CHUYỆN ĐỜI CHUYỆN ĐẠO

Phong Trần

LTS. Nh�m chủ trương nguyệt san Diễn Đ�n Gi�o D�n đ� dư t�nh d�nh b�i n�y cho số chủ đề về mối tương quan giữa gi�o sĩ v� gi�o d�n ph�t h�nh th�ng 3 năm 2004. Nhưng v� t�ch c�ch cấp thiết của vấn đề m� t�c giả b�i viết đ� can đảm đặt ra, n�n sau khi b�n thảo, ch�ng t�i quyết định giới thiệu c�ng qu� độc giả trong số đặc biệt mừng Tết Nguy�n Đ�n Gi�p Th�n n�y.

Nh�m chủ trương ước mong nhận được những � kiến đ�ng g�p của qu� linh mục, tu sĩ v� độc giả bốn phương cho Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 ph�t h�nh th�ng tới với chủ đề tr�n đ�y.

 Diễn Đ�n Gi�o D�n

 Sau khi đọc mấy b�i viết về chuyện đời chuyện đạo, một số bạn đọc v� th�n hữu, mặc dầu đồng � với những điều viết ra, đ� tr�ch nhẹ người viết l� c� th�i độ ti�u cực:  chuyện tốt kh�ng thiếu, sao cứ  t�m chuyện kh�ng hay để n�i? B�i n�y như một trả lời chung.

Trước hết, người viết kh�ng đi t�m... Đ�u cần phải vạch l� t�m s�u... Những điều viết ra kh�ng phải l� trường hợp ri�ng rẻ, c� biệt;  tr�i lại c� thể nh�n thấy nhan nhản ở nhiều cộng đo�n, gi�o xứ Việt Nam tr�n khắp nước Mỹ v� nhiều nơi kh�c. Những vấn đề n�y xưa cũ như tr�i đất,  t�y nơi, t�y l�c, t�y nh�n t�m b� t�nh v� sự hiểu biết đạo, đời của gi�o d�n m� khi ẩn khi hiện.  Gần 2000 năm trước, ch�nh Ch�a Y�su cũng nghi�m khắc l�n �n th�i độ giả h�nh của tập đo�n kinh sư, biệt ph�i, v� th�ng luật đầy uy quyền ảnh hưởng (Mt. 23:13-33), v� khuy�n dạy c�c m�n đệ Người phải đề cao cảnh gi�c, chớ để sa ng�: Muốn theo Thầy, c�c con phải từ bỏ tất cả. Thứ đến, gương l�nh kh�ng thiếu, nhưng những t�n hữu th�nh thiện thật sự kh�ng bao giờ muốn người kh�c n�i về m�nh. Đức Cha Jean Cassaigne, gi�m mục người c�i Di-Linh, cha Dominici Đỗ Minh Tr� gi�p người tỵ nạn... đ�u muốn ai nhắc nhở, ca tụng. Những chủ chi�n n�y sống đạo thật l�ng, kh�ng tr�nh diễn, kh�ng muốn ai biết đến c� nh�n, việc l�m hy sinh của m�nh. Thật sự c�c ng�i cũng kh�ng hề nghĩ đ� l� hy sinh. C�c ng�i từ bỏ tất cả, ngay ch�nh bản th�n, để theo Ch�a, đến nơi n�o Ch�a muốn sai đi, kh�ng đắn đo, t�nh to�n, kh�ng chọn lựa t�m chốn b�nh an trong sứ mệnh t�ng đồ truyền gi�o. Ca tụng c�ng đức của những chủ chi�n n�y l� lỗi đức �i v� l�m điều m� ch�nh c�c ng�i kh�ng muốn. Một người chỉ th�nh thiện, nh�n đức cho đến khi biết m�nh nh�n đức, th�nh thiện, d� biết qua lời ca tụng của người kh�c. C� người hỏi mẹ T�r�sa th�nh Calcutta nghĩ sao về việc mẹ được nhiều người ca ngợi l� một th�nh sống. Mẹ h�m hỉnh... nhưng th�nh thật trả lời:  t�i kh�ng biết b� th�nh đ�!

Hơn nữa, gi�o hội của Y�-su l� một gi�o hội trưởng th�nh, lu�n lu�n cải tiến để trở n�n tốt l�nh, th�nh thiện hơn. Trong gi�o hội, kh�ng c� sai lầm n�o, lỗi phạm n�o kh�ng đ�ng quan t�m, nhất l� sai lầm, lỗi phạm của những người c� tr�ch nhiệm chăn dắt, l�nh đạo gi�o hội. Ch�a l� �nh s�ng soi đường, l� sự thật. Gi�o hội Ch�a kh�ng che dấu, lấp l�m những sai lầm. Do đ�, biết điều sai quấy m� im lặng l� đồng l�a; bao che, tội c�ng nặng hơn v� khuyến kh�ch tội lỗi t�i diễn . Im lặng, bao che trong trường hợp n�y kh�ng phải l� đức �i, nhất l� khi c� sự cố � tiếp tục tr�i phạm, v� hỗ trợ, bao che của đồng l�a (!).Bao che việc l�m sai quấy của một số linh mục đ� xảy ra tại v�i gi�o phận địa phương, nhưng chắc chắn đ� kh�ng phải l� chủ trương của gi�o hội ho�n vũ . Trong hai năm qua, hậu quả của sự bao che cố t�nh trong vụ lạm dụng t�nh dục trẻ em ở Hoa Kỳ như thế n�o, c�c t�n hữu Việt Nam đều biết, thiết nghĩ kh�ng cần phải nhắc lại đ�y. Ch�ng ta đang sống trong thời đại kỹ thuật tin học v� ở Hoa Kỳ. Kh�ng một việc l�m sai quấy n�o c� thể được bưng b�t, dấu che m�i. C�i truyền thống văn h�a �tốt đẹp đem khoe, xấu xa che lại,� đ�ng cửa dạy nhau để người ngo�i kh�ng hay biết, l� th�i độ chưa trưởng th�nh v� kh�ng c�n hợp thời.  N� l�m tr� chậm sự cải tiến để trở n�n tốt l�nh hơn của x� hội, đo�n thể, tổ chức, cộng đồng, cộng đo�n, gi�o xứ... H�nh động sai quấy của người l�nh đạo, cả đạo lẫn đời, phải được chặn đứng v� chấm dứt v� hậu quả t�c hại kh� lường .

Về phương diện sức khỏe c�ng cộng, kh�ng thể v� một chứng bịnh mới ph�t, chỉ ảnh hưởng đến một �t người m� kh�ng cần quan t�m. Sớm muộn, n� cũng sẽ lan rộng, truyền l�y sang người kh�c,  nếu kh�ng kịp thời c� biện ph�p ngăn chặn th�ch đ�ng. Cứ nh�n lại trường hợp bịnh SARS mới đ�y. Bịnh ph�t hiện đầu ti�n ở Quảng Đ�ng, Trung Hoa, th�ng 10 năm 2002;  một �t người nhiễm bịnh, chết. Nh� cầm quyền địa phương bưng b�t v� giấu nhẹm v� thể diện cũng như v� sợ lợi nhuận của kỹ nghệ du lịch bị ảnh hưởng. Đầu năm sau, bịnh lan tr�n sang c�c quốc gia l�n cận, rồi Ph�p, Canada... Số người bị l�y bịnh, chết gia tăng,  g�y kinh ho�ng ở nhiều nơi v� bịnh chưa c� thuốc  chữa hay ngừa. Đến l�c kh�ng c�n lấy th�ng �p voi được nữa, nh� cầm quyền Bắc Kinh bắt buộc phải c�ng nhận v� k�u gọi sự gi�p đỡ của nhiều quốc gia cũng như tổ chức y tế quốc tế. Tội lỗi x� hội, đạo đời cũng giống như vậy. Trường hợp lạm dụng t�nh dục trẻ em ở tổng gi�o phận Boston l� một điển h�nh. Kh�ng quan t�m, ngăn chặn, t�m phương c�ch đối ph�, ph�ng ngừa ngay từ l�c đầu th� tội lỗi sẽ lan truyền. Bản t�nh con người vốn yếu h�n, dễ sa dịp tội nếu thấy những người phạm tội trước kh�ng g�nh chịu hậu quả n�o. Khi c� nhiều người c�ng phạm một tội lỗi, th� tội lỗi đ� trở n�n nhẹ đi (luật đa số v� tương đối), rồi đến l�c c� thể sẽ kh�ng c�n l� tội lỗi nữa m� trở n�n điều b�nh thường, một thời trang cho những người kh�n ngoan, biết sống!  Trong một guồng m�y cầm quyền, khi người cấp tr�n tham nhũng th� người cấp dưới c� thể bị mang họa nếu sống ngay l�nh, v� kh�ng thuộc loại c� m� một lứa (he/she is not �one of us�), bị những kẻ lem nhem kết �n l� đạo đức giả h�nh,  ngu dại, kh�ng biết sống theo thời. Người phạm tội muốn c� nhiều người c�ng phạm tội giống m�nh v� khi ai cũng phạm tội th� đ�u c�n ai n�i ai được. Năm mươi năm trước, ly dị ở Hoa Kỳ l� điều xấu, �t người d�m nghĩ tới. Hiện nay hơn ph�n nửa cuộc h�n nh�n ở Hoa Kỳ chấm dứt bằng ly dị v� người c�ng gi�o Hoa Kỳ cũng kh�ng tho�t khỏi t�nh trạng n�y.  Hơn ba mươi năm trước, đồng t�nh luyến �i bị x� hội Hoa Kỳ l�n �n. Trong mười năm qua, h�ng năm nhiều th�nh phố lớn ở Hoa Kỳ như  San Francisco, New York, Minneapolis... c� cuộc diễn h�nh gọi l� �niềm tự h�o của người đồng t�nh luyến �i!� (Gays and Lesbians� Pride Parade). Tội lỗi b�y giờ kh�ng c�n l� �của ri�ng t�i� m� trở th�nh �của ch�ng ta� n�n kh�ng cần phải che dấu. Từ đ�, � niệm về tội lỗi thay đổi, đen biến th�nh trắng v� c� qu� nhiều người c�ng cảnh ngộ, c�ng hội, c�ng thuyền!

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 27 th�ng 1&2/2004 trang 82)

Trở lại Trang Nh�: