Tương quan giữa Gi�o Sĩ v� Gi�o D�n

 L� Thi�n

T�a Soạn th�ng b�o chủ đề của DĐGD số 28 (th�ng 3/04) sẽ b�n về mối tương quan giữa gi�o sĩ v� gi�o d�n. Xin c� v�i d�ng đ�ng g�p th� thiển, mong c�c bậc cao minh chỉ gi�o.

 Trở lại với T�ng huấn Christifideles Laici � Người Kit� hữu Gi�o d�n

Về mối tương quan giữa gi�o sĩ v� gi�o d�n, c� lẽ kh�ng t�i liệu n�o mang t�nh thuyết phục v� c� thẩm quyền về mặt gi�o huấn hơn T�ng huấn Người Kit� hữu Gi�o d�n (30/12/1988) của Đức Gioan Phaol� m� ch�ng t�i đ� c� giới thiệu qua tr�n DĐGD số 27 .[1] T�ng huấn minh định r� r�ng: �Gi�o d�n, hiệp nhất với c�c Linh mục v� tu sĩ nam nữ, l�m n�n một d�n duy nhất của Thi�n Ch�a, một Th�n thể duy nhất của Đức Kit�� (28). Liền kế đ�, T�ng huấn lại x�c nhận: �L� �chi thể� của Hội Th�nh, điều đ� kh�ng cản trở mỗi người Kit� hữu l� một �hữu thể độc nhất v� kh�ng thể thay thế��, khiến họ trở n�n �nguồn gốc cho t�nh đa dạng v� phong ph� của to�n thể Hội Th�nh� (28).

Từ x�c nhận tr�n, T�ng huấn k�u gọi: �Mọi người gi�o d�n, d� thuộc th�nh phần n�o đi nữa, d� kh�ng c� cơ hội hay khả năng để cộng t�c trong c�c hội đo�n..., cũng đều c� nhiệm vụ phải thực h�nh việc t�ng đồ c� nh�n� (28).

Đức Th�nh Cha �n cần nhắc lại Sắc lệnh về T�ng đồ Gi�o d�n của C�ng Đồng Vatican II : �Trong những cộng đo�n của Hội Th�nh, hoạt động của gi�o d�n CẦN THIẾT đến nỗi nếu kh�ng c� hoạt động đ�, ch�nh hoạt động t�ng đồ của c�c vị chủ chăn thường kh�ng thể đạt được kết quả đầy đủ� (27 )[1]

V� để người gi�o d�n hoạt động t�ng đồ hữu hiệu, Gi�o Hội k�u mời �phải c� sự n�ng đỡ lẫn nhau giữa c�c th�nh phần trong Hội Th�nh� (61), đặc biệt nhắc nhở �linh mục, tu sĩ phải gi�p đỡ gi�o d�n trong việc đ�o tạo ch�nh họ� (61) v� ngược lại �về phần m�nh, gi�o d�n cũng C� THỂ v� PHẢI gi�p đỡ c�c linh mục, tu sĩ tr�n bước đường thi�ng li�ng v� mục vụ của c�c ng�i� (61). Chẳng những thế, gi�o d�n c�n phải �cộng t�c chặt chẽ với c�c linh mục của m�nh trong c�c hoạt động của gi�o xứ ...�( 27) cũng như phải �TR�NH B�Y với cộng đo�n Hội Th�nh về NHỮNG VẤN ĐỀ RI�NG CỦA CỘNG ĐO�N M�NH hay của cả thế giới... để c�ng nhau G�P � KIẾN, NGHI�N CỨU v� GIẢI QUYẾT� (27).

Quan hệ giữa linh mục v� gi�o d�n � Truyện Gi�s�

Trong quyển Gi�s� của Lm Joseph Girzone (do Di�n Sơn dịch), người ta cũng thấy c� nhận định tương tự: �Trong một cộng đồng Kit� đ�ch thực th� d�n ch�ng phải l� trung t�m cộng đồng... Vị chủ chăn đối với họ phải l� một dẫn vi�n hiền l�nh, g�p � kiến, cố vấn v� hướng dẫn khi cần thiết. Một t�nh y�u đ�ch thực phải hun đ�c cộng đồng ấy. Đ� l� điều [Ch�a] Gi�su muốn� (Nguy�n t�c tiếng Anh, trang 88 � Bản dịch Việt ngữ, trang 90 )[1].

Quyển �Joshua � A Parable for Today� l� t�c phẩm b�n chạy nhất của Lm Joseph F. Girzone, Hoa Kỳ, do Macmillan Publishing xuất bản tại New York năm 1983, rồi t�i bản năm 1987 v� nhiều lần kh�c sau đ�. Linh mục Girzone l� một học giả uy�n b�c hiện hưu dưỡng tại Albany v� l� do sức khỏe.

T�c phẩm Joshua đ� được Di�n Sơn tại �c Đại Lợi dịch sang Việt ngữ năm 1995 dưới nhan đề �Gi�s� � Một Dụ Ng�n cho Thời Nay�.  Dịch giả l� một tr� thức người Việt (dường như cũng l� một [cựu?] linh mục uy�n b�c, hiện sống mai danh ẩn t�nh tại �c. Ngo�i quyển Gi�s�, Di�n Sơn c�n chuyển ngữ quyển �A Portait of Jesus � Ch�n Dung Đức Gi�su� cũng của Lm Girzone, v� quyển �Jesus Before Christ-ianity � Đức Gi�su trước Thời Kit� gi�o� của Lm Albert Nolan.

