MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA GI�O SĨ, TU SĨ V� GI�O D�N
(Đề t�i thuyết tr�nh tại Đại Hội IV Li�n Đo�n C�ng Gi�o Việt Nam tại Hoa Kỳ, ng�y 11.7.1998 tại Orange County, California)
Lm. Ph�r� Đinh Ngọc Quế, CSsR
I. Căn bản:
Nhờ b� t�ch rửa tội do m�u v� nước chảy ra từ cạnh sườn Ch�a Gi�su, mọi Kit� hữu trở th�nh con c�i Thi�n Ch�a. Do đ� tất cả đều l� chi thể của Nhiệm Thể Đức Gi�su Kit� m� Ch�a Gi�su l�m đầu.
Trong một th�n thể c� nhiều chi thể kh�c nhau. Nhưng tất cả c�c chi thể ấy đều c�ng phục vụ một th�n thể cả. Gi�o Hội của Ch�a Gi�su cũng thế. Đức Gi�o Ho�ng, c�c gi�o sĩ, tu sĩ v� gi�o d�n, mỗi người một phần việc, qua sự phối hợp của Đức Ch�a Th�nh Thần, đều hoạt động quy về một mục đ�ch: x�y dựng Hội Th�nh, mở rộng Hội Th�nh, thăng tiến Hội Th�nh, đưa Hội Th�nh Ch�a mỗi ng�y một s�t gần c�ng đ�ch l� quy tụ mọi lo�i, mọi vật dưới quyền của Đức Gi�su Kit� l� Vua để c�ng Ng�i ch�c vinh Thi�n Ch�a mu�n đời (1 Cor 15:27-28; 3:23).
Trong thực tế, gi�o d�n, tu sĩ, gi�o sĩ l�m thế n�o để đạt đến mục đ�ch ấy trong việc mở mang Nước Ch�a, x�y dựng Gi�o Hội, thăng tiến Gi�o Hội?
Th�nh C�ng Đồng Vatican� II trong nhiều văn kiện n�i về từng th�nh phần D�n Ch�a c�ch rất r� r�ng v� khuyến kh�ch c� mối li�n kết chặt chẽ để đẩy mạnh c�ng việc truyền gi�o c�ch đắc lực hơn.
Những văn kiện ta c�: H Chế T�n L� về Gi�o Hội �Lumen gentium�, Sắc Lệnh về Hiệp Nhất �Unitatis redintegratio�, Sắc Lệnh về Nhiệm Vụ của c�c Gi�m Mục trong Gi�o Hội �Christus Dominus�, Sắc Lệnh về Canh T�n Th�ch Nghi Đời Sống Tu D�ng �Perfectae caritatis�, Sắc Lệnh về T�ng Đồ Gi�o D�n �Apostolicam actuositatem�, Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Gi�o �Ad gentes�, Sắc Lệnh về Chức Vụ v� Đời Sống Linh Mục �Presbyterorum ordinis�, Hiến Chế Mục Vụ về Gi�o Hội trong Thế Giới Ng�y Nay �Gaudium et spes�.
Tất cả những văn kiện n�y n�i l�n mối quan t�m của Hội Th�nh về từng th�nh phần D�n Ch�a v� cũng để cho những th�nh phần n�y sau khi hiểu r� về bản chất, tinh thần của m�nh, c� c�i nh�n chung hầu mạnh mẽ hợp t�c với nhau l�m cho Nhiệm Thể Ch�a Gi�su c�ng ng�y c�ng th�m mạnh về thể lượng, nhất l� về đ�ng tinh thần, xứng đ�ng l�m đ�n soi s�ng thế gian, l�m muối mặn ướp cho nh�n trần khỏi bị tan r� hư mất về phần rỗi.
II. Bản Chất v� Sứ Mạng Phổ Qu�t của Gi�o:
Ch�ng ta học hỏi điều n�y để c� thể thực thi mối tương quan giữa gi�o sĩ, tu sĩ v� gi�o d�n một c�ch h�i h�a v� ch�nh đ�ng Hiến Chế T�n L� về Gi�o Hội (Lumen gentium) tr�nh b�y mầu nhiệm Gi�o Hội trong � định cứu rỗi của Thi�n Ch�a như Th�nh kinh đ� mặc khải:
1. Gi�o Hội khai sinh v� hoạt động từ Mầu nhiệm Thi�n Ch�a Ba Ng�i:
� định tự do của Ch�a Cha hằng hữu được thực hiện qua sứ mạng của Ch�a con, v� được th�nh h�a của Ch�a Th�nh Thần (Eph 1:4-5, 10; 1 Cor 10:17; Rom 8:15-16, 26; Eph 4:11-12; 1 Cor 12:4; Gal 5:22). Như vậy Gi�o L� C�ng Gi�o về Gi�o Hội được x�y dựng tr�n t�n điều căn bản của Kit� gi�o; tức l�, Gi�o Hội phổ qu�t xuất hiện như một d�n tộc được hiệp nhất giữa Ch�a Cha, Ch�a con v� Ch�a Th�nh Thần. Như thế, Thi�n Ch�a hiện diện v� hoạt động trong c�ng cuộc cứu độ.
2. Gi�o Hội thực tại hữu h�nh v� thi�ng li�ng:
Gi�o Hội l� b� t�ch cứu rỗi, l� dấu hiệu hữu h�nh của ơn cứu rỗi v� h�nh v� l� dụng cụ của quyền năng Thi�n Ch�a. Trong Gi�o Hội phải ph�n biệt nhưng kh�ng được ph�n t�n � hai kh�a cạnh nh�n loại v� thần linh. Trong thực tại phức tạp n�y, Gi�o Hội l� dấu hiệu c� Ch�a Th�nh Thần hiện diện v� ch�nh Ng�i sẽ ho�n tất ơn cứu độ của những người được tuyển chọn trong Gi�o Hội v� nhờ Gi�o Hội.
Gi�o Hội th�nh thiện thật, nhưng một trật cũng lu�n đ�i được thanh tẩy: tội lỗi tồn tại trong Gi�o Hội nhưng Gi�o Hội lại được Ch�a Th�nh Thần th�nh h�a s�u xa. Do 2 đặc t�nh n�y m� c�ng cuộc cứu độ lu�n được thực hiện dưới dấu chỉ kh� ngh�o v� b�ch hại: đ� ch�nh l� con đường Gi�o Hội phải dấn th�n để theo gương Ch�a Gi�su. Đường của Ch�a Gi�su l� đường Th�nh Gi�. Gi�o Hội l� Gi�o Hội của tội nh�n n�n lu�n cần được thanh tẩy.
Vậy Gi�o Hội kh�ng c�n th�nh thiện nữa sao?
Kết luận như vậy l� sai. Ch�ng ta kh�ng chỉ n�n nh�n v�o to�n bộ con số những chi thể, nhưng h�y nh�n v�o một c�i g� kh�c trong Gi�o Hội. Gi�o Hội l� một x� hội do Ch�a Kit� thiết lập v� được Ch�a Th�nh Thần l�m cho sống động chỉ với mục đ�ch chiến đấu v� chiến thắng tội lỗi. Đ� ch�nh l� l� do v� l� c�ch thức th�nh thiện tinh tuyền của Gi�o Hội: chắc hẳn kh�ng phải nơi chi thể hay thủ l�nh, nhưng l� trong ch�nh yếu t�nh. Gi�o Hội l� Hiền Th� kh�ng t� ố, kh�ng bụi nhơ, nhưng chỉ hiện hữu nơi trần gian n�y trong t�nh trạng chuẩn bị.
Gi�o Hội sẽ to�n thắng tr�n chặng đường nguy kh� n�y, nhưng chỉ c� thể nhờ sự b�c �i v� nhẫn nại của Th�nh Thần mới c� thể lướt thắng được trở ngại dồn dập. Những yếu đuối, những kh� khăn, những thiếu s�t của Gi�o Hội, của một x� hội trần gian kh�ng phải l� những ảo tưởng, nhưng ch�ng c� thật. Cuộc chiến thắng của Gi�o Hội Ch�a tr�n tất cả những nghịch cảnh n�y kh�ng phải l� giả tưởng, nhưng l� cuộc chiến thắng thật sự cho người c� l�ng tin. Như vậy, Gi�o Hội thật sự mặc khải mầu nhiệm Ch�a Kit� d� vẫn c�n m�y đen mờ tối cho đến khi c� �nh s�ng huy ho�ng chiếu so
III. Phẩm Trật trong Gi�o Hội:
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 th�ng 3/2004 trang 43)