Phản Ứng Của Các Thức Giả C�ng Giáo
Lời Tòa Soạn: Sau bài �H�̣i Chứng Quy�̀n Lực Trong Giáo H�̣i� của Võ Lý xu�́t hi�̣n tr�n tạp chí D�́n th�n s�́ 7 phát hành tháng 12-2004, LM Ng� T�n Hu�́n, Cha Sở giáo xứ St Gregory The Great, Houston đã đưa l�n VietCatholic li�n ti�́p ba bài n�u l�n những lý chứng đ�̉ phản bác quan đi�̉m của tác giả họ Võ. Những bài này cũng được đăng rải rác tr�n các tạp chí C�ng Giáo ở Mỹ trong s�́ có nguy�̣t san Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp do các tu sĩ Dòng Chúa Cứu Th�́ chủ trương. Ti�́p theo đó, m�̣t loạt phản ứng ào ạt bùng vỡ ở trong cũng như ngoài nước. B�n cạnh những bài vi�́t của thành ph�̀n giáo d�n, cũng có cả những ý ki�́n của giới giáo sĩ, như lm Hải Minh ỏ qu�́c n�̣i và lm Joseph Nguy�̃n Thanh ở Hoa Kỳ. Là ti�́ng nói của người tín hữu giáo d�n, nguy�̣t san Di�̃n Đàn Giáo D�n s�́ 29 phát hành tháng 4-2004 cũng đã đăng tải bài �Lạm Bàn V�̀ Danh Xưng Cha� của tác giả L� Thi�n.
Chúng t�i chủ quan nghĩ rằng cu�̣c tranh lu�̣n tr�n đ�y có th�̉ sẽ kh�ng xảy ra n�́u quan đi�̉m của H�̀ng Y Carlo Martini, vị giáo ph�̉m n�̉i ti�́ng, nguy�n t�̉ng giám mục Milan được c�ng b�́ sớm hơn. Được bi�́t, trong tu�̀n l�̃ đ�̀u tháng 4-2004, vị H�̀ng Y mà khi chưa v�̀ hưu từng được coi là có tri�̉n vọng k�́ vị Giáo Chủ Gioan Phaol� II, đã tuy�n b�́ với th�ng t�́n xả Reuter v�̀ nhu c�̀u d�n chủ hóa các cơ ch�́ trong Giáo H�̣i. Theo ngài vi�̣c b�̀u chọn Giáo hoàng kh�ng n�n chỉ giới hạn trong H�̀ng Y Đoàn mà c�̀n có ý ki�́n của chủ tịch HĐGM các qu�́c gia. Cũng th�́, tại địa phương c�̀n có ti�́ng nói của giáo d�n trong vi�̣c b�̀u chọn các giám mục của họ. Ở m�̣t góc đ�̣ nào đó, quan đi�̉m của H�̀ng Y Carlo martini chuy�n chở ít nhi�̀u suy tư, trăn trở của người tín hữu giáo d�n Vi�̣t Nam, mà những phát bi�̉u trong cu�̣c tranh lu�̣n tháng qua là m�̣t đi�̉n hình.
Dù sao, đ�̀ r�̣ng đường dư lu�̣n như ý mu�́n của linh mục Ng� T�n Hu�́n khi gửi ba bài vi�́t của ngài cho Di�̃n Đàn, tuy kh�ng th�̉ đăng tải nguy�n văn vì s�́ trang có hạn, ban chủ bi�n sẽ c�́ gắng đúc k�́t những đi�̉m chính trong các bài vi�́t của linh mục Hu�́n cũng như phản ứng của các thức giả trong và ngoài nước. Nh�n đ�y, chúng t�i cũng xin nhắc lại lời minh xác trong Thư Tòa Soạn s�́ này: Nhóm chủ trương và tòa soạn nguy�̣t san Di�̃n Đàn Giáo D�n tr�n trọng dành mọi phán quy�́t cu�́i cùng cho H�̣i Đ�̀ng Giám Mục Vi�̣t Nam, cách ri�ng cho quý đ�̣c giả hằng quan t�m tới v�́n đ�̀. Chúng t�i thi�́t tha mong mỏi mọi b�́t đ�̀ng quan đi�̉m sẽ được giải gỡ cách thỏa đáng trong tinh th�̀n bác ái huynh đ�̣ của con cái Chúa, đ�̀ng thời giúp cho sứ vụ rao giảng Tin Mừng của Chúa Gi�su đ�́n với mọi người kh�ng vì những ti�̉u ti�́t của vi�̣c xưng h� b�̀ ngoài mà bị trở ngại.
Tr�n trọng.
1. Bài thứ nh�́t
Với ti�u đ�̀ �Trả Lời M�̣t Bài Vi�́t Của Tác Giả Võ Lý Tr�n Nguy�̣t San D�́n Th�n�, lm Hu�́n giới hạn nh�̣n định của ngài vào ti�̉u đ�̀ mục 4.3 �Danh xưng cha con giữa lm và giáo d�n�. Linh mục Hu�́n vi�́t:
�Đ�̉ ti�̣n cho đ�̣c giả được theo dõi, t�i xin trích nguy�n văn đoạn tr�n của tác giả như sau: � Những từ xưng h� Cha, Đức Cha, Đức Thánh Cha đ�̉ chỉ linh mục, Giám Mục, và Giáo hoàng kh�ng có ngu�̀n g�́c Kinh Thánh hay truy�̀n th�́ng các T�ng Đ�̀ và Giáo Phụ. Chẳng những th�́, chúng còn g�y nhi�̀u b�́i r�́i cho chúng ta khi đọc đoạn Phúc �m sau : �Ph�̀n anh em thì đừng đ�̉ ai gọi mình là �rapbi� vì anh em chỉ có m�̣t Th�̀y, còn t�́t cả anh em là anh em với nhau. Anh em cũng đừng gọi ai dưới đ�́t là Cha của anh em vì anh em chỉ có m�̣t Cha tr�n trời �(Mt 23:8-9). Trong 2000 năm lịch sử của Giáo H�̣i thì hơn 1000 năm đ�̀u kh�ng có m�̣t d�́u v�́t nào của l�́i xưng h� này. Ri�ng tại Vi�̣tnam, vi�̣c gọi linh mục là Cha cũng mới xu�́t hi�̣n g�̀n đ�y, tại Hàn�̣i được ghi nh�̣n vào năm 1924, trong khi Tin Mừng được rao giảng hơn 400 năm, vào khoảng năm 1533 dưới thời nhà L�..� (trang 42) Ở ph�̀n ti�́p trang 43, tác giả vi�́t: �L�́i xưng h� cha-con giữa linh mục và giáo d�n chỉ là quy ước, xu�́t phát từ m�̣t giai đoạn lịch sử đặc thù. Nay thời th�́ đã đ�̉i, t�m lý con người cũng khác, l�́i xưng h� này cũng n�n được xét lại��
Là m�̣t linh mục trung thành với mọi giáo lý ch�n chính của Giáo H�̣i, t�i th�́y c�̀n phải l�n ti�́ng v�̀ những ý ki�́n được trích d�̃n tr�n đ�y của tác giả Võ Lý đ�̉ r�̣ng đường dư lu�̣n và nh�́t là đ�̉ đánh tan những ng�̣ nh�̣n, hi�̉u l�̀m v�̀ v�́n đ�̀ được n�u ra.
Trước h�́t, t�i xin khẳng định ngay là danh xưng �Cha� dành cho các linh mục C�ng Giáo kh�ng phải là m�̣t �quy ước xu�́t phát từ m�̣t giai đoạn lịch sử đặc thù� như Tác giả Võ Lý đã tưởng tượng. Và cũng kh�ng phải danh xưng này �chỉ mới xu�́t hi�̣n g�̀n đ�y tại Hàn�̣i được ghi nh�̣n vào năm 1924,� như tác giả đã võ đoán. Phải nói: danh xưng này đã được Giáo H�̣i cho phép dùng từ l�u trong mọi ng�n ngữ nơi có người tin và s�́ng Đạo C�ng Giáo của Chúa Kit�. Thí dụ, người Pháp cũng gọi các linh mục là Père (Cha). Người Anh Mỹ, gọi Father, người Ý và T�y Ban Nha gọi Padre v.v. Nhưng vì trong những ng�n ngữ này chỉ có cặp Đại danh từ nh�n xưng ( personal pronouns) I-You; Je-Tu/Vous; Yo/Tu-Usted/� được dùng đ�̉ đ�́i thoại trong gia đình giữa cha mẹ, con cái, vợ ch�̀ng, anh chi em, bạn bè, và ngay cả đ�̉ c�̀u nguy�̣n với Chúa nữa. Khi người Pháp nói � Mon P`ere� với m�̣t linh mục, nhưng v�̃n dùng cặp đại từ� �Je/Vous� đ�̉ nói chuy�̣n ti�́p với linh mục đó, vì họ kh�ng có l�́i xưng h� Pere/Fils (cha-con) như người Vi�̣t nam. Người Anh, Mỹ, T�y Ban Nha, B�̀ Đào Nha, và Ý cũng v�̣y. N�n họ kh�ng có v�́n đ�̀ gì với cách xưng h� này, mặc dù họ v�̃n gọi linh mục là Cha khi chào hỏi và mở đ�̀u c�u chuy�̣n. Người Vi�̣tnam chúng ta thì trái lại, vì nét đặc thù và phong phú của ti�́ng Vi�̣t trong cách xưng h�..
Trong gia đình, con cái lu�n thưa với cha mẹ bằng tương quan Cha-con./ Me-con/ lu�n xưng �con hoặc cháu� khi nói chuy�̣n với �ng bà. Con cái mà nói �t�i, tao� với Cha mẹ, hay �ng bà thì k�̉ như thu�̣c thành ph�̀n thi�́u giáo dục, đáng được sửa sai�..
Trở lại lý do tại sao Giáo H�̣i cho phép gọi linh mục là �Cha.�
...
Tác giả Võ Lý n�u Phúc �m Thánh Matth�u đoạn 23, c�u 8-9 đ�̉ chứng minh danh xưng �Cha� dành cho các linh mục C�ng giáo là �kh�ng có ngu�̀n g�́c Thánh Kinh hay truy�̀n th�́ng các T�ng đ�̀ và Giáo Phụ�. Anh em Tin Lành cho đ�́n nay cũng trích d�̃n đoạn Tin Mừng tr�n đ�̉ chỉ trích Giáo H�̣i C�ng Giáo là �r�́i đạo, lạc giáo=heretic�. Sự th�̣t có phải v�̣y kh�ng??? Có lẽ anh em Tin Lành và tác giả Võ Lý đã đọc và hi�̉u ̀ c�u Thánh Kinh tr�n theo nghĩa ngữ học (semantic) của từ ngữ được dùng thay vì đi s�u vào t�m thức làm n�̀n cho toàn b�̣ ý nghĩa s�u xa của lời Chúa Gi�su nói khi �́y. Thực ra, Chúa mu�́n chỉ trích những người Bi�̣t Phái Pharisi v�̀ thói chu�̣ng hư danh, khoe khoang và hợm hĩnh của họ, vì họ là những người thích được xưng tụng bằng cha bằng th�̀y (Rabbi), thích ng�̀i ch�̉ danh dự nơi h�̣i đường, thích được chào đón nơi c�ng c�̣ng, thích khoe khoang v�̀ thành tích đạo đức thay vì thực sự s�́ng và thực hành những gì là c�́t lõi của L�̀ Lu�̣t, của Đạo giáo. Vì th�́, c�u nói tr�n của Chúa Gi�su hoàn toàn áp dụng cho hạng người này với não trạng đó và kh�ng mang n�i dung như anh em Tin Lành đã khai thác sai lạc đ�̉ đả kích Giáo H�̣i C�ng Giáo. V�̣y tại sao Giáo H�̣i cho phép gọi linh mục là �Cha= Pater, Père, Father. Padre,,..�? Đ�̉ trả lời cho hỏi này, chúng ta hãy đọc c�u Kinh Thánh sau đ�y trích trong Thư 1C�rint� của Thánh Phaol�: �Th�̣t th�́, cho d�̀u anh em có ngàn vạn giám thị trong Đức Kit�, anh em cũng kh�ng có nhi�̀u cha đ�u, bởi vì trong Đức Kit� Gi�su, nhờ Tin Mừng, chính t�i đã sinh ra anh em� (1Cor 4:15). Chính vì lý do này mà Thánh Phaol� đã gọi Tim�th�, m�̣t m�n đ�̣ của ngài, là �người con t�i đã sinh ra trong Đức tin� (1Tim 1:2). Nói khác đi, theo Thánh Phaol�, qua vi�̣c rao giảng Tin Mừng và làm Phép Rửa, Giáo H�̣i sinh con cho Chúa Kit�. Giám mục, Linh mục, qua Thánh Chức, được trao Sứ Vụ rao giảng Tin Mừng, thánh hóa và cai trị của Chúa Kit�. Qua Sứ Vụ này, các ngài �sinh con� cho Chúa như Thánh Phao l� đã dạy. Đ�y là chức vụ �người cha tinh th�̀n = Spiritual Fatherhood� của người thi hành Sứ Vụ (Ministry )̣ của Chúa Gi�su Kit�. Thánh C�ng Đ�̀ng Vatican� II, trong Hi�́n Ch�́ Tín Lý Lumen Gentium (Ánh Sáng Mu�n d�n) cũng nhắc lại trách nhi�̣m của Linh Mục như sau:
�Linh Mục phải săn sóc các tín hữu như những người cha trong Chúa Kit� vì đã sinh họ cách thi�ng li�ng nhờ Bí tích Rửa T�̣i và giáo hu�́n� (LG.28)
Như v�̣y, danh xưng �Cha� dành cho Linh Mục có ngu�̀n g�́c Thánh Kinh, T�ng Đ�̀ và C�ng Đ�̀ng, kh�ng phải chuy�̣n bịa đặt như có người kém hi�̉u bi�́t đã nói v� căn cứ. Danh xưng này kh�ng h�̀ xúc phạm đ�́n vi�̣c t�n vinh Chúa là CHA duy nh�́t, Đ�́ng tạo dựng mọi loài, mọi v�̣t hữu hình và v� hình. Danh hi�̣u �Cha� của Linh mục chỉ nói l�n trọng trách của người T�ng đ�̀ được sai đi như những đại di�̣n chính thức của Chúa Gi�su: �Ai nghe anh em là nghe Th�̀y; và ai khước từ anh em là khước từ Th�̀y; mà ai khước từ Th�̀y là khước từ Đ�́ng đã sai Th�̀y� (Lc 10:16).
Rõ ràng Chúa Gi�su đ�̀ng hóa mình với những người đại di�̣n cho Chúa đ�̉ ti�́p tục thi hành Sứ Vụ của Người trong tr�̀n th�́. Linh mục là người được gọi và sai đi đ�̉ rao giảng Tin Mừng Cứu Đ�̣ đ�̉ mang nhi�̀u linh h�̀n v�̀ cho Chúa. Gọi linh mục là �Cha� đ�̉ nh�́n mạnh sứ mạng �sinh con� cho Chúa qua sứ vụ rao giảng và làm phép Rửa đ�̉ tái sinh con người qua nước và Thánh Th�̀n, nhờ đó con người được ơn làm nghĩa tử của Thi�n Chúa và được quy�̀n gọi Chúa là Cha (Abba). Đó là t�́t cả ý nghĩa s�u xa của sứ vụ �sinh con� cho Chúa theo Thánh Phaol� T�ng Đ�̀. V�̣y vai trò �người cha thi�ng li�ng� của linh mục được hi�̉u trong tinh th�̀n này, nhằm đ�̀ cao trách nhi�̣m đại di�̣n, thay mặt Chúa Gi�su đ�̉ giảng dạy và thánh hóa chứ kh�ng nhằm mục đích t�n sùng cá nh�n (cult of personality) hay phạm thượng (blasphemy) c�̀n được thay đ�̉i như có người đòi hỏi. Gọi Linh mục là Cha vì căn bản đức tin đó chứ kh�ng phải vì �quy ước xu�́t phát từ m�̣t gian đoạn lịch sử đặc thù�khi mà uy quy�̀n của Giáo h�̣i l�n đ�́n t�̣t đỉnh�� như tác giả Võ Lý đã nh�̣n xét sai l�̀m�..
Dĩ nhi�n v�̀ ph�̀n linh mục, khi được giáo d�n xưng h� �Cha/con�, linh mục phải hi�̉u đó là đi�̀u nhắc nhở mình đ�́n vai trò và sứ mạng được lãnh nh�̣n qua Thánh Chức, và tuy�̣t nhi�n đ�y kh�ng phải là m�̣t ưu quy�̀n được ban cho trong khu�n kh�̉ �H�̣i Chứng quy�̀n lực� m�̣t nhãn hi�̣u mới phát minh đ�̉ đả kích Giáo H�̣i��..
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 30 th�ng 5/2004 trang 25)