Ri�ng quyển Gi�s�, ch�nh Linh mục Girzone x�c nhận đ� l� một quyển truyện hư cấu, song ng�i lại n�i: �T�c giả cảm thấy điều xảy ra trong cuốn s�ch cũng c� thể rất dễ xảy ra trong đời sống thật�. C�n dịch giả Di�n Sơn th� nhận x�t đ� l� �một t�c phẩm rất cảm động v� th�m th�y� (xem Lời Mở Đầu bản Việt ngữ).

Trong cuốn Gi�s�, một vị linh mục t�n l� Ph�t (Pat) n�i với nh�n vật Gi�s�: �C�c linh mục qu� b�m lấy quyền h�nh n�n kh�ng để cho d�n ch�ng được tự do v� hoạt động như người Kit� hữu trưởng th�nh� (tr. 88 � tr. 91 )[1]. Nhận x�t ấy của vị linh mục hư cấu c� t�n Pat kh�ng biết c� qu� đ�ng lắm kh�ng. C� lẽ chỉ một thiểu số linh mục như vậy th�i. Tuy nhi�n, �Gi�s� nghe vị linh mục n�i v� đồng � rằng c�c linh mục [lẽ ra] phải phục vụ d�n ch�ng, nhưng thường th� họ chỉ cai trị d�n ch�ng. Tiếc thay d�n ch�ng lại chịu đựng v� họ sợ linh mục giận �(tr. 89 � tr. 91). Quả thật, trong một số trường hợp,  mối quan hệ giữa linh mục v� gi�o d�n đ� c� những hiện tượng kh�ng mấy b�nh thường như vậy.

Gi�s� c�n nhận x�t: C� một số linh mục �ki�u căng v� coi d�n ch�ng thấp hơn m�nh, đặt đ�u phải ngồi đ� v� bảo chi phải l�m nấy.� Nhưng anh kh�ng thấy điều đ� nơi cha Ph�t... Cha rất niềm nở v� kh�i h�i, n�n ai cũng cảm thấy thoải m�i v� th�ch gặp cha (tr. 86 � tr. 88). Theo c�i nh�n của Gi�s�, �cha Ph�t kh�c với vị ch�nh xứ lắm. �ng n�y kh�ng c� được ch�t h�i hước, con người �ng lại tự phụ v� khi mở miệng n�i th� bao giờ cũng c� ch�t �t chua cay trong đ�... Miệng lưỡi �ng dữ tợn l�m ai cũng ng�n. Kh�ng ai d�m chọc giận �ng v� sợ trở th�nh mục ti�u cho �ng chua ch�t tấn c�ng� (tr. 86-87 � tr. 88-89). T�c giả đưa ra hai h�nh ảnh phản diện. Nhưng điều đ� kh�ng c� nghĩa l� linh mục trẻ th� ph�ng kho�ng, dễ chịu v� vui t�nh hơn linh mục luống tuổi đ�u. N�o trạng v� m�i trường kết hợp dễ ph�t sinh hiện tượng!

Gi�s� phạm thượng!

C� một lần Gi�s� mạnh miệng ph�t biểu trước một số người: �Gi�su muốn những chủ chăn phải l�m t�i tớ chứ kh�ng phải l�m người thống trị, v� ng�i muốn Kit� hữu kh�ng n�n sợ sệt khi phải l�n tiếng.� Rồi anh bạo phổi hơn: �T�i n�i những g� t�i đ� n�i, bởi v� t�i muốn Gi�o Hội trở n�n như Gi�su muốn, đ� l� một chốn b�nh an, l� một hải đăng chỉ lối, chứ kh�ng phải l� một t� ngục giam h�m tinh thần, hoặc một lưỡi gươm g�y thương t�ch� (tr. 127 � tr. 129).

Lời ph�t biểu của Gi�s� bị phản c�ng tức thời từ ph�a một số gi�o d�n đạo đức. �Điều Gi�s� n�i nghe kh�ng ổn thỏa lắm. Họ chưa bao giờ nghe c�c linh mục bị c�ng k�ch như thế. Hơn nữa nh�n danh Gi�su m� đả k�ch l� một h�nh động ma quỉ xấu xa. Ch�ng l� người xấu đội lốt đạo đức. Hoặc l� ch�ng lầm đường, hoặc l� ch�ng tinh qu�i. Một người đ�n b� muốn t�t v�o mặt ch�ng, v� ch�ng d�m phạm thượng. Một người kh�c cảm thấy thương hại cho t�nh trạng bất ổn của t�m hồn ch�ng, v� hứa sẽ cầu nguyện cho ch�ng. Một người đ�n �ng bảo ch�ng l� người rối đạo, v� �ng sẽ tận lực ti�u diệt ảnh hưởng của ch�ng trong cộng đồng� (tr. 127 � tr. 129).

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 28 th�ng 3/2004 trang 40)

Trở lại Trang Nh�: