TỰ DO NG�N LUẬN,

 QUYỀN CĂN BẢN CỦA CON NGƯỜI

V� NỀN TẢNG CỦA THỂ CHẾ D�N CHỦ

Nguyễn Học Tập

 (tiếp theo số 27)

 Sự hiện diện của th�nh phần thiểu số đối lập l� h�nh thức bảo vệ d�n chủ v� l�m cho �D�n Chủ Cầu Tiến, D�n Chủ Hiệu Năng�  thay v� �D�n Chủ Ngủ G� Ngủ Gật, D�n Chủ B� Ph�i, D�n Chủ Đảng trị� v� �D�n Chủ Giả Dạng � (Gherig, op. cit. , id.).

Nhưng tất cả những g� cao đẹp vừa kể được Hiến Ph�p giao cho th�nh phần thiểu số đối lập  để bảo vệ v� l�m cho d�n chủ được ph�t huy sẽ trở n�n v� dụng, nếu Hiến Ph�p kh�ng đứng ra bảo vệ quyền tự do ng�n luận. V� đ� l� những g� Hiến Ph�p 1949 CHLBĐ đ� tiền liệu: �Mọi người đều c� quyền ph�t biểu tư tưởng của m�nh bằng lời n�i, chữ viết v� mọi phương tiện truyền th�ng kh�c, c� quyền được th�ng tin, m� kh�ng ai được cấm cản, từ những nguồn tin m� ai cũng c� thể biết được. Mọi h�nh vi cắt x�n, kiểm duyệt đều kh�ng thể được chấp nhận � ( Điều 5, đoạn 1, Hiến Ph�p 1949 CHLBĐ).

Kh�ng c� quyền b�y tỏ � kiến để �chỉ tr�ch, kiểm so�t, thắng bớt, c�n bằng, điều chỉnh �, thực quyền Hiến Ph�p d�nh cho th�nh phần thiểu số đối lập sẽ trở th�nh v� dụng.

c) Tự do ng�n luận v� kiểm so�t hạn chế quyền lực .

Hai yếu tố vừa được b�n đến, tự do bầu cử v� tự do đối lập, trong thể chế d�n chủ kh�ng c� mục đ�ch g� kh�c hơn l� tạo được một nh�m người đại diện l�nh đạo Quốc Gia n�i chung v� Ch�nh Quyền n�i ri�ng được sự đồng thuận của đa số ch�nh danh ho� cho việc thừa  h�nh quyền lực Quốc Gia , h�nh xử trong giới mức hiến định v� hiệu năng để bảo vệ người d�n v� đem lại lợi �ch chung cho xứ sở.

Nhưng trong thể chế d�n chủ, quyền lực Quốc Gia được trao cho c�c người đại diện thừa h�nh phải được người d�n, chủ nh�n của quyền lực tối thượng Quốc Gia lu�n lu�n kiểm so�t v� hạn chế, nếu kh�ng chủ nh�n của quyền lực Quốc Gia c� thể trở th�nh n� bộc cho giới cầm quyền, bị đ�n �p v� tước đoạt bởi những người đại diện, thay v� được họ phục vụ.

Đặc t�nh trước ti�n của c�c Hiến Ph�p của c�c Quốc Gia d�n chủ T�y �u l� đặc t�nh bảo chứng ( garantisme), �p dụng nhiều kỹ thuật bắt buộc giới h�nh quyền đương nhiệm phải tu�n theo, x�c định lằn mức kh�ng thể vượt qua cũng như những điều khoản bắt buộc phải thi h�nh, để bảo vệ quyền v� tự do của người d�n, cũng như định hướng đường lối cai trị hiệu năng v� kh�ng thi�n vị.

Nhưng điều ch�ng t�i muốn đề cập ở đ�y kh�ng phải l� nghi�ng cứu v� b�nh luận những kỹ thuật hiệu năng được �p dụng để b�nh vực con người v� tạo n�n thể chế d�n chủ thực hữu ( d�mocratie substantielle) trong c�c Hiến Ph�p vừa được đề cập (ch�ng t�i đ� c� dịp b�n đến trong b�i �SOẠN THẢO V� TU CH�NH HIẾN PH�P�).

Điều m� ch�ng t�i muốn suy tư ở đ�y, li�n quan đến quyền tự do ng�n luận đang b�n, l� tự do ng�n luận, yếu tố tối quan trọng để chọn người đại diện l�nh đạo quốc gia một c�ch d�n chủ thực sự v� bảo đảm cho nền d�n chủ cầu tiến v� hiệu năng, qua vai tr� của th�nh phần đối lập, như đ� n�i.

Ngo�i ra quyền tự do ng�n luận được c�c Hiến Ph�p d�n chủ T�y �u d�nh cho d�n ch�ng như l� dụng cụ để kiểm so�t h�nh vi của giới đương quyền l�nh đạo.

Ai trong ch�ng ta cũng biết để tr�nh quyền lực tập trung v�o tay một chủ thể duy nhứt, vua trong thời qu�n chủ hay Đảng ở c�c Quốc Gia Cộng Sản, c�c Quốc Gia d�n chủ hiện nay ph�n chia quyền lực Quốc Gia theo  h�ng ngang, lập ph�p, h�nh ph�p v� tư ph�p. C�c quyền lực Quốc Gia được chia như vậy độc lập, để kiểm so�t v� c�n bằng nhau (Checks and Balances) theo tinh thần của Hiến Ph�p Philadelphia 1787. Ngo�i ra c�ch ph�n chia h�ng ngang như vừa n�i, c�c Hiến Ph�p d�n chủ T�y �u hiện nay c�n ph�n chia quyền lực Quốc Gia theo h�ng dọc, từ trung ương đến địa phương, cộng đồng địa phương (v�ng, tỉnh, quận, tổ chức x� hội trung gian, c�ng đo�n, tổ chức kỷ nghệ v� kinh tế�).

N�i c�ch kh�c Hiến Ph�p đ� trao cho c�c cộng đồng địa phương quyền tự do ng�n luận để cộng t�c x�c định đường lối ch�nh trị Quốc Gia. Tiếng n�i của cộng đồng điạ phương kh�ng phải l� tiếng n�i của người d�n địa phương chỉ li�n quan đến nhu cầu v� ước vọng d�n ch�ng sở tại, m� c�n l� tiếng n�i của những người d�n cư ngụ tr�n một phần l�nh thổ Quốc Gia b�y tỏ � kiến v� đồng thuận li�n quan đến đường lối l�nh đạo cho cả đất nước , để kiểm so�t, hảm thắng, định hướng v� quyết định trợ gi�p giới l�nh đạo đương quyền.

Đ� l� những g� Hiến Ph�p 1947 � giao ph� cho người d�n địa phương - quyền đề xướng dự �n luật Quốc Gia :

*� Quyền đề xướng luật ph�p thuộc về Ch�nh Quyền, mỗi th�nh vi�n của Lưỡng Viện Quốc Hội v� c�c cơ quan v� tổ chức được luật hiến ph�p giao cho.

D�n ch�ng h�nh xử quyền đề xướng luật ph�p, qua sự y�u cầu của �t nhứt 50.000 cử tri, bằng một dự thảo luật viết th�nh điều khoản � ( Điều 71, Hiến Ph�p 1947 �).

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 th�ng 3/2004 trang 92)

Trở lại Trang Nh�: