�ọc v� đ�nh gi� t�c phẩm
�HỒ CH� MINH, NHẬN ĐỊNH TỔNG HỢP� của MINH V�
Ks. L� Th�nh Nh�n
Trước hết, t�i xin c�m ơn ban tổ chức, v� đặc biệt c�m ơn cụ Minh V�, đ� c� nh� � để t�i l�n đ�y giới thiệu một t�c phẩm mang t�nh sử học, ch�nh trị học tầm cỡ n�y. Một nh�n vật Hồ Ch� Minh m� nhiều nh� văn, học giả nổi tiếng tr�n thế giới đ� bỏ c�ng nghi�n cứu v� in th�nh s�ch nhưng vẫn chưa trả lời đ�ch thực về cuộc đời b� ẩn của họ �Hồ�.
Đ�y l� lần đầu ti�n t�i gặp t�c giả - cụ Minh V�. Tuy thế, văn phong của nh� văn Minh V� n�i về Cộng Sản t�i đ� ngưỡng mộ từ l�u, c� những b�i viết c� gi� trị vượt thời gian. Những b�i viết từ thập ni�n 1960, 1970 m� cho đến nay vẫn c�n c� gi� trị trong c�ng cuộc đấu tranh với chế độ độc t�i Cộng Sản. Trong đ� c� b�i �S�ch lược x�m lăng của Cộng Sản� l� một trong loạt b�i c� gi� trị cao.
Trong phần giới thiệu t�c phẩm �Hồ Ch� Minh, Nhận Định Tổng Hợp� h�m nay, t�i xin đề cập đến ba phần: Nội dung của t�c phẩm, gi� trị của t�c phẩm v� con người l�m n�n t�c phẩm. Trong khi tr�nh b�y t�i c� gắng tự �p m�nh l� một độc giả v� tư nhất. C� như vậy sự nhận x�t mới khỏi bị thi�n lệch theo cảm t�nh, đồng thời đ�y cũng l� c�ch t�n trọng t�c giả c�ng q�y vị đ� bỏ th� giờ q�y b�u để đến tham dự buổi ra s�ch của ban tổ chức h�m nay.
Hồ Ch� Minh, một nh�n vật m� những người trong chế độ Cộng Sản đ� ca tụng v� t�n vinh như �th�nh�, trong khi đ� những người Việt Nam y�u chuộng tự do lại xem �ng như ��c quỷ�. Những học giả nước ngo�i khi viết về Hồ Ch� Minh, t�y theo mức độ thiện cảm đối với cuộc chiến Việt Nam, hoặc dựa v�o những nguồn t�i liệu mang t�nh tuy�n truyền của của phe Cộng, hoặc mang mặc cảm thua cuộc để b�nh phẩm về Hồ Ch� Minh đ�i khi thiếu kh�ch quan v� trung thật của một người cầm b�t. Sự tranh c�i qua lại giữa những triết gia, sử gia, học giả tr�n thế giới về con người v� sự nghiệp Hồ Ch� Minh thật l� mu�n vẻ, lời khen, tiếng ch� kh� đi đến chung kết.
Khi đọc tập bi�n khảo n�y của t�c giả Minh V� - trước hết - ch�ng ta phải c�m ơn t�c giả đ� bỏ rất nhiều c�ng phu v� thời giờ để nghi�n cứu hằng 100 t�c phẩm n�i về Hồ Ch� Minh, c� thể n�i hầu hết những t�c phẩm n�i về Hồ Ch� Minh của sử gia, học giả tiếng tăm tr�n thế giới từ c�c quốc gia kh�c nhau như Nga, Đức, Nam Tư, �o, Anh, Mỹ, T�u, Ph�p v� Việt Nam. Những t�c giả n�y đến từ nhiều khuynh hướng kh�c nhau, thậm ch� c� t�c phẩm do ch�nh �ng Hồ viết ra dưới b�t hiệu Trần D�n Ti�n để tự th�nh h�a c� nh�n m�nh! C� nhiều t�c giả sống ngay trong l�ng chế độ Cộng Sản Việt Nam (CSVN) đ� đ�nh b�ng �ng Hồ kh�ng ch�t ngượng ng�ng, đ�i khi mất t�nh tự trọng của người cầm b�t. C� những t�c giả từ trong l�ng chế độ CSVN nhưng đ� thức tỉnh viết về đời tư của �ng Hồ với những điều mắt thấy tai nghe, hoặc do những người đ� từng l�m việc cạnh �ng Hồ kể lại. V� nhiều t�c giả đứng b�n chiến tuyến tự do viết về �ng Hồ với h�nh ảnh của một �quỷ vương�. Tất cả t�c phẩm n�i về Hồ Ch� Minh thuộc mọi khuynh hướng tr�n đ� được nh� văn Minh V� nghi�n cứu một c�ch th�nh khẩn, kỹ lưỡng, v� đặc biệt những đoạn n�i về �ng Hồ nh� văn Minh V� đ� ch� � một c�ch tường tận, đ�nh gi� đ�ng mức v� đặt thẳng vấn đề đối với từng t�c giả. Sự t�i t�nh của nh� văn Minh V� l� qua gần 100 t�c phẩm n�i về Hồ Ch� Minh, c� những t�c phẩm gần ng�n (1000) trang nhưng nh� văn Minh V� đ� t�m gọn một c�ch đầy đủ về nội dung cuốn s�ch một c�ch rốt r�o trong v�ng năm hoặc bảy trang giấy. V� người đọc d� c� �lười� đến đ�u cũng nắm bắt được vấn đề. Về mặt điểm s�ch - theo t�i - th� d� độc giả c� kh� t�nh đến đ�u cũng phải thừa nhận nh� văn Minh V� c� một khả năng thi�n ph� trong l�nh vực n�y. Do đ�, trong t�c phẩm Nhận Định Tổng Hợp Về Hồ Ch� Minh, khi đề cập đến những t�c phẩm viết về Hồ Ch� Minh, nh� văn Minh V� đ� nắm rất vững những � tứ của từng t�c giả, v� nội dung của từng t�c phẩm.
Với đầu �c nhận x�t tinh tế, s�u sắc của h�ng trăm t�c phẩm tr�n thế giới n�i về Hồ Ch� Minh, cho n�n nh� văn Minh V� đ� đặt vấn đề với một số t�c giả v� c�ng th�ch th�: tỉ dụ như khi đặt vấn đề với nh� b�o David Halberstam n�i rằng : ��ng Hồ kh�ng c� tật s�ng b�i c� nh�n như Stalin, Tito, Khrushchev hay Mao Trạch Đ�ng� th� t�c giả lại tr�ch dẫn một đoạn trong s�ch tự phong th�nh của Trần D�n Ti�n rằng: �Mọi người k�nh mến Hồ Chủ Tịch, nhất l� thanh ni�n v� nhi đồng. Ở ngo�i mặt trận khi xung phong c�c chiến sĩ h� lớn: V� tổ quốc, v� B�c Hồ tiến l�n! V� B�c Hồ m� những người lao động trong nh� m�y v� tr�n đồng ruộng tăng năng suất. Đối với nhi đồng t�n B�c Hồ như l� một người mẹ hiền. Chỉ nhắc đến t�n B�c l� c�c em trở n�n ngoan ngo�n �. Đ� l� c�ch trả lời tốt nhất v� hay nhất đối với nh� b�o t�y phương khi �ng ta kh�ng đủ �ki�n nhẫn� để đọc hết những t�i liệu về Hồ Ch� Minh m� đ� vội v�ng, hấp tấp kết luận về con người của �ng Hồ. Đ� cũng l� c�ch đặt vấn đề khoa học nhất v� c�ch trả lời thuyết phục nhất đối với độc giả nhất l� đối với thế hệ trẻ.
T�c giả quan niệm rằng, sự l� luận một chiều để kết luận một con người như Hồ Ch� Minh sợ thiếu t�nh kh�ch quan v� v� tư, m� khi đ� thiếu kh�ch quan v� v� tư th� kh� mang t�nh thuyết phục, do đ� t�c giả Minh V� phải nghi�n cứu dựa tr�n nhiều khuynh hướng kh�c nhau, v� qua đ� t�c giả đ� kh�m ph� những điều thật l� th�, những m�u thuẫn tự n�. C� một điều t�c giả thừa biết rằng � trong thế hệ của ch�ng ta đang sống v� sinh hoạt h�m nay - kh�ng một ai l� người Việt Nam y�u chuộng tự do m� lại n�i tốt cho Hồ Ch� Minh. Nếu c�, th� người đ� l� kẻ mất tr� �nh�n quỷ h�a th�nh�. C�n những người trong chế độ CSVN v� bảo vệ cho quyền lợi của họ, v� bảo vệ cho sự tồn vong của chế độ để tiếp tục thống trị nh�n d�n cho n�n phải thần th�nh h�a họ Hồ một c�ch qu� đ�ng, qu� cao, qu� ngạo mạn, xem thường văn h�a d�n tộc.
C�u hỏi đặt ra l� việc ph� ph�n Hồ Ch� Minh c� phải dừng lại ở hai đối tương tr�n kh�ng? Hoặc dừng lại ở thế hệ ch�ng ta đang sống hay kh�ng?
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 27 th�ng 1&2/2004 trang 110)