B�̣nh Sưng Ph�̉i

BS Vũ Th�́ Truy�̀n

Hằng năm cứ vào những khi đ�̉i mùa là h�̀u như ai cũng bị s�̉ mũi, nhức đ�̀u, nóng lạnh. Th�́ là ta rủ nhau đi chích ngừa Cúm. M�̣t s�́ khá đ�ng trong chúng ta chỉ mu�́n chích ngừa Cúm nhưng kh�ng chịu chích ngừa b�̣nh Sưng ph�̉ỉ ví chỉ nghĩ rằng mình d�̃ bị Cúm mà th�i. Th�̣t ra bịnh Sưng ph�ỉ nguy hi�̉m hơn nhi�̀u.

Có hai loại Sưng ph�̉ỉ. M�̣t loại do vi khu�̉n và m�̣t loại do vi trùng g�y ra.  Sưng ph�̉i do vi trùng g�y ra r�́t nguy hi�̉m.nh�́t là b�̣nh do vi trùng Pneumococcus. Người cao ni�n bị Sưng ph�̉i loại này , đa s�́ c�̀n phải nh�̣p vi�̣n và có th�̉ bị ch�́t. 20-30 ph�̀n trăm, các vị  cao ni�n tr�n 65 tu�̉i khi bị b�̣nh Sưng ph�̉i loại này thường bị nhi�̃m trùng máu. Trong s�́ b�̣nh nh�n bị nhi�̃m trùng máu, 20 ph�̀n trăm kh�ng qua khỏi mặc dù đã được chữa trị bằng thu�́c trụ sinh. Cho n�n những người tr�n 65 tu�̉i c�̀n phải chích thu�́c ngừa b�̣nh Sưng ph�̉i. Vi�̣n Y t�́ Qu�́c gia (National Institutes of Health) cho bi�́t là thu�́c chủng ngừa b�̣nh Sưng ph�̉i (PPV hay Pneumococcal Polysacharide Vaccine)  có th�̉ ngừa được đa s�́ b�nh Sưng ph�̉i do vi trùng Pneumococcus g�y ra, nhưng thu�́c ngừa này kh�ng có th�̉ ngừa các loại b�̣nh khác do vi trùng g�y ra. Thu�́c chủng ngừa b�̣nh ph�̉i mi�̃n phí cho ai có thẻ Medicare và cứ 5 năm phải chích lại m�̣t l�̀n.

B�̣nh nh�n bị Sưng ph�̉i cùng m�̣t lúc khi bị Cúm có th�̉ do vi khu�̉n Cúm (Influenza), hay bị nhi�̃m trùng phụ với các vi trùng khác, hay đ�i khị nhi�̃m trùng cả hai loại m�̣t lúc. B�̣nh Sưng ph�̉i do vi khu�̉n Influenza g�y ra thường th�́y ở người lớn tu�̉i hay trẻ em. Những người mắc b�̣nh kinh ni�n như đau tim, b�̣nh ph�̉i và những người mà sự mi�̃n nhi�̃m bị y�́u cũng thường hay bị b�̣nh Sưng ph�̉i. Những người bị Cúm thường g�y b�̣nh cho những người khác trong 3 ngày đ�̀u khi mới bị b�̣nh. Vi khu�̉n Cúm có th�̉ g�y b�nh cho người khác trước khi người mắc b�̣nh có những tri�̣u chứng như nóng lạnh, ho, s�̉ mũi. Chích ngừa Cúm là cách hữu hi�̣u nh�́t đ�̉ phòng ngừa b�̣nh Cúm. N�n chích ngừa Cúm trước khi mùa Cúm bắt đ�̀u vào khoảng giữa tháng 10 và tháng 12 m�̃i năm.

Tóm lại, khi đi chủng ngừa Cúm quí vị cao ni�n n�n y�u c�̀u Bác sĩ gia đình chích th�m thu�́c chủng ngừa b�̣nh Sưng ph�̉i m�̃i 5 năm. Chúng ta kh�ng bị b�̣nh Sưng ph�̉i hay bị Cúm khi chúng ta được chích ngừa hai loại b�̣nh này.

Trở lại Trang Nh�: