Thời Điểm Linh Mục  NGUYỄN HỮU LỄ: T�I PHẢI SỐNG

Lm. Trần Cao Tường

 (tiếp theo số 27)

"Kh�ng bao giờ o�n tr�ch con người, kh�ng bao giờ th� hận con người, kh�ng bao giờ ti�u diệt con người, nhưng phải bằng mọi c�ch loại bỏ bất cứ chế độ xấu xa n�o đ� khuyến kh�ch v� dung dưỡng sự hận th� giữa người với người, v� thay v�o đ� một x� hội l�nh mạnh để con người được ph�t triển phần Lương Thiện của m�nh.� " Kh�ng một chế độ n�o d�ng họng s�ng v� nh� t� để cai trị m� vững bền được, chỉ c� l�ng nh�n mới cảm h�a con người."

Như thế " T�i Phải Sống" kh�ng phải l� một tập b�t k� mang m�u sắc ch�nh trị n�o cả, m� l� một lời chứng h�ng hồn về sức mạnh của T�nh Thương thắng được bạo t�n, mở ra một viễn kiến về một b�nh minh d�n tộc, vượt l�n tr�n được mọi xung khắc để g�p phần khai triển bộ Kinh Tin d�n tộc.

"KHI CON NGƯỜI T�M RA LẼ SỐNG." (Man's Search For Meaning)

Từ trong trại "tập trung s�t tế" thời Đức Quốc X�, Viktor Frankl đ� t�m ra lẽ sống c�n v� gi�p nhiều bạn t� Do Th�i đứng vững giữa những đấy đọa tột c�ng. Frankl bị mất hết người th�n trong gia đ�nh, th�n x�c bị lột trần, nh�n phẩm bị tước đoạt, m� vẫn c�n l� m�nh, m� vẫn cứ l� m�nh. V� �ng đ� để lại cho nh�n loại một cuốn s�ch mỏng nhưng mang gi� trị si�u việt về t�m l�, t�m linh v� gi�o khoa. Đ� l� cuốn " Khi Con Người T�m Ra Lẽ Sống," (Man's Search For Meaning) với kh�m ph� về Logo-therapy. Kh�m ph� đ� l�: Con người kh�c con vật ở chổ biết tự thức về bản ng� của m�nh, mang tự do căn bản để chọn lựa th�i độ sống m�nh vẫn cứ l� m�nh trong bất cứ ho�n cảnh n�o. Khi mọi thứ quyền kh�c bị tước đoạt th� m�nh vẫn c�n c�i quyền căn bản đ�. V� khi con người đ� t�m ra l� do để sống, th� kh�ng một quyền lực n�o hay ho�n cảnh nghiệt ng� n�o lay chuyển nổi. Sở dĩ c� những người phải tự tử v� thấy đời buồn ch�n, phi l� v� tẻ lạnh. H�y bắt đầu l�m một c�i g� cho m�nh v� gi�p người kh�c được th� t�m ra được lẽ sống. Stephen Covey đ� �p dụng th�nh c�ng v�o trong chương tr�nh " The Seven Habits of Highly Effective People " rất nổi tiếng ng�y nay.

So s�nh như vậy ta mới thấy "T�i Phải Sống" quả l� một t�c phẩm lớn v� gi� trị về văn chương cũng như đường hướng. Chuyện kể của Viktor Frankl rất kh� khan v� đầy t�nh l� luận. Đang khi "T�i Phải Sống" lại rất sống động h�o hứng đọc m� kh�ng rời ra nổi. Những chuyện "ng�y xưa c�n b�" kể lại lần đầu được đi S�i g�n th� tuyệt qu�. T�i c� cảm tưởng chuyện "T� Phở Đầu Đời" hay hơn Phở Tr�ng trong Miếng Ngon H� Nội của Vũ Bằng xa. Hạnh ph�c d�n m�nh giản đơn vậy đ� m� người ta lại đưa cho b�nh vẽ c�ng với những tr�i bom. Nhiều người đọc "T�i Phải Sống" với một cung c�ch hơi lạ đời: cứ xụt x�i thương cảm kh�c một hồi rồi lại ph� ra cười. C�i cười thật tinh vi h�m hỉnh lẫn xả l�ng. Cười xong rồi lại kh�c! Khổ sở vậy đấy m� cứ phải đọc!

Trong "T�i Phải Sống," nhiều lần những t� nh�n khốn khổ đ� d�ng những c�i cười để gọi l� ngạo nghễ "cười v�o mặt nh�n gian." Cười để thấy rằng những người đang h�nh hạ m�nh thực ra chẳng c� quyền g� tr�n m�nh cả. Như chuyện Lm. Phạm Qu� H�a "bị ngựa đ�," chuyện Lm. Trần Văn Nghị v� qu� thương t�nh cho anh em một c�i khăn tay m� bị đ�nh nhừ tử rồi bị c�m bảy ng�y đ�m. Thế m� vẫn nhe răng cười hề hề...

Một khi đ� thấy được lẽ để sống, thấy được một sứ mạng để đi tới th� kh�ng g� chế ngự được nữa. Đ� l� trường hợp khi 28 anh em linh mục được thả về m� t�c giả phải ở lại một m�nh. C�i cảm gi�c bị bỏ rơi c� đơn tuyệt vọng qu� x�t xa th�n phận m�nh. Nhưng "qua s�ng ng�y, t�i cảm thấy m�nh đ� trở n�n một con người kh�c," khi nhận ra tiếng Ch�a: " Cha muốn con tiếp tục ở lại đ�y với những t� nh�n khốn khổ c�n lại, để con y�u thương, an ủi, gi�p đỡ v� chia xẻ đời con với ho...." (trang 552)

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 th�ng 3/2004 trang 100)

Trở lại Trang Nh�: