QUYỀN HẠN v� TR�CH NHIỆM nơi T�A GIẢNG

 Nguyễn Bửu Đồng

N� chỉ l� một c�i bục gỗ, nhưng l� một bục gỗ đặc biệt.  Đặc biệt v� n� được đặt tr�n cung th�nh.  Nếu được đặt để ở một nơi kh�c th� n� kh�ng c� g� đ�ng n�i v� ai cũng c� thể sử dụng, cũng c� quyền d�ng n� để ph�t biểu � kiến của m�nh như ở lớp học, ph�ng họp... Nhưng v� được đặt ở cung th�nh, n� trở th�nh �t�a giảng �.  Theo đức tin của người c�ng gi�o, cung th�nh mang � nghĩa th�nh thi�ng.  Trước c�ng đồng Vaticano II, chỉ những người giữ chức th�nh hay những người gi�p lễ mới c� quyền hay được ph�p hiện diện tr�n đ�.  T�a giảng, v� vậy cũng đượm m�u sắc thật đặc biệt.  Muốn sử dụng n� phải c� chức th�nh, �t nhất phải l� thầy s�u vĩnh viễn.  Gi�o d�n Việt Nam, tới thời điểm n�y, kh�ng c� quyền chia sẻ lời Ch�a từ t�a giảng.  Bởi đ�, những g� ph�t biểu tr�n t�a giảng phải c� t�nh c�ch t�n gi�o, trang nghi�m, x�c t�n, n�i kh�c, kh�ng g� kh�c hơn l� rao giảng Tin Mừng, ơn cứu độ của Ch�a Kit�.   V� đ� l� tr�ch nhiệm chung của tất cả những người giữ chức th�nh! 

Đối với truyền thống văn h�a v� đức tin của người t�n hữu Việt Nam, những lời ph�t ra từ t�a giảng đều c� t�nh c�ch khả tin. Cha đ� n�i th� phải đ�ng.  Kh�ng tin điều cha n�i th� c�n tin ai v� linh mục l� chức th�nh. Linh mục được huấn luyện để n�i điều ngay thực, kh�ng b�p m�o sự kiện, kh�ng d�ng chức th�nh v� nơi th�nh để mưu lợi cho ri�ng m�nh. Người gi�o d�n Việt Nam từ l�u đời được dạy dỗ: linh mục l� đức Kit� thứ hai .  Do đ�, họ kh�ng muốn thấy một h�nh ảnh n�o kh�c hơn l� đức Kit� khi linh mục d�ng t�a giảng tr�n cung th�nh: y�u thương v� phục vụ .  Cho n�n, những g� linh mục ph�t biểu tr�n t�a giảng c� ảnh hưởng rất nhiều, nhất l� đối với những người lớn tuổi chỉ biết sống đạo theo cung c�ch của thời tiền c�ng đồng Vaticano II, chỉ biết đọc kinh, đi nh� thờ để nghe lời cha giảng.

Quyền h�nh n�o ở thế gian cũng c� giới hạn v� tr�ch nhiệm đi k�m.  Bởi đ� m� c� từ �quyền hạn .� Thế nhưng, lạm quyền vẫn l� sự kiện xảy ra hằng ng�y trong cuộc sống, phần đời cũng như phần đạo.  Vẫn c� người giữ chức th�nh lạm quyền tr�n t�a giảng, sử dụng c�i đặc quyền rao giảng n�y cho lợi �ch c� nh�n hay những mưu sự trần thế! 

Ng�y 12 th�ng 3 năm 2000, sau 94 lần xưng tội của gi�o hội, Đức Gi�o Ho�ng Phaolo II đ� long trọng xưng tội tổng qu�t cho mọi lỗi lầm của gi�o hội  từ  hai ng�n năm qua.  Ng�i đ� liệt k� ra s�u loại tội: tội thiếu khoan dung g�y ra c�c cuộc th�nh chiến, t�a �n dị gi�o; tội chia rẽ, ra vạ tuyệt th�ng v� chiến tranh t�n gi�o; tội kỳ thị d�n Do Th�i, im lặng trước sự bắt bớ của Đức Quốc X�; tội kh�ng t�n trọng quyền c�c d�n tộc, c�c văn h�a v� t�n gi�o kh�c; tội kh�ng t�n trọng phẩm gi� người phụ nữ v� t�nh đơn nhất của nh�n loại; v� tội chống lại những quyền căn bản của con người.

Trong thực tế, dưới nhiều h�nh thức kh�c nhau, c�c tội tr�n �t nhiều đ� vấp phạm ngay ch�nh tr�n t�a giảng bởi những người giữ chức th�nh, đối với người trong đạo v� cả với người ngo�i đạo.

T�i c�n nhớ m�i lời anh bạn t�i kể: h�m đ� cha xứ đang l�m lễ... Cả nh� thờ y�n lặng... Bỗng tiếng chu�ng nh� thờ vang l�n. Cha xứ liền ngưng lễ, c�ng với c�c �ng trong hội đồng qu� chức chạy l�n g�c chu�ng... V�i ph�t sau, họ dẫn v�o một thiếu ni�n 11, 12 tuổi. Em b� bị bắt quỳ tr�n cung th�nh, trước mặt mọi người. Mặt em kh�ng c�n ch�t m�u. Em kh�c, lạy, xin tha... Cha xứ v� qu� chức �dọa� chặt tay... Em kh�ng c� đạo, theo bạn rủ đi nh� thờ lần đầu ti�n. Ngồi nghe ch�n, em lẻn ra ngo�i, l�n g�c chu�ng, giựt chơi m� kh�ng biết chu�ng để l�m g�. Sau vụ đ�, đứa b�, cha mẹ, th�n nh�n họ h�ng nghĩ thế n�o về đạo Ch�a v� những người theo đạo Ch�a? Anh bạn t�i hỏi... Nếu l� con c�i của gi�o d�n họ đạo, chắc phải vạ tuyệt th�ng...

Lớn l�n, anh tiếp, t�i cố gắng t�m hiểu h�nh ảnh đ�ch thực về Thi�n Ch�a, một người cha th�n thương nh�n từ như đ� được rao giảng từ t�a giảng... Hơn một lần, t�i đi t�m hiểu ơn gọi, cả triều lẫn d�ng, nhưng t�i đều thất vọng v� mục k�ch sự lạm quyền của người tr�n trước. Cũng may l� trong cuộc sống, t�i đ� thật sự gặp được Ch�a qua nhiều người t�i tiếp x�c, l�m việc chung với nhau. Th� l�m gi�o d�n m� cố gắng sống cuộc đời tốt l�nh c�n hơn l� đi tu, giữ chức th�nh m� cứ sống cuộc đời thế gian... trầm lu�n trong mưu định gian dối. H�n phối v� truyền chức th�nh, cả hai đều l� b� t�ch. Ch�a kh�ng  n�i b� t�ch n�o cao trọng hơn b� t�ch n�o... Hơn nữa, kh�ng thể c� việc truyền chức th�nh nếu kh�ng c� h�n phối. Vậy con đường n�o cũng c� thể n�n th�nh nếu biết chu to�n, ho�n tất. 

Trước năm 1963, trong một lần đi lễ nh� thờ ở Kh�nh Hội, người viết đ� chứng kiến một sự việc thật chướng mắt. Cha xứ đang rao giảng Tin Mừng cứu chuộc v� đang m�a Vọng. Th�nh l�nh cha ngưng giảng, đi xuống giữa nh� thờ. Mọi �nh mắt đều quay nh�n về hướng cha đi. Hai thiếu ni�n đang n�i chuyện bị cha t�n cho hai c�i, đuổi ra khỏi nh� thờ... Xong cha l�n t�a giảng, tiếp tục giảng về Tin  Mừng cứu chuộc... như kh�ng c� chuyện g� xảy ra. Đối với hai thiếu ni�n đ�, m�a Vọng đ� thực sự biến th�nh m�a... V� Vọng! 

Ch�a c� cho c�c m�n đệ theo Ng�i quyền h�nh đ� kh�ng? Hay h�nh ảnh dẫn dụ �chủ chi�n v� con chi�n� đ� mặc nhi�n cho người chăn chi�n c�i quyền đ�, v� chủ chi�n l� con người v� con chi�n l� con vật, kh�ng phải người? Người chăn chi�n c� quyền d�ng gậy gộc đ�nh đập, xua đuổi những con chi�n kh�ng chịu theo khu�n ph�p của m�nh?  C�u trả lời sẽ l� �c� nếu hiểu theo tương quan giữa con người v� con vật.  (Nhưng h�y coi chừng, hội Bảo Vệ Lo�i Vật chưa chắc sẽ để y�n!)

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 th�ng 3/2004 trang 50)

Trở lại Trang Nh�: