Hoà Giang Đ�̃ Hữu Nghi�m
LTS. Như mọi người đ�̀u bi�́t, LĐCGVN tại Hoa Kỳ đang v�̣n đ�̣ng tài chánh đ�̉ x�y dựng Nguy�̣n đường Đức Mẹ La Vang trong Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ V� Nhi�̃m ở Hoa Thịnh Đón. Đ�̉ g �p đ�̣c giả có m�̣t ý ni�̣m khái quát v�̉ ng�i Thánh Đường danh ti�́ng này, DĐ xin tr�n trọng giới thi�̣u bài vi�́t sau đ�y của tác giả Hòa Giang Đ�̃ Hữu Nghi�m.
Năm 1847, theo thỉnh nguy�̣n của các Giám Mục Hoa Kỳ thay mặt cho c�̣ng đ�̀ng d�n Chúa địa phương, Đức Pi� IX đã chính thức đặt danh hi�̣u Đức Mẹ V� Nhi�̃m Nguy�n T�̣i làm Nữ Vương Bảo Trợ cho đ�́t nước Hoa Kỳ. Vào đ�̀u th�̣p ni�n 1900, Giám Mục Thomas Shahan, Vi�̣n trưởng Vi�̣n Đại Học C�ng Giáo Hoa Kỳ, đ�̉ xướng vi�̣c x�y c�́t m�̣t Đ�̀n Thánh D�ng Kính Đức Nữ Trinh Maria, k�̀ b�n Vi�̣n Đại học C�ng Giáo Hoa Kỳ. Giám Mục Shahan xin m�̣t cu�̣c b�̣ ki�́n đặc bi�̣t Đức Pi� X và long trọng trình bày dự án của ngài l�n Đức Thánh Cha. Trong l�̀n gặp gỡ �́y, kh�ng những ngài đã nh�̣n sự y�̉m trợ r�́t khích l�̣, mà chính Đức Thánh Cha còn tự nguy�̣n đóng góp 400 Mỹ kim của ri�ng ngài cho chương trình thánh thi�̣n này.
Năm 1913, H�̣i Đ�̀ng Quản Trị của Vi�̣n Đại Học C�ng Giáo ch�́p thu�̣n hi�́n tặng m�̣t mi�́ng đ�́t dành cho dự án c�ng trình x�y dựng Đ�̀n Thánh C�ng Giáo Qu�́c Gia Đức Mẹ V� Nhi�̃m. C�̣ng đ�̀ng d�n Chúa bắt đ�̀u n� nức đ�̉ ti�̀n của, ủng h�̣ cho dự án ki�́n trúc. Nhi�̀u dự án m� hình thi�́t k�́ được đ�̀ xu�́t và chọn lựa. Khi hoàn t�́t k�́ hoạch, thì H�̀ng Y James Gibbons, T�̉ng Giám Mục Baltimore, cử hành nghi l�̃ đặt vi�n đá góc tường đ�̀u ti�n, ngày 23.9.1920. Ph�̀n T�̀ng H�̀m Nhà Thờ hoàn thành năm 1926, và được đem vào sử dụng lu�n từ đó tới nay.
Cu�̣c Đại Khủng Hoảng Kinh T�́ tr�n toàn th�́ giới năm1930 và Th�́ Chi�́n II (1939-45) đã làm trì hoãn chương trình x�y dựng giai đoạn ti�́p theo cho mãi đ�́n khi các Giám Mục C�ng Giáo tái tục những n�̃ lực ki�́n thi�́t T�̀ng Tr�n Nhà Thờ năm 1953. Các Giáo d�n trong m�̃i Giáo xứ tại Hoa Kỳ đã đáp ứng th�̣t quảng đại khi đóng góp vào quỹ x�y dựng Đ�̀n Thánh C�ng Giáo Qu�́c Gia. Thực ra mãi năm sau,năm1954, Năm Thánh Mạu d�ng kính Đức Mẹ, vi�̣c ki�́n thi�́t ng�i Đ�̀n Thánh Qu�́c Gia Mẹ V� Nhi�̃m mới có th�̉ được tái tục. Chỉ m�́y năm sau, hằng ngàn hằng vạn người C�ng Giáo Hoa Kỳ đã từ khắp nước t�̀ tựu tụ họp cùng với Hàng Giáo Ph�̉m Hoa Kỳ đ�̉ tham dự Thánh L�̃ Cung Hi�́n trọng th�̉ ph�̀n t�̀ng tr�n Đ�̀n Thánh ngày 20 tháng 11 năm 1959.
Vương Cung Đ�̀n Thánh Đức Mẹ V� Nhi�̃m là m�̣t cung thánh c�̀u nguy�̣n, hành hương và là m�̣t trung t�m phụng vụ C�ng giáo tại Hoa Kỳ. Nhi�̣m Tích Thánh Th�̉ và Giải T�̣i đóng vai trò trọng t�m trong các hoạt đ�̣ng phụng vụ của Đ�̀n Thánh, ước vọng th�̉ hi�̣n m�̣t khu�n m�̃u n�̀n phụng vụ đ�̉i mới, và là m�̣t ch�́n c�̀u nguy�̣n cho mọi du khách đ�́n vi�́ng thăm.
Ngày nay, danh xưng Vương Cung Thánh Đường là m�̣t chỉ danh t�n vinh đặc bi�̣t mà Đức Thánh Cha dành cho m�̣t s�́ nhà thờ vì tính cách c�̉ kính, t�̀m quan trọng lịch sử và ý nghĩa linh thánh như m�̣t trung t�m thờ phượng và sùng kính. Đức Joan Phaol� II đã vinh thăng Đ�̀n Thánh Qu�́c gia Đức Mẹ V� Nhi�̃m thành Vương Cung Thánh Đường vào ngày 12.01. l990.
M�̃i năm có hàng nửa tri�̣u hợp nh�́t với nhau trong lời c�̀u nguy�̣n của họ đ�ng l�n Đức Nữ Trinh Maria, trong ngày hành hương đ�́n Đ�̀n Thánh thờ phượng Thi�n Chúa Ba Ng�i: Cha, Con, và Thánh Linh, và cách ri�ng Ng�i Hai J�su Kit�, Đ�́ng Cứu Chu�̣c nh�n tr�̀n.
Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ V� Nhi�̃m tại Thủ Đ� Hoa Thịnh Đ�́n là ng�i nhà thờ r�̣ng lớn nh�́t tại ch�u Mỹ và là ng�i thánh đường lớn thứ tám tr�n th�́ giới. Chi�̀u dài thánh đường dài t�̉ng c�̣ng 459 feet, trải r�̣ng tr�n di�̣n tích 75.000 feet vu�ng. Toà Tháp Chu�ng cao 329 feet là tác ph�̉m được Đoàn Hi�̣p Sĩ Columbus d�ng tặng, được x�y dựng hoàn thành cũng trong năm 1959 và là m�̣t trong những ki�́n trúc cao nh�́t ở thành ph�́ thủ đ� nước Mỹ. Phía trong lòng T�̀ng Tr�n Nhà Thờ có đủ ch�̃ cho hơn sáu nghìn tín đ�̀ tham dự các nghi l�̃ vào cùng thời gian, trong khi Nhà Nguy�̣n nhỏ bé hơn dưới t�̀ng h�̀m chỉ có sức chứa đ�̀y đủ ti�̣n nghi cho 400 ngườI.
Đ�̉ hình dung qui m� Hai T�̀ng Vuơng Cung Thánh Đường, chúng ta có th�̉ có m�̣t đ�̀ hình t�̉ng quát như sau, với m�̣t s�́ những thay đ�̉i chưa được c�̣p nh�̣t hoàn toàn theo thời gian:
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 29 th�ng 4/2004 trang 82)