nhưng h�nh như v� thắc mắc về một tổ chức b� mật m� những h�nh ảnh kh�ng cần phải ch� trọng.
Williams cho biết đ� gặp những nh� sản xuất phim ở Việt Nam. Đạo diễn L�m L� Dũng n�i rằng muốn ăn kh�ch th� n�n l�m phim x� hội pha ch�t h�i, v� phim về chiến tranh kh�ng ai muốn xem nữa. Khi hỏi về vấn đề kiểm duyệt th� đạo diễn L� Ho�ng n�i "Nh� nước chỉ duyệt kịch bản khi l�m phim bằng tiền nh� nước m� th�i. C�n khi l�m phim bằng tiền của tư nh�n th� họ tha hồ l�m... Nhưng m�, nh� nước sẽ duyệt c�i phim". Theo lời của L� Ho�ng th� trước sau g� đảng cũng kiểm duyệt. Trước đ�y đảng kiểm duyệt từng phần trước khi phim ho�n tất, nhưng nay, chờ cho đến khi ho�n tất th� đảng mới kiểm duyệt. Phim đ� l�m xong, nếu kh�ng sửa chữa theo � đảng, th� sẽ kh�ng bao giờ được ra l�.
B� Nguyễn Thị Hồng Ng�t l� Ph� cục Điện Ảnh l� c�n bộ cao cấp được đảng cho ph�p trả lời những c�u phỏng vấn của Evan Williams. B� cho biết l�m phim về c�c tệ nạn x� hội th� được ph�p nhưng l�m phim về ch�nh trị đảng cấm. Williams đặt c�u hỏi tại sao những người l�n tiếng ph� b�nh th� bị bắt. B� Ng�t b�o chữa "Ở Việt Nam, c� c�u n�i rằng, con kh�ng ch� bố mẹ kh�. Ch�ng t�i sinh ra trong một đất nước ngh�o hơn c�c nước kh�c, nhưng ch�ng t�i y�u đất nước của m�nh chứ ch�ng t�i chẳng ch� đất nước của m�nh. Những người đứng ra g�nh c�i tr�ch nhiệm lớn để m� giải ph�ng đất nước v� b�y giờ x�y dựng đất nước th� đấy cũng l� mục đ�ch rất l� lớn". Williams chưa hiểu tại sao b� n�y trả lời quanh co n�n hỏi th�m tại sao b�c sĩ Phạm Hồng Sơn lấy t�i liệu từ Web Site của t�a đại sứ Mỹ rồi dịch ra tiếng Việt m� lại bị bắt v� kết �n l� gi�n điệp cho địch. B� Ng�t trả lời: "Chẳng ai bị bắt giữ v� c�i điều ấy cả. Hiện nay th� chả c� ai bị bắt giữ v� c�i điều ấy cả. T�i biết hiện nay những người c� � kiến tr�i ngược với ch�ng t�i... hiện nay họ vẫn sống vui vẻ ở H� Nội với gia đ�nh...".