Trở
lại Trang Nh�:CẢI TẠO
THEO PHƯƠNG PH�P PAVLOV
PXN nghi�n cứu
Dựa theo cuốn L�HOMME, CE ROBOT
của Edmond Bernard
Pavlov, người cha đẻ của thuyết �phản xạ c� điều kiện�, đ� đi đến khẳng định n�y: Con người, kh�ng phải l� tự nhi�n sinh ra m� vậy, đ� l� một c�i g� m�nh sản xuất ra �. (Les hommes, �a ne naỵt pas, �a se fabrique)
V�o thập ni�n 30, học tr� của �ng l� Skinner đ� kh�m ph� ba nguy�n tắc (Par del� la libert� et la dignit� - R. Laffont - 1972) dẫn đến c�c kỹ thuật cho việc m� hiện nay giới truyền th�ng gọi l� �tẩy n�o�; đ� l�:
1 Điều kiện h�a theo � muốn : mỗi h�nh động v�ng lời th� nhận được một phần thưởng.
2 Tạo sợ h�i : Mỗi h�nh động cưỡng lại tương ứng với một h�nh phạt.
3 Ti�u diệt cảm x�c : đối tượng được đưa v�o trong t�nh trạng dửng dưng v� ho�n to�n mất cảm x�c, bằng c�ch cho chứng kiến những cảnh
tượng c�ng ng�y c�ng t�n �c v� kh�ng thể chấp nhận.
Ba nguy�n tắc n�y l� nền tảng của những phương ph�p d�ng để �nhồi sọ� một người, hầu qua đ� người ấy chấp nhận những tư tưởng ho�n to�n tr�i ngược với tư tưởng của m�nh v� tỏ ra một th�i độ ứng xử đ� được điều khiển v� bị kiểm so�t. Những phương ph�p đ� rất đa dạng, đi từ c�ch thức bất bạo động biện ph�p nhẹ ) đến sự h�nh hạ thể l� (v� tinh thần) độc �c nhất (biện ph�p mạnh ).
A- Trong c�c phương ph�p d�ng biện ph�p nhẹ , đối tượng cần được điều khiển để �y�u� những người giam giữ m�nh, cảm thấy thua k�m họ, muốn c� được đồng quan điểm với họ. Để đi đến mục đ�ch n�y, đối tượng được đối xử đ�ng ho�ng, ăn ở tươm tất. Hằng ng�y, c� những buồi trao đổi �th�n t�nh�, với một người đối thoại ngồi tr�n một c�i ghế cao hơn ghế của đối tượng. Bằng một lối biện chứng thật kh�o l�o, được pha trộn giữa điều đ�ng đắn v� điều dối tr� với một liều lượng được c�n nhắc kỹ, người ta chứng minh rằng quan điểm của đối tượng l� sai, v� nh�t v�o đầu đối tượng một �ch�n l�� duy nhất. Muốn tr�nh nguy cơ l� đối tượng lấy lại �c ph� b�nh của m�nh, người ta kh�ng cho gặp gỡ với ai kh�c. Việc nhồi sọ được bổ xung với c�c buổi thuyết giảng, chiếu phim, những t�i liệu bắt buộc phải đọc v� lắng nghe c�c �chứng từ� của những người đ� �gi�c ngộ�. Trong qu� tr�nh n�y, những người tẫy n�o theo s�t sao những lời khuy�n của Skinner l� đặt phần thưởng v� h�nh phạt một c�ch thật �khoa học�. Khi đối tượng ch�n muồi th� đ� l� một cuộc �ho�n cải� v� sau đ� l� một cuộc tuy�n truyền ầm ỹ.
Hiệu quả của lối �gi�o dục� n�y được b�o ch� nhắc đến qua nhiều trường hợp trong lịch sử.
� Năm 1949, Đức Hồng Y Mindszenty, gi�o chủ Hungary, sau 40 ng�y bi giam cầm b� mật, đ� th� tội c�ng khai về những �tội �c� của m�nh
v� ��m mưu� chống lại chế độ cộng sản. Sau n�y, ng�i x�c nhận rằng m�nh kh�ng hề bị h�nh hạ m� chị bị nhồi sọ th�i.
� Năm 1960, phi c�ng Mỹ Francis Powers l�i m�y bay th�m th�nh tr�n v�ng trời Li�n X� v� đ� bị bắn hạ. V�o th�ng 5, trong phi�n t�a xử
anh tại Moscou, anh đ� tự ph� b�nh v� xin người Nga tha thứ cho anh những thiệt hại m� anh đ� g�y ra cho nh�n d�n Nga.
� Năm 1974, Patricia Heart, con g�i của một tỉ ph� bị một tổ chức c�ch mạng bắt c�c. Sau n�y, c� kh�ng muốn rời những người đ� bắt c�c
c� d� cha c� đ� đ�ng đủ tiền chuộc. Sau khi thay đổi quan điểm của m�nh, c� đ� theo phe họ để chiến đấu.
� Trong Chiến Tranh Cao Ly (Triều Ti�n), 70% trong số 7000 t� binh Mỹ đ� th� tội c�ng khai v� k� v�o những bản nhận tội.
B - Với c�c phương ph�p d�ng �biện ph�p mạnh� ta bước v�o l�nh vực tra tấn. C�i nghệ thuật d�ng đau đớn để đạt đến kết quả đ� c� từ thời kỳ xa xưa, nhưng đến thời đại của ch�ng ta, n� trở n�n gần như ho�n hảo. Chữ �tra tấn� ở đ�y n�i l�n những đau đớn thể l�, từ sự đ�nh đập h�nh hạ, rồi những sự thiếu thốn trong c�c nhu cầu (thiếu ăn uống, thiếu kh�ng gian cư ngụ...), cho đến việc giam giữ trong căn ph�ng tối đen với một �nh s�ng ch�i chang chiếu v�o mặt. Kế đến l� những lời hứa h�o, những lời hăm dọa cho bản th�n v� cho th�n nh�n m�nh v�n v�n v� v�n v�n.
Mục ti�u của người sử dụng phương ph�p n�y l� l�m cho đối tượng khai đ�ng như điều m�nh muốn. Trước những sự h�nh hạ qu� độc �c th� c� một sự xung đột giữa nh�n phẩm v� những c�i đau đớn thể chất, l�c ấy th� người v� tội cũng như người c� tội đều phản ứng như nhau: chấp nhận l�m h�i l�ng người h�nh hạ m�nh cho bớt đi sự đau đớn.
Tuy nhi�n c�ch thức n�y để nhiều dấu vết tr�n th�n thể, n�n sự tra tấn c�ng ng�y c�ng �khoa học� hơn, tạo một sự đau đớn v� xung đột trong tinh thần nhiều hơn l� tr�n th�n thể. C�ch l�m n�y đ� được �p dụng qua kỹ thuật �x�a mất cảm x�c� của nước Đức: giam biệt lập một người cho đến khi người ấy mất mọi kh�i niệm về kh�ng gian v� thời gian, để đặt đối tượng v�o t�nh trạng khủng hoảng tinh thần. V� dụ giam đối tượng v�o trong một căn ph�ng k�n bưng, nhỏ hẹp v� c�ch �m thật tốt, tường v� đồ đạc trong ph�ng ho�n to�n sơn trắng v� chỉ c� �nh s�ng gay gắt của một ngọn đ�n soi rọi suốt ng�y đ�m. Người bị giam ở trong t�nh trạng thiếu mọi k�ch th�ch tố cho gi�c quan (tiếng động, tương phản giữa v�ng s�ng v� v�ng r�m, m�u sắc...) v� mọi li�n hệ với người kh�c (thức ăn v� vị được đưa qua một � nhỏ). Dần dần người ấy mất đi kh�i niệm về kh�ng gian, thời gian v� căn t�nh của m�nh. Khi đ� trở th�nh c�i x�c kh�ng hồn, họ c� thể trở th�nh một con người ho�n to�n v� hại cho người đ� �gi�o dục� họ... V� sau đ�, nếu kh�o kết hợp với �biện ph�p nhẹ� đi k�m việc thưởng phạt, th� sẽ gi�p đỡ đối tượng �tự th�� v� �tuy�n truyền� cho m�nh. Kỹ thuật tương tự đ� được sử dụng ở Li�n X�. Ở đấy c�c người bị giam mất hết mọi định hướng qua c�c buổi �l�m việc� li�n hổi, đầy hăm dọa, mỉa mai, kh�ng bao giờ kết th�c. Sau đ� tự nhi�n họ được hướng dẫn để �th� tội� c�ng khai.
Trung Cộng đ� đưa phương ph�p n�y l�n đến mức ho�n hảo. C�ch thức họ d�ng, kh�ng chỉ l� để cho một con người mất hẳn căn t�nh của m�nh như ở Đức, hoặc để �tự th� trước b�nh minh� như ở Li�n X�, nhưng đi đến một kết quả kh�c m� chế độ rất cần: cải tạo những người chống đối rồi sử dụng họ như nh�n c�ng miễn ph� để l�m những c�ng việc nguy hiểm (v�t những đầm lầy, vỡ hoang v�ng rừng thi�ng nước độc...). Việc nhồi sọ hiệu quả đến độ ch�nh �nạn nh�n� l�m đơn xin được �vinh dự� gia nhập v�o c�c trại lao động m� số tử vong l�n thật l� cao... V� nơi n�o c�ng dễ chết nhất th� vinh dự lại c�ng cao.
C - Ở cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21, việc sử dụng c� liều lượng g biện ph�p nhẹ v� biện ph�p mạnh (chủ yếu l� tra tấn tinh thần) đ� đến mức tinh xảo. Kết quả l� đối tượng được cải tạo sẽ vừa l� một người bị kiểm so�t v� rập khu�n theo người �gi�o dục�, vừa l� một người �tự nguyện� th� tội v� tự m�nh �tự do� nghĩ ra những c�ch để �chuộc lại� lỗi lầm của m�nh, dưới con mắt ��n x� của những người thầy từng gi�o dục m�nh; những người hiện ưu �i cho m�nh đứng v�o c�ng h�ng ngũ với họ để �ch�n th�nh� phục vụ �ch�n l�� mới, m� nhờ họ, m�nh đ� kh�m ph� ra.
