Tác giả
Roland Jacques
Sách song ngữ
Vi�̣t-Pháp
Các dịch giả :
Nguy�̃n Đăng Trúc, Tr�̀n Duy Nhi�n, Nguy�̃n Bá Tùng, H�̀ Ngọc T�m
ISBN
2-912554-26-8
Nxb: Định Hướng Tùng Thư,
năm
2004
13 g rue de l�ILL
67116 Reichstett, France
Sách g�̀m hai cu�́n:
- Cu�́n m�̣t dày tr�n 400 trang, đặc bi�̣t nói đ�́n thời kỳ sơ khai của Giáo H�̣i C�ng Giáo Vi�̣t Nam với sự hi�̣n di�̣n của các nhà truy�̀n giáo ti�n khởi thu�̣c Qui Ch�́ Bảo Trợ (Padroado ) B�̀ Đào Nha, và c�ng trình của các vị truy�̀n giáo n�̀y trong sáng ki�́n và x�y dựng c�ng trình chữ qu�́c ngữ ( v�̀n latinh). Ngoài ra tác giả còn đưa ra những chứng li�̣u v�̀ sáng ki�́n dùng v�̀n latinh trong thời kỳ n�̀y cho Nh�̣t ngữ và Hoa ngữ.
- Cu�́n hai dày tr�n 200 trang dành m�̣t ph�̀n lớn nói đ�́n ch�n phước Anr� Phú Y�n, vị th�́ và vai trò của người anh hùng giáo d�n, th�̀y giảng 19 tu�̉i, vị tử đạo đ�̀u ti�n trong thời kỳ đ�̀u của Giáo h�̣i c�ng giáo Vi�̣t nam. Và qua vị ch�n phước n�̀y, người c�ng giáo Vi�̣t Nam, hàng giáo ph�̉m cũng như c�̣ng đ�̀ng người tín hữu giáo sĩ, giáo d�n mu�́n tìm lại sức năng đ�̣ng truy�̀n giáo và hướng h�̣i nh�̣p văn hóa lành mạnh.
Cu�́n sách Các nhà truy�̀n giáo B�̀ Đào Nha và thời kỳ đ�̀u của Giáo h�̣i C�ng giáo Vi�̣t Nam là t�̣p hợp m�̣t s�́ bài khảo lu�̣n của nhà nghi�n cứu Roland Jacques trong những năm vừa qua, ph�̀n lớn đã từng được đăng trong Tam Nguy�̣t san Định Hướng.
Những đ�̀ tài mà Roland Jacques n�u l�n hẳn đã được các b�̣ sách nghi�n cứu lịch sử đạo cũng như đời đ�̀ c�̣p đ�́n, và m�̣t s�́ n�̣i dung được lặp đi lặp lại như đã là hi�̉n nhi�n. Tuy th�́ ở Ph�̀n D�̃n nh�̣p khảo lu�̣n v�̀ �B�̀ Đào Nha và c�ng trình sáng ch�́ chữ Qu�́c ngữ�, Roland Jacques kh�ng ngại n�u l�n rằng: �Có những sự vi�̣c thường được xem là hi�̉n nhi�n mà thực sự lại sai...�
Phải tìm ki�́m t�́i đa các bằng chứng cụ th�̉, khách quan với những tài li�̣u chính xác; phải am tường b�́i cảnh s�u, r�̣ng nghĩa là toàn b�̣ của mọi sự ki�̣n; phải can đảm, khi�m t�́n và ki�n quy�́t t�n trọng sự th�̣t trong tinh th�̀n v� ch�́p, kh�ng thi�n ki�́n; và phải trang bị khả năng chuy�n m�n c�̀n thi�́t đ�̉ s�u sát v�́n đ�̀...: T�́t cả những y�u sách đ�̉ nghi�n cứu v�̀ lịch sử như th�́ đã đòi ho�i Roland Jacques r�́t nhi�̀u hy sinh đ�̉ đạt đ�́n những khám phá ghi lại trong cu�́n sách n�̀y.
