Trở
lại Trang Nh�:Vi�́t Từ Canada
Mặc Giao
Trước khi thưa chuy�̣n với qúy vị v�̀ m�́y đ�̀ tài chính của kỳ này, t�i xin nói vài chuy�̣n nhỏ làm �món ăn chơi� đ�̉ qúy vị nh�́m nháp trước cho đỡ bu�̀n.
Món thứ nh�́t là chuy�̣n �h�̣u cư xá Phục Hưng�. Tháng trước, sau khi vi�́t bài �Ch�u v�̀ hi�̣p ph�́�, t�i có nói chuy�̣n đi�̣n thoại với m�̣t chị bạn ở Toronto vừa đi thăm Vi�̣t Nam v�̀ và được chị cho bi�́t chị đã đ�́n thăm cư xá Phục Hưng mới được trả lại. Chị được th�̀y Thái d�̃n đi thăm các cơ sở và chỉ cho th�́y �mọi sự�, trừ t�́m bảng treo tr�n tường, đã được gỡ đi trước khi trả. Giường tủ, bàn gh�́, quạt máy, máy lạnh, th�̣m chí đ�́n cả bóng đèn và b�̀n c�̀u ti�u cũng �được� rinh đi h�́t. Có th�̀y, cha mu�́n khi�́u nại vi�̣c này, nhưng cha Lu�̣t, B�̀ Tr�n Giám Tỉnh tr�́n an: �Người ta trả cho là may r�̀i, đòi hỏi làm chi nữa.� T�i xin mi�̃n có lời bàn v�̀ �sự c�́� này, chỉ xin nhắn các bạn nào mu�́n đáp lại lời k�u gọi của linh mục Thi�̣n C�̉m v�̀ vi�̣c giúp phòng xã h�̣i, y t�́ sắp được mở tại đ�y n�n hi�̉u rằng những gì các bạn gửi v�̀ sẽ được dùng trước h�́t đ�̉ mua sắm những gì đã bị gỡ, tức là các bạn b�̀i thường thay cho nhà nước c�̣ng sản đ�́y. Tùy các bạn quy�́t định.
Món ăn chơi thứ hai t�i xin nói v�̀ Canada của chúng t�i. Ngày 1 tháng 3 vừa qua, cơ quan qu�́c t�́ Mercer Human Resource Consulting đã c�ng b�́ k�́t qủa nghi�n cứu thường ni�n v�̀ 215 thành ph�́ lớn tr�n th�́ giới. Tính chung các thứ đi�̉m thì Vancouver của Canada đứng thứ ba, Toronto hạng 15 và thủ đ� Ottawa hạng 20. Ri�ng thành ph�́ Calgary nơi tạm dung của t�i được x�́p hạng nh�́t th�́ giới v�̀ v�̣ sinh và chăm sóc sức khỏe. K�́ đó là Honolulu. Như v�̣y là Calgary vừa sạch vừa chữa b�̣nh t�́t. Bà con nào sợ b�̣nh bò đi�n hay cúm gà xin mời sang nghỉ mát với tụi t�i, kh�ng sợ vi trùng, nh�́t là vào mùa đ�ng vi trùng ch�́t thẳng cẳng h�́t trơn. Lỡ chẳng may bị nhi�̃m trùng thì đã có h�̣ th�́ng y t�́ r�́t hữu hi�̣u của chúng t�i cứu chữa. Bảo đảm vừa t�́t lại vừa rẻ hơn ở Hoa kỳ. Đó là chuy�̣n khoe hay. Còn chuy�̣n khoe dở thì t�i cũng bu�̣c lòng phải nói ra sự th�̣t: m�̣t s�́ người Canada �có th�̉� đã ăn thịt người! Đ�y kh�ng phải chuy�̣n ngày xưa, mà là chuy�̣n ngày nay. S�́ là có anh chàng chủ trại heo t�n là Packton gì đó ở g�̀n thành ph�́ Vancouver đã gi�́t tới 16 phụ nữ. Sau khi bắt và l�́y lời khai của anh, cảnh sát ra th�ng cáo là những ai nh�̣n được thịt heo do Packton bi�́u tặng thì đừng n�n ăn vì những gói thịt heo đó có th�̉ có l�̃n thịt của các nạn nh�n bị Packton gi�́t. Anh chàng này là thứ qủy s�́ng, nhưng b�̀ ngoài tỏ ra r�́t d�̃ thương với mọi người. Anh thường bi�́u tặng thịt heo cho th�n nh�n và hàng xóm. Vớ được thịt tươi do �ng chủ trại bi�́u ai chẳng ham. Nh�́t là khi ăn v� lại th�́y mùi ngon đặc bi�̣t hơn thịt heo thường, bà con càng tỏ ra d�̃ thương với �ng đ�̉ hy vọng �ng d�̃ thương lại. Nhờ đó �ng đã d�́u kín được tung tích sát nh�n trong bao nhi�u năm và bà con cũng được thưởng thức dài dài món thịt tươi của các thi�́u nữ và thi�́u phụ xu�n thì. B�y giờ có móc họng n�n oẹ thì cũng đã qúa tr�̃. Cảnh sát chỉ bi�́t khuy�n ai còn loại thịt này c�́t trong tủ đá thì giao lại cho cảnh sát, kh�ng n�n ti�́p tục thưởng thức. H�́t thịt bò, thịt gà, b�y giờ lại tới thịt heo và thịt người. Qúy vị có th�́y Canada của chúng t�i lắm chuy�̣n kh�ng? V�̣y mà cứ được sắp hạng đ�̀u th�́ giới hoài, k�̉ cũng lạ!
Trong m�́y tu�̀n vừa qua, chắc qúy vị có nghe nói tới những bi�́n c�́ tại Haiti, m�̣t đảo qu�́c nằm trong bi�̉n Caraibe, nơi �ng t�̉ng th�́ng Jean Bertrand-Aristide vừa phải rời nước đi lưu vong vì đa s�́ d�n chúng làm loạn đòi tru�́t ph�́ �ng. Chuy�̣n của �ng kh�ng có gì đáng nói n�́u �ng kh�ng phải là m�̣t cựu linh mục dòng Salésien. Trường hợp̣ m�̣t linh mục cởi áo đi l�́y vợ và làm chính trị cũng đã xảy ra tại Vi�̣t Nam, đó là cựu linh mục Nguy�̃n Ngọc Lan. Nhưng linh mục làm tới t�̉ng th�́ng và t�̉ng th�́ng hai l�̀n bị tru�́t ph�́ như �ng Jean Bertrand-Aristide thì cũng là chuy�̣n lạ đáng nói.
Vào những th�̣p ni�n 60, 70 của th�́ kỷ 20, phong trào Th�̀n Học Giải Phóng (Liberation Theology) lan r�̣ng tại các qu�́c gia thu�̣c th�́ giới thứ ba, tức các qu�́c gia kém phát tri�̉n tại Á, Phi và đặc bi�̣t tại Mỹ ch�u La-tinh. Chúng t�i kh�ng dám nói nhi�̀u v�̀ Th�̀n Học Giải Phóng, nhưng đại cương thì đó là m�̣t loại th�̀n học nhằm giải thích Thánh Kinh theo chi�̀u hướng tranh đ�́u cho những d�n t�̣c bị áp bức và bóc l�̣t bởi thực d�n và tư bản. Những người theo Th�̀n Học Giải Phóng nói rằng Chúa Kit� xu�́t th�n từ giai c�́p thợ thuy�̀n nghèo nàn, k�́t bạn với người nghèo và những người bị áp bức, chủ trương thi�́t l�̣p c�ng bằng xã h�̣i bằng cách san xẻ tài sản và ti�́n đ�́n ch�̃ kh�ng còn giai c�́p gi�̀u nghèo, kh�ng còn cảnh người bóc l�̣t người. D�n các xứ nhược ti�̉u r�́t khoái l�̃ tai khi nghe những lời này, nhưng kh�ng bi�́t rằng chủ trương như th�́ là sặc mùi đ�́u tranh giai c�́p, là k�u gọi d�n chúng n�̉i d�̣y l�̣t đ�̉ những ch�́ đ�̣ �tay sai� của tư bản, là ti�́p tay cho kh�́i c�̣ng sản qu�́c t�́ đang mu�́n cướp chính quy�̀n khắp nơi tr�n th� giới bằng những cu�̣c chi�́n tranh n�̉i d�̣y vào thời đi�̉m đó.
Những nhà tu hành mu�́n d�́n th�n thì phải cởi áo tu đ�̉ �nh�̣p th�́�, tham gia trực ti�́p các cu�̣c tranh đ�́u. Đã có những linh mục Phi Lu�̣t T�n đi theo loạn qu�n H�̀i giáo, tham gia các cu�̣c bắt cóc và gi�́t người. Có linh mục tham gia chính quy�̀n c�̣ng sản Nicaragua làm tới chức t�̉ng trưởng ngoại giao. Nhưng oai nh�́t là linh mục Jean Bertrand-Aristide đã tích cực đ�́u tranh ch�́ng lại những tàn dư của ch�́ đ�̣ cha con Duvalier tại Haiti và được b�̀u làm t�̉ng th�́ng. T�̉ng th�́ng linh mục kh�ng đủ tài trị nước an d�n n�n bị l�̣t đ�̉ và phải chạy sang tị nạn tại xứ Canada năm 1991. Ở đó, ngài v�̣n đ�̣ng qu�́c t�́ dẹp bọn phản loạn và trả lại ng�i báu cho ngài. Bọn phản loạn qúa �ngu�, chi�́m được cả nước mà kh�ng làm gì n�n th�n, lại còn đánh đ�́m l�̃n nhau b�̉ đ�̀u sứt trán, n�n năm 1994 bị Mỹ, Pháp và Canada đưa qu�n đ�́n dẹp. Ngài t�̉ng th�́ng linh mục được rước v�̀ ng�̀i lại ngai vàng, đem theo m�̣t đ�́ng phu nh�n r�́t bảnh gái có qu�́c tịch Mỹ. Th�́ r�̀i nhờ Canada hu�́n luy�̣n cảnh sát đ�̉ giữ an ninh, nhờ vi�̣n trợ kinh t�́ d�̀i dào của các nước tư bản và cựu thực d�n, ngài giữ được quy�̀n hành và được tái đắc cử t�̉ng th�́ng vào năm 2000. Phi�̀n n�̃i trước đ�y d�n Haiti coi ngài là m�̣t nhà giải phóng, nhưng sau g�̀n 10 năm ngài c�̀m quy�̀n lại, d�n chúng th�́y ngài là kẻ v� tài b�́t tướng, lại dùng đám tay sai c�n đ�̀ đ�̉ bảo v�̣ ch�́ đ�̣ và bắt nạt d�n y như Papa Doc và Baby Doc dùng đám �tonton macoutes� ngày trước. Những đàn anh Pháp, Mỹ đỡ đ�̀u cho ngài cũng h�́t chịu n�̉i. Họ đã đi�̀u tra và xác nh�̣n ch�́ đ�̣ của ngài tham nhũng có hạng, th�m t�̣i đàn áp, bắt cóc, tra t�́n, thủ ti�u những người khác chính ki�́n, lại b�́t tài trong vi�̣c làm kinh t�́ đ�̉ lo cơm no áo �́m cho d�n chúng. B�́t mãn gia tăng. Ba b�́n lực lượng n�̉i loạn d�́y l�n khắp xứ. Những lực lượng này đi tới đ�u là được d�n chúng ùn ùn theo tới đó. Lính và cảnh sát của ngài li�̣ng súng chạy có cờ. Khi loạn qu�n ti�́n g�̀n tới thủ đ� Port au Prince, Mỹ đem phi cơ đ�́n đón ngài đi lưu vong m�̣t l�̀n nữa. Ngài rét qúa, líu ríu l�n máy bay. Tới nước Trung Phi an toàn ngài bèn trở mặt t�́ cáo Mỹ bắt cóc ngài bỏ l�n máy bay và tuy�n b�́ rằng ngài v�̃n là t�̉ng th�́ng hợp pháp của toàn d�n Haiti. Cách đ�y m�́y ngày, ngài lại mon men mò v�̀ Jamaica, g�̀n xứ Haiti của ngài đ�̉ chờ cơ h�̣i v�̀ chi�́m lại ngai vàng l�̀n nữa. Chỉ t�̣i cho Mỹ, Pháp và Canada lại phải đưa qu�n đ�́n Haiti, dù những nơi khác tr�n th�́ giới đang c�̀n sự có mặt của những đơn vị qu�n đ�̣i này hơn, đ�̉ tái l�̣p an ninh và giúp d�n Haiti thành l�̣p m�̣t chính quy�̀n mới.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 29 th�ng 4/2004 trang 50)
