Tr�̀n Hi�́u
L�̀n đ�̀u ti�n từ ngày thành l�̣p cách đ�y g�̀n 25 năm, vào mùa Hè 2004, giới giáo d�n thu�̣c Li�n Đoàn CGVN tại Hoa Kỳ được cơ h�̣i đóng vai chủ đ�̣ng m�̣t cu�̣c h�̣i nghị chuy�n v�̀ các v�́n đ�̀ quan t�m của chính mình. Thực ch�́t h�̣i nghị sẽ mang lại những gì cho t�̣p th�̉ giáo d�n và cho Li�n Đoàn? Đi�̀u n�̀y đòi hỏi giới lãnh đạo giáo d�n kh�ng những khả năng t�̉ chức mà quan trọng hơn cả là n�̣i dung các đ�̀ tài thảo lu�̣n tại h�̣i nghị.
Đ�y là m�́i ưu tư mà khi được Ban Ch�́p Hành Trung Ương Li�n Đoàn k�u gọi góp ý, đại di�̣n giáo d�n Mi�̀n T�y Hoa Kỳ, tức Bắc Cali, đã tri�̣u t�̣p m�̣t phi�n họp vào ngày 18/3 đ�̉ tham khảo ý ki�́n đóng góp cho n�̣i dung chương trình h�̣i nghị. Những người hi�̣n di�̣n, g�̀m các �ng Hoàng K�́ Th�́, Bùi Đình Đạm, Nguy�̃n Khắc Bình, Nguy�̃n C�ng Bình, Nguy�̃n Văn Ch�́n, Phạm Trung Đi�̉m và Tr�̀n Hi�́u, đã đưa ra m�̣t đ�̀ nghị g�̀m ba đ�̀ mục căn bản.
1. Người tín hữu C�ng Giáo Vi�̣t c�̀n xác định căn tính, vị trí, trách nhi�̣m và b�̉n ph�̣n của mình trong lòng giáo h�̣i và xã h�̣i Hoa Kỳ. Nhi�̀u tín hữu Vi�̣t, sau m�̣t thời gian dài sinh s�́ng ở xứ người, v�̃n sinh hoạt trong các c�̣ng đoàn cá bi�̣t, kh�ng hoà nh�̣p với các sinh hoạt của giáo h�̣i địa phương. Nhưng d�̀u mu�́n d�̀u kh�ng, là m�̣t thành ph�̀n của đ�́t nước n�̀y, chúng ta kh�ng những phải s�́ng tinh th�̀n hi�̣p th�ng với c�̣ng đ�̀ng D�n Chúa địa phương, mà còn c�̀n tham gia các sinh hoạt đời. Chúng ta c�̀n bi�́t mình là ai, dung mạo như th�́ nào, đ�u là các nét căn tính văn hoá đặc thù, đ�̉ kh�ng những thích nghi mà còn đóng góp ph�̀n mình vào đời s�́ng của giáo h�̣i và xã h�̣i địa phương, k�̉ cả các sinh hoạt chính trị.
Người tín hữu Vi�̣t, với các di sản văn hóa truy�̀n th�́ng qúi báu, có trách nhi�̣m đạc bi�̣t trong vi�̣c s�́ng và loan báo Tin Mừng cho người d�n địa phương và cho chính đ�̀ng bào của mình. Đ�y cũng là chủ đi�̉m Thư Chung H�̣i Đ�̀ng Giám Mục Vi�̣t Nam cho năm truy�̀n giáo 2004. Nhi�̀u tín hữu C�ng Giáo Mỹ ngạc nhi�n trước cách s�́ng đạo của người Vi�̣t khi họ th�́y các thánh l�̃ đ�ng đúc giáo d�n, lại có nhi�̀u người trẻ tham dự̣, ca đoàn sung túc ca vi�n và đi�u luy�̣n, mọi người trang phục chỉnh t�̀... và đặc bi�̣t, ơn gọi tu trì d�̀i dào nơi giới trẻ. Đ�y là những ưu đi�̉m r�́t đáng được tán dương và duy trì.
2. Thứ đ�́n, chúng ta phải nhìn nh�̣n có những sóng ng�̀m �m ỉ từ l�u giữa giáo sĩ và giáo d�n Vi�̣t tại Hoa Kỳ và lúc n�̀y c�̀n đặt v�́n đ�̀ đ�̉ thảo lu�̣n m�̣t cách nghi�m chỉnh. Tuy nhi�n đ�y là đ�̀ mục nhạy cảm phải được chu�̉n bị chu đáo cũng như c�̀n sự khéo léo trong trình bày cũng như đi�̀u hợp thảo lu�̣n. Trong cu�̣c h�̣i nghị Li�n Đoàn tại Orange County chu�̉n bị cho Đại H�̣i Ni�̀m Tin R�ma năm ngoái, m�̣t s�́ kh�ng ít giáo d�n tham dự đã tỏ ra b�́t mãn khi đ�̀ tài v�̀ tương quan giữa giáo sĩ và giáo d�n bị hủy bỏ vào phút cu�́i. Họ nói chỉ vì đ�̀ tài n�̀y mà đ�́n với h�̣i nghị và rằng họ h�́t sức th�́t vọng vì sự hủy bỏ đó.
Trong cu�̣c s�́ng đạo ở đ�́t nước người, tín hữu Vi�̣t kh�ng nhi�̀u thì ít đ�̀u có quan h�̣ với các linh mục đ�̀ng chủng của mình. Mặc d�̀u các quan h�̣ giữa hai b�n ph�̀n nhi�̀u t�́t đẹp, m�̣t s�́ kh�ng ít giáo sĩ và giáo d�n v�̃n còn phong cách cư xử l�̃i thời đưa đ�́n xung khắc tr�̀m trọng. Người ta kh�ng khỏi ngạc nhi�n, tình trạng cư xử n�̀y kh�ng chỉ xảy ra nơi giới giáo sĩ và giáo d�n lớn tu�̉i, nhưng ngay cả với giới trẻ, những người được giáo dục trong các đại học và chủng vi�̣n T�y Phương. Cũng như, v�́n nạn n�̀y kh�ng chỉ xảy ra ở Hoa Kỳ mà nhi�̀u nơi khác như �u Ch�u, Úc Ch�u cũng đ�̀u gặp phải.
Tuy nhi�n, chúng ta kh�ng hẳn bi quan trước v�́n đ�̀ nhưng trái lại, có nhi�̀u d�́u hi�̣u lạc quan vì với các phương pháp của khoa t�m lý xã h�̣i hi�̣n đại, người ta có th�̉ phát huy các m�́i li�n quan h�̃ tương m�̣t cách lành mạnh. Người lãnh đạo giáo d�n�hay các cán b�̣�cũng như giới giáo sĩ, c�̀n được trang bị khả năng và ki�́n thức giải quy�́t những b�́t đ�̀ng trong sinh hoạt đoàn th�̉. Chúng ta tin rằng, cùng với các phương pháp chuy�n m�n và kinh nghi�̣m của hằng trăm tham dự vi�n, h�̣i nghị sẽ đúc k�́t được nhi�̀u phương thức giải quy�́t hữu hi�̣u, có th�̉ đem ứng dụng trong các sinh hoạt thực t�́ tại địa phương. Vì v�̣y, đ�y cũng là đ�̀ mục c�̀n được bàn tới trong h�̣i nghị.
3. M�̣t ưu tư căn bản khác là sự li�n k�́t với giáo h�̣i mẹ ở qu� nhà. Là người Vi�̣t, giáo d�n C�ng Giáo kh�ng khỏi băn khoăn trước hi�̣n trạng c�́m cách bắt đạo tinh vi, cũng như tình trạng đói kh�̉ của người đ�̀ng đạo tại qu� hương đ�́t nước. Với ngu�̀n tài lực và chuy�n m�n lớn lao, họ ước ao có những c�́ng hi�́n cho qu� mẹ, kh�ng phải chỉ tr�n phương di�̣n v�̣t ch�́t, mà các mặt khác, đặc bi�̣t y�̉m trợ cu�̣c tranh đ�́u cho tự do t�n giáo. Ngược lại, giáo hữu hải ngoại cũng kỳ vọng được hưởng những c�́ng hi�́n của giáo h�̣i mẹ, nh�́t là tr�n phương di�̣n tinh th�̀n. Với gia tài s�́ng đạo r�́t ki�n cường phong phú, giáo h�̣i mẹ có nhi�̀u đi�̀u đ�̉ cung ứng, b�̀i dưỡng đời s�́ng đức tin của đoàn con đang lưu lạc qu� người. Vì v�̣y đ�y là sự li�n k�́t hai chi�̀u, hai b�n đ�̀u có lợi.
Th�́ nhưng, đ�u là m� thức y�̉m trợ hữu hi�̣u của tín hữu hải ngoại? Chúng ta có th�̉ học hỏi các m� thức đã được thử nghi�̣m và ứng dụng mang lại k�́t qủa t�́t đẹp của các d�n t�̣c khác, và ngay cả của chúng ta. Trong hơn ph�̀n tư th�́ kỷ qua, đã có các h�̣i đoàn, t�̉ chức đạo đời ki�n trì hoạt đ�̣ng mang lại nhi�̀u lợi ích h�́t sức thi�́t thực. Đ�y là những kinh nghi�̣m qúi báu c�̀n được ph�̉ bi�́n và học hỏi. M�̣t trong các m� thức đó là sinh hoạt h�̣i ái hữu địa ph�̣n, m�̣t hoạt đ�̣ng vừa c�̉ võ tinh th�̀n tương th�n tương ái giữa các h�̣i vi�n, vừa cùng n�̉ lực h�̃ trợ địa ph�̣n ở qu� nhà đang trong hoàn cảnh khó khăn.
Chúng ta vui mừng ban lãnh đạo giáo d�n Li�n Đoàn đã đi được bước đ�̀u trong c�́ gắng t�̉ chức h�̣i thảo cho giới chức giáo d�n. Tuy kh�ng ai nghĩ rằng h�̣i nghị sẽ đem lại những thay đ�̉i quan trọng, chúng ta có lý do đ�̉ kỳ vọng h�̣i nghị sẽ trang bị cho các tham dự vi�n m�̣t hành trang thi�́t thực, đó là sự nh�̣n di�̣n chính xác v�̀ mình đ�̉ tích cực d�́n th�n, được th�m m�̣t s�́ dụng cụ, giúp gia tăng kỹ năng c�̣ng tác với nhau, đặc bi�̣t giữa giáo sĩ với giáo d�n. V�̀ m�́i tình cảm với qu� nhà Vi�̣t Nam, chúng ta cũng hy vọng học được các kinh nghi�̣m li�n k�́t qu� nhà m�̣t cách cụ th�̉ và thi�́t thực. Đó là những đi�̀u căn bản. �