Trở
lại Trang Nh�:Lm Thạch Linh Nguy�̃n Đình Đ�̣ & Ls Nguy�̃n C�ng Bình
(ti�́p theo s�́ 29)
c) Cha mẹ của Samson được thi�n th�̀n hi�̣n ra báo tin anh được thụ thai (Judges: 13), Zacaria được thi�n th�̀n hi�̣n ra báo tin Gioan sanh ra. Chẳng lẽ Giuse kh�ng đáng được như Zacaria? Chẳng lẽ Giuse kh�ng được đ�̀y ơn Thánh Th�̀n như Ysave và Gioan Baotixita? Hỏi tức là trả lời. V�ng, Ngài được nhi�̀u ơn Thánh Th�̀n, đã được thi�n th�̀n đ�́n truy�̀n tin r�̀i và Giuse v�ng l�̣nh làm đám cưới.
d) Giuse suy nghĩ và mu�́n rút lui đúng theo phản ứng loài người? Suy nghĩ, chọn lựa, phán đoán là món quà Chúa ban cho trí óc chúng ta. Thánh Giuse thích suy đi nghĩ lại lắm và hơi cứng đ�̀u (xin nói đùa có lẽ Ngài và thánh T�ma cùng tu�̉i Sửu) Mt: 2 k�̉ khi Giuse nh�̣n l�̣nh đem Em Bé và Maria bỏ Ai C�̣p v�̀ lại qu� hương song đi giữa đường thì Giuse ch�̀n chờ mu�́n rút lui vì nghe vua con còn dữ tợn hơn vua cha; làm thì làm song nghe ngóng tin tức, tình hình, suy nghĩ, kh�ng là rụt rè mà c�̉n th�̣n từng ly từng tí �. Giuse sợ cho tính mạng Gi�su. Kh�̉ quá, Gabriel lại phải hi�̣n ra l�̀n thứ hai đ�̉ soi d�̃n �kẻ cứng đ�̀u� mắng mỏ rằng ý Chúa lắm khi kh�ng đúng như loài người tính toán dù theo thi�̣n chí. Cũng th�́, Giuse bị tauta g�y kinh hoàng, thi�n th�̀n phải hi�̣n ra đ�́n 2 l�̀n mới chịu theo Ý Chúa làm cha làm ch�̀ng. Giuse thì c�ng chính.
Óc tưởng tượng của ta v�̀ �ng già lụ khụ Giuse như là cha của Maria và �ng n�̣i của Gi�su. T�i tin rằng cặp c� d�u chú r�̉ Maria Giuse đẹp đ�i khi�́n bà con tr�̀m tr�̀ khen thưởng, mà lại còn xứng đ�i v�̀ đức hạnh đ�́n n�̃i Gabriel và các thi�n th�̀n cũng phải ng�̉n ngơ vì c� d�u thì đ�̀y ơn phúc và tinh tuy�̀n, chú r�̉ thì c�ng chính và thánh thi�̣n. Maria có nhi�̀u đức tính đ�̉ được Chúa chọn thì Giuse cũng có nhi�̀u đức tính của người ch�̀ng, người cha hoàn hảo: r�́t đẹp trai, rắn rỏi, rành ngh�̀ x�y c�́t, mạnh khoẻ lại có ki�́n thức r�̣ng, rành phương hướng, bi�́t lo xa đ�̉ có th�̉ đi trong sa mạc nhi�̀u ngày, bi�́t sơ ti�́ng Hy Lạp ph�̉ th�ng và ti�́ng Ai C�̣p đ�̉ sẵn sàng s�́ng nơi xứ lạ. Song cũng đ�̀y Ơn Chúa đ�̉ dạy d�̃ Gi�su n�n người, đ�̉ d�̣y Gi�su đọc kinh, đ�̉ làm theo đúng Ý Chúa. Giuse thì c�ng chính.
Giuse, ch�̀ng Maria là người c�ng chính. Giuse kh�ng mu�́n deigmatizo / làm � nhục Maria, (và bào thai Thánh) thì định �m th�̀m apoluo rút lui.
