Võ Văn Thi�́t
Trong những s�́ trước DĐGD đã li�n ti�́p l�n ti�́ng v�̀ những khúc mắc �̉n gi�́u b�n trong dự án x�y dựng Nguy�̣n Đường Đức Mẹ La Vang ở Hoa Thịnh Đ�́n. Nh�n danh t�̣p th�̉ tín hữu giáo d�n ở hải ngoại, chúng t�i hằng thi�́t tha với c�ng vi�̣c đ�̀y ý nghĩa này vì mu�́n chứng ki�́n phương danh Đức Trinh Nữ La Vang sớm được t�n vinh. Trong tinh th�̀n �́y, DĐ xin gửi tới quý đ�̣c giả, cách ri�ng quý chức trong LĐCGVN tại Hoa Kỳ, bài vi�́t sau đ�y của tác giả Võ Văn Thi�́t với sự dè dặt thường l�̣, mặc d�̀u đã check lại h�̀u h�́t những tài li�̣u được tác giả trưng d�̃n trong bài.
Ngoài ra, DĐ cũng vừa nh�̣n được thư của KTS Anthony Pham ngỏ ý mu�́n đóng góp cho Dụ Án cũng xin đăng tải trong s�́ này đ�̉ r�̣ng đường dư lu�̣n cho v�́n nạn �Tại sao lại 2 tri�̣u?�
Tưởng cũng c�̀n nhắc lại là bằng văn thư chính thức cũng như những cu�̣c ti�́p xúc trực ti�́p ri�ng, chúng t�i đã đạo đạt l�n các giới cao c�́p nh�́t trong LĐ v�̀ v�́n đ�̀ li�n h�̣ đ�̉ xin được giải đáp, nhưng cho đ�́n nay, nhi�̀u tháng qua v�̃n chưa được h�̀i �m.
Đại H�̣i kỳ VI Li�n Đoàn vào tháng 6 năm 2002 đã đ�̀ xu�́t ba (3) Dự Án với kinh phí dự trù là sáu tri�̣u, hai tri�̣u cho m�̃i Dự Án:
1. X�y nguy�̣n đường Đức Mẹ Lavang trong Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ V� Nhi�̃m tại thủ đ� Hoa Thịnh Đ�́n.
2. Tạo dựng Trung T�m Sinh Hoạt Li�n Đoàn C�ng Giáo.
3. Thành l�̣p Qũy y�̉m trợ Giáo H�̣i C�ng Giáo Vi�̣t Nam.
Căn cứ vào lá thư của LM. Vincent Nguy�̃n An Ninh, đại di�̣n Li�n Đoàn, gửi giáo d�n nh�n dịp Giáng Sinh 2003 với tư cách là Giám Đ�́c Tài Chánh Li�n Đoàn và Trưởng Ban V�̣n Đ�̣ng Ng�n Qũy thì Dự Án x�y dựng Nguy�̣n Đường là ưu ti�n, có nghĩa là ti�̀n quy�n góp được bao nhi�u thì ưu ti�n phải dùng đ�̉ chi cho Dự Án Nguy�̣n Đường trước đã, kỳ dư sẽ chi cho hai dự án còn lại.
Tr�n trang 9 Bản Tin Li�n Đoàn s�́ 20, tháng 1, 2004 người ta đọc được �báo cáo chung� của Văn Phòng Tài Chánh (cho đ�́n 30- 11- 2003) do LM.. Ninh đúc k�́t dưới ti�u đ�̀:
THU
I. Các nơi gửi v�̀ Cha Nghi�m, T�̉ng Thủ Qũy Li�n Đoàn .................... $ 573,866.25
II. Các nơi gửi v�̀ cha Quýnh ........$ 216,922.43
III. Vé S�́ do Đức �ng Phạm Xu�n Thắng .....................................$ 147,156.00
T�̉ng thu ......... ........................$ 937,944.68
CHI
1) Đức �ng Thắng....... ....................$ 15,476.00
2) Cha Quýnh: chưa nh�̣n được báo cáo chi ti�u ............... .................. $ 18,243.97
3) Cha Nghi�m: Đã chuy�̉n v�̀ Vương Cung Thánh Đường .. .................$ 200,000.00
Bi�́u H�̣i Đ�̀ng GM Vi�̣t Nam .................................. ...................... $ 50,000.00
S�́ chi phí khác: chưa có t�̉ng k�́t.
Như v�̣y hi�̣n nay có ba cha giữ ba qũy trong ba chương mục: Qũy Li�n Đoàn, Qũy Lavang và Qũy Vé s�́.
Căn cứ vào báo cáo tr�n thì con s�́ $ 937,944.68 USD (chỉ tính đ�́n ngày 30-11-2003) là s�́ ti�̀n thu�̣c dự quy�n hai (2) tri�̣u cho Dự Án Nguy�̣n Đường. S�́ ti�̀n quy�n góp được đ�́n con s�́ hai tri�̣u phải được ký thác vào chương mục Nguy�̣n Đường nơi Vương Cung Thánh Đường đ�̉ chi dùng cho vi�̣c ki�́n thi�́t Nguy�̣n Đường trước đã. Kỳ dư sẽ chuy�̉n cho hai Dự Án sau.
Nhưng tr�n trang 16 cùng Bản Tin Li�n Đoàn tr�n LM. Ph�r� Hoàng Xu�n Nghi�m, T�̉ng Thủ Qũy lại chạy hàng tít lớn �DANH SÁCH CÁC �N NH�N D�NG CÚNG CHO 3 QŨY NH�̣P M�̣T�. Ngừơi đọc th�̣t kh�ng hi�̉u �3 Qũy Nh�̣p M�̣t� được dùng với dụng ý nào. Ba qũy tr�n nh�̣p m�̣t (sao v�̃n báo cáo ri�ng) hay ti�̀n quy�n được nh�̣p làm m�̣t và chi chung cho 3 Dự Án m�̣t th�̉ (đã trích qũy ra bi�́u HĐGM/VN).
Trong g�̀n hai năm quy�n góp Ban V�̣n Đ�̣ng Tài Chánh lu�n lu�n đưa Dự Án Nguy�̣n Đường l�n ti�n phong (như m�̣t thứ m�̀i c�u) đ�̉ c�̉ đ�̣ng và những người đóng góp cũng đã đóng góp theo ý nguy�̣n dành ưu ti�n cho Dự Án Nguy�̣n Đường. V�̣y theo thi�̉n ý, ti�̀n d�ng cúng ki�́n thi�́t Nguy�̣n Đuờng phải trả v�̀ cho quỹ Nguy�̣n Đường mới thu�̣n tình, hợp lý chứ?
Trong văn thư đ�̀ ngày 30 tháng 5 năm 2002 của Rev. Walter R. Rossi, Director of Pilgrimages gửi cho Ban Thi�́t K�́ Nguy�̣n Đường LaVang (Nguy�̣n Đường) cha đã nhắc nhở (dù đã nói trong phi�n họp) Ban Ki�́n Thi�́t phải xin và nh�̣n được gi�́y mi�̃n thu�́ (Tax exempt Standing) của Li�n Bang Hoa Kỳ m�̃u (501C3). K�́ đ�́n mở trương mục với Vương Cung Thánh Đường đ�̉ ký thác ti�̀n quy�n góp cho vi�̣c x�y dựng Nguy�̣n Đường. Li�n Đoàn nói chung và Ban Tài Chánh (do LM. Ninh làm Giám Đ�́c) nói ri�ng đã kh�ng tu�n thủ hay đi theo hướng chỉ đạo đó. Bằng chứng là ti�̀n quy�n góp cho Dự Án Nguy�̣n Đường được tr�n dưới m�̣t tri�̣u hi�̣n nằm trong tay ba cha với ba chương mục khác nhau: Cha Quýnh giữ m�̣t qũy ri�ng l�́y t�n là qũy Lavang. Vé s�́ cũng có m�̣t qũy ri�ng do Đ/� Phạm Xu�n Thắng cai quản. Còn LM. T�̉ng Thủ Qũy thì giữ �3 Qũy Nh�̣p M�̣t� (?) g�̀m ti�̀n quy�n góp được từ 7 Mi�̀n: Đ�ng Nam, Đ�ng Bắc, Trung, Mi�̀n T�y, T�y Nam, T�y Bắc và Mi�̀n Nam.
Vi�̣c quy�n góp được thực hi�̣n từ năm 2002 đ�́n nay và còn kéo dài đ�́n năm 2005 như cha Ninh đã vi�́t trong thư gửi giáo d�n. Chúng t�i kh�ng đọc được mục báo cáo nào v�̀ tình trạng thu�́ má của con s�́ cả tri�̣u bạc này. Báo cáo chi thu xem ra tùy ti�̣n. Chẳng hạn ph�̀n thu có nói tới m�̣t s�́ �checks lủng�. Chi phi�́u kh�ng ti�̀n bảo chứng, có cái tr�n m�̣t ngàn, kh�ng h�̀ th�́y ghi là của cá nh�n hay của c�̣ng đoàn, đoàn th�̉ nào? Sau đó s�́ ti�̀n này được giải quy�́t ra sao hay bi�́n đi đ�u cũng c�̀n phải làm sáng tỏ vì ti�̀n đóng góp cho Đức Mẹ là �ti�̀n thánh� kh�ng n�n l�̣p lờ. Còn ph�̀n chi thì thi�́u hẳn s�́ chi của các cha Ninh, cha Nghi�m, Đ/� Phưong đã chi ra trong m�́y năm nay, với lý do được vi�̣n ra là chưa có t�̉ng k�́t. Như v�̣y chẳng hóa ra hằng năm cái gọi là Văn Phòng Tài Chánh, Ban V�̣n Đ�̣ng Ng�n Qũy Li�n Đoàn và ngay cả T�̉ng Thủ Qũy Li�n Đoàn kh�ng có t�̉ng k�́t tài chánh sao? Tại sao Đ/� Thắng và cha Quýnh có con s�́ chi còn các người khác thì kh�ng? Chưa có t�̉ng k�́t cho năm 2003 và cả năm 2002? Phải chăng báo cáo chưa có t�̉ng k�́t vì Ban V�̣n Đ�̣ng Ng�n Qũy chỉ mu�́n trừ khoán 10-15% tr�n s�́ th�u như đã trình bày nơi mục �Giải đáp vài V�́n nạn� nơi trang 14 Ban Tin Li�n Đoàn s�́ 20? Kh�ng k�̉ d�́n khía cạnh pháp lý, những người đã đóng góp chỉ xin các cha ph�n minh trong v�́n đ�̀ chi ti�u ti�̀n đóng góp cho Đức Mẹ.
Vi�̣c các cha mở trương mục đ�̉ giữ ti�̀n ri�ng như v�̣y dù ở cương vị tư nh�n hay nhà nước xét th�́y kh�ng thu�̣n tình và cũng chẳng thu�̣n lý. Các cha sẽ nghĩ sao n�́u bi�́t mình đang nắm giữ trong tay những s�́ ti�̀n lớn m�̣t cách kh�ng hợp pháp? Xin đừng nghĩ rằng Li�n Đoàn là m�̣t t�̉ chức b�́t vụ lợi r�̀i mu�́n làm gì tùy ti�̣n.
Mở đ�̀u cho mục �Giải Đáp vài v�́n nạn� nơi trang 14 Bản Tin Li�n Đoàn s�́ 20 tháng 1,2004, Ban V�̣n Đ�̣ng Li�n Đoàn đã đ�̀ ra c�u hỏi: �Nguy�̣n Đường chỉ có di�̣n tích 9ft ngang, 12 ft cao, 30 ft s�u, làm sao mà t�́n đ�́n 2 tri�̣u Dollars được? R�̀i kèm theo là các c�u trả lời, xin tóm lược:
1. Ban Giám Quản Thánh Đường đòi phải có ch�́t lượng qúy.
2. Dành ra ba trăm ngàn cho vi�̣c khánh thành.
3. Ki�́n trúc sư, designer, nhà th�̀u khoảng 15-20%: ba trăm ngàn
4. Chi phí hành chánh cho Ban v�̣n đ�̣ng từ 10-15%: khoảng ba trăm ngàn
V�̣y �Tại sao lại t�́n đ�́n hai tri�̣u?� N�́u tính th�m chi phí cho c�ng trình ngh�̣ thu�̣t và tượng Đức Mẹ khoảng hai trăm ngàn (con s�́ do O. Dale Smith gủi cho Ban Thi�́t K�́ ngày 5 tháng 3 năm 2002) thì cũng kh�ng ra được con s�́ 2 tri�ụ! LM. Giám Đ�́c Tài Chánh Nguy�̃n An Ninh c�̣ng th�́ nào mà thành con s�́ 2 tri�̣u được, mà cha cũng đăng giải đáp v�́n nạn! Theo các văn bản thì LM. Ninh đã vẽ ra con s�́ hai tri�̣u từ trước khi có bản vẽ thi c�ng (Blue Print) và khảo giá cho Dự Án Nguy�̣n Đường. Và căn cứ vào con s�́ 2 tri�̣u đó Ngài tự �́n định dành ra ba trăm ngàn làm l�̃ khánh thành còn m�̣t tri�̣u bảy chỉ thị cho KST �gói ghém� sao cho c�ng trình tròn 1.7 tri�̣u (thư cha Ninh gửi cho KST Tu�́n đ�̀ ngày 26 tháng 2 năm 2002). Th�̣t ra m�̣ng của cha Ninh còn cao hơn th�́ nhi�̀u. Xin trích đăng nguy�n văn m�̣t đoạn in trong bản tin của Giáo Xứ Đức Mẹ Ban Lành do LM. Nguy�̃n An Ninh là chánh xứ đ�̀ ngày 27 tháng 10 năm 2002: �Đức �ng Phạm Văn Phương, chánh xứ giáo xứ Mẹ Vi�̣t Nam Atlanta, GA, ki�m chủ tịch li�n đoàn c�ng giáo Vi�̣t Nam tại Hoa Kỳ, đã b�̉ nhi�̣m cha Nguy�̃n Anh Ninh, chánh xứ giáo xứ này làm giám đ�́c đi�̀u hợp dự án tạo mãi và x�y c�́t trung t�m c�ng giáo VN tại USA, dự trù tại Houston; và nay, b�̉ nhi�̣m cha Nguy�̃n An Ninh làm giám đ�́c tài chánh cho các dự án lớn của li�n đoàn, đặc bi�̣t là dự án ki�́n thi�́t Nguy�̣n Đường Lavang tại USA. Vi�̣c b�̉ nhi�̣m thứ hai này sẽ li�n quan đ�́n những khoản tài chính