Trước h�́t Roland Jacques y�u m�́n Vi�̣t Nam. Hơn 20 năm qua, với cái t�n bằng ti�́ng Vi�̣t-nam là Dương Hữu Nh�n, Roland Jacques đã là bạn bè của v� s�́ người Vi�̣t trong cũng như ngoài nước. Tác giả học ti�́ng Vi�̣t đ�̉ đọc, đ�̉ nói, đ�̉ hát... và còn hơn th�́ nữa, tác giả ghi danh học xong chương trình Ban cử nh�n và ti�̀n ti�́n sĩ (DEA) v�̀ Vi�̣t học và Vi�̃n Đ�ng học tại Đại Học Vi�̣n các Ng�n ngữ và Văn minh Đ�ng phương Qu�́c gia ở Paris. Nhằm đáp ứng đ�̀y đủ hơn nữa v�̀ ph�̀n chuy�n m�n, tác giả đã đ�́n cư ngụ ở Vi�̣t Nam hơn hai năm đ�̉ nghi�n cứu tại ch�̃. Su�́t thời gian n�̀y, Dương Hữu Nh�n kh�ng những c�́ ti�́p thu những ki�́n thức v�̀ ng�n ngữ, chữ hán, chữ n�m, các cách nói của từng mi�̀n, truy tìm các tài li�̣u lịch sử qua các vi�̣n bảo tàng, các thư vi�̣n, học vi�̣n. Nhưng t�̣n dụng cơ h�̣i quí báu cư ngụ ở Vi�̣t Nam, tác giả còn đ�́n quan sát tại ch�̃ những vùng mà các nhà truy�̀n giáo đ�̀u ti�n đã đặt ch�n đ�́n.
Thứ đ�́n, Roland Jacques có những khả năng chuy�n m�n r�́t đặc bi�̣t đ�̉ ti�́p c�̣n những sự ki�̣n lịch sử m�̣t cách chính xác. Khả năng chuy�n m�n n�̉i b�̣t là khả năng ng�n ngữ. Roland Jacques th�ng thạo kh�ng những các ng�n ngữ mà trước đ�y Alexandre de Rhodes đã sử dụng, nhưng còn sành sỏi các thứ ti�́ng khác như: Hy-lạp, Do-thái, La-tinh, B�̀-đào-nha, Ý, Anh, Pháp, Đức, T�y-ban-nha, Vi�̣t Nam và Hán tự... Chính vì th�ng thạo nhi�̀u ng�n ngữ, đặc bi�̣t là ti�́ng La-tinh, Ý, B�̀-đào-nha và T�y-ban-nha mà Roland Jacques đã nhi�̀u l�̀n đ�́n h�̀u h�́t các thư vi�̣n tại �u ch�u, Á ch�u, Mỹ ch�u có li�n quan đ�́n các tài li�̣u thời khai sinh Giáo h�̣i C�ng giáo Vi�̣t Nam đ�̉ khám phá những tài li�̣u chưa từng được các sử gia Vi�̣t Nam cũng như T�y phương nhắc đ�́n trong các nghi�n cứu của họ. Khả năng chuy�n m�n khác nữa, đó là ki�́n thức v�̀ th�̀n học *, ngữ học, sử học...
Nói tóm lại, ai đã từng ti�́p xúc với Roland Jacques, thì đ�̀u nh�̣n ra rằng, đ�y là m�̣t người bạn của người Vi�̣t Nam, m�̣t người y�u m�́n những gì là Vi�̣t Nam, nhưng hơn th�́ nữa đ�y là người lu�n c�́ tìm sự th�̣t. Và ước mong của Dương Hữu Nh�n cũng như Định Hướng Tùng Thư là cu�́n sách �Các nhà Truy�̀n giáo B�̀ Đào Nha và thời kỳ đ�̀u của Giáo h�̣i C�ng giáo Vi�̣t Nam� sẽ c�́ng hi�́n được m�̣t s�́ những sự ki�̣n khách quan của lịch sử, đ�̉y lui được những ti�̀n ki�́n hoặc �những sự vi�̣c thường được xem là hi�̉n nhi�n mà thực sự lại sai�. �
Định-Hướng
Trung-t�m Văn-hoá Nguy�̃n-Trường-T�̣
* Roland Jacques là nhà chuy�n m�n v�̀ Giáo lu�̣t C�ng giáo: Ti�́n sĩ lu�̣t học tại Đại Học Paris- XI và Ti�́n sĩ giáo lu�̣t tại Học Vi�̣n C�ng giáo Paris [Doctorat en droit (Paris-XI) et en droit canonique (Institut catholique de Paris) ].
Đ�̀ tài lu�̣n án: Les destinataires de la mission "ad gentes" en droit canonique. La genèse du droit missionnaire de l�Eglise catholique: le cas de l�Extr�me-Orient.
* Lời tựa của Đức Cha Giuse Vũ Duy Th�́ng, Giám Mục Phụ tá Tp H�̀ Chí Minh , Thành Vi�n H�̣i Đ�̀ng Giáo Hoàng v�̀ Văn Hóa, Chủ Tịch Uỷ Ban Văn Hóa H�̣i Đ�̀ng Giám Mục Vi�̣t Nam.