Q19-2: Deigmatizo (Latin traducere): Đọc theo tự đi�̉n, Deigmatizo kh�ng là sỉ nhục bình thường mà là hành vi v� bằng cớ b�u nhục th�̣m t�̣ với ác t�m dù chưa c�ng b�́ sự sỉ nhục �́y ra. Traducere cùng nghĩa song nặng nghĩa v�̀ lời hơn là hành đ�̣ng (English tranduce: slander and falsely speak evil of a person) cũng có nghĩa là bu�̣c d�y vào c�̉ phạm nh�n đã bị truy t�́ d�̃n đi gi�́t như d�̃n súc v�̣t Trừ Mt. 1:19 dùng chữ deigmatizo tracucere 1 l�̀n, Cựu Ước kh�ng có chữ tương đương song các TM vẽ rõ hình ảnh Gi�su v� t�̣i bị deigmatizo traducere nhục mạ v� bằng r�̀i bị l�i c�̉ đi đóng đanh Phao l� 2 l�̀n dùng para-deigmatizo ý nghĩa nhẹ hơn deigmatizo (1) bỏ đạo, ch�́i Chúa là m�̣t t�̣i ác, là đóng đinh Chúa th�m m�̣t l�̀n nữa, và paradeigmatizo Thi�n Chúa (Do Thái 6:4 � t�i đọc hai chữ đóng đinh là deigmatizo) (2) Chúa Gi�su toàn thắng khải hoàn và đã paradeigmatizo mọi quy�̀n lực th�̀n thi�ng (Satan và sự ch�́t) và ti�u di�̣t chúng (Col. 2:15)
Xin đọc: Giuse đã bị tauta / haec khủng hoảng, chỉ vỉ nghĩ rằng th�n ph�̣n mình s�u bọ v� tư cách kh�ng dám làm ch�̀ng, làm cha, kh�ng dám deigmatizo, hạ nhục, b�u nhục Maria và bào thai Gi�su. Mong là đọc như th�́ vừa đúng theo văn phạm, ý nghĩa, lại đúng theo cả b�̣ Kinh Thánh. T�i khẳng định Giuse kh�ng h�̀ nghĩ đ�́n vi�̣c apoluo repudiare (nghĩa r�́t xa) ly dị ru�̀ng r�̃y Maria và Bào Thai cả.
Theo tự đi�̉n, t�i kh�ng dám dịch deigmatizo ra t�́ giác / expose her to the law. Deigmatizo chẳng h�̀ có nghĩa t�́ cáo. Ráng dịch như th�́ sai đi nghĩa vì n�́u Giuse nghĩ đ�́n thai hoang thì đã có bằng cớ qủa tang mà truy t�́. Matth�u kh�ng vi�́t espereazo hay sukophanteo là v� bằng vu cáo thủ lợi với ác ý kh�ng c�̀n chủ t�m g�y sỉ nhục. (Lc 3:14, 1 Pet 3:16). Matth�u cũng kh�ng vi�́t Kategoreo / accusare là t�́ cáo. Vd: Họ hỏi Chúa đ�̉ có lý do t�́ cáo Ngài chữa b�̣nh ngày sabat (Mt 12:10). Họ t�́ cáo Chúa với Pilato. (Mt 27:12), Chúa Gi�su nói: Các �ng đừng tưởng Ta t�́ cáo các �ng với Thi�n Chúa Cha, mà người t�́ cáo các �ng là Maisen (Jn 5:45). Giuse kh�ng truy t�́, t�́ giác Maria T�i an t�m gạch bỏ chữ t�́ giác.
Q19-3: Giuse đã nghĩ �m th�̀m oγςiμμ / apoluo / rút lui. Đọc theo tự đi�̉n, Apoluo / dimittere: ra đi, phóng thích� Chúa Gi�su cho đám đ�ng rút lui Mt 14:22. Pilato phóng thích Barabbas và ra l�̣nh đóng đinh Chúa. Mt 27:15, 17, 21, và 26. Sự thực trớ tr�u: Gi�su là Con Của Cha phải bị gi�́t đ�̉ Barabbas cũng có nghĩa là con của cha đại di�̣n loài người có t�i được apoluo tha thứ, bỏ qua. Chúa d�̣y ta xin: Và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ mắc nợ chúng con Etdimitte nobis debia nostra sicut et nos dimittimus debitoribus notris Hãy tha thứ (apoluo) l�̀m l�̃i kẻ khác và các con sẽ được tha thứ Chúa nói như th�́ (Lc 6:37). Ti�́c rằng m�́y bản dịch apoluo là ly dị, vừa cực kỳ phi lý, vừa sai lu�̣t Maisen. T�i an t�m gạch bỏ chữ ly dị.
Xin đọc là Giuse bị onar khủng hoảng n�n chỉ mu�́n apoluo rút lui mong Chúa bỏ qua cho trách nhi�̣m. Xa hơn chỉ có th�̉ nghĩ rằng Giuse đã xin Chúa cho ra đi vì con đã �xong� b�̉n ph�̣n cho mượn t�n r�̀i. Apoluo cũng có nghĩa xa là ch�́t như dùng trong bài ca Nunc dimittis � xin Chúa cho con nay ra đi bình an - của �ng già đạo đức Simeon với t�m trạng thoả mãn sau khi được b�́ ẵm em bé Gi�su và hi�̉u rằng Ơn Cứu Đ�̣ đã đ�́n (Luca: 2). Nói Giuse mu�́n ly dị Maria qủa tình đặt th�m vào mi�̣ng Matth�u các đi�̀u ngài chẳng h�̀ nghĩ đ�́n. Nói như v�̣y là deigmatizo Giuse, Maria và cả Matth�u nữa. Theo văn phạm, t�i kh�ng th�̉ đọc Giuse mu�́n ly dị Maria.
Q19-4: Tại sao Bào Thai làm Giuse �bị phobeo� hãi hùng mà mu�́n lẳng lặng xin apoluo / rút lui? T�̣i ác Satan và t�̉ ti�n loài người phạm là mu�́n bằng Thi�n Chúa. Ngay Maria chỉ dám xưng là �Này là n� l�̣ (doule)� của Chúa. Caipha theo lu�̣t Do Thiái xử tử Gi�su kh�ng c�̀n đ�́n nh�n chứng (sai lu�̣t thủ tục) vì nghe Gi�su xưng mình là Con Thi�n Chúa. Ngang bằng Trời, k�̉ cả xưng làm Con Trời là đại t�̣i. Ai dám tự hào mình là cha, là mẹ Chúa Trời? Maria đã phobeo sợ hãi khủng khi�́p khi n� l�̣ t�i mọi được chọn làm Mẹ của Thi�n Chúa. Và Giuse cũng bị phobeo khi �bị� Thi�n Chúa chọn làm Cha Gi�su dù là cha nu�i. Chúa Gi�su d�̣y ta L�̣y Cha Tr�n Trời / Pater Noster song chính Gi�su gọi Gius Maria là b�́ mẹ pater mater (Lc 2). Giuse suy đi nghĩ lại các đi�̀u �́y, đã mu�́n rút lui. Ý Cha th�̉ thi�n dưói đ�́t cũng như tr�n trời. Giuse Maria chỉ bi�́t d�ng hai ti�́ng Xin V�ng. N�́u hi�̉u rằng thi�n th�̀n Gabriel chờ đén khi Giuse đã hạ quy�́t t�m, nghĩ Gi�su là hoang thai mời chịu thình lình �báo m�̣ng� thì quả Chúa Thánh Th�̀n �sơ sót l�̀m l�̃n y như loài người�. Hi�̉u như th�́ là deigmatizo Gi�su, Giuse, Maria và cả Matth�u nữa.
Q19-5: Làm ch�̀ng th�i, tại sao đi�̀u �́y làm Giuse kinh hoàng? Maria thương y�u Giuse song kh�ng được phép gọi là �mình ơi� hay �nhà t�i� ki�̉u VN. Do Thai nam trọng nữ khinh bu�̣c Maria phải gọi Giuse là baal / My Lord / �ng Chủ. Giuse kinh hoàng vì đ�́ng tinh tuy�̀n Mẹ của Thi�n Chúa gọi mình là baal, nghe Gi�su gọi là b�́. B�n T�̀u cũng th�́, vợ gọi ch�̀ng là phu qu�n, phu là người lớn / �ng, qu�n là chủ, là vua. Vợ chỉ là phụ, vợ ch�̀ng VN gọi nhau mình ơi (chính th�n t�i ơi, r�́t sát Lời Chúa trong Mt 19) vì ngàn xưa kh�ng kỳ thị giữa đàn �ng đàn bà (anh hùng tuy nữ giới hai vua Trưng, dành lại đ�́t nước năm 40-43 khoảng 6 năm sau ngày Chúa chịu nạn giải thoát loài người).
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 30 th�ng 5/2004 trang 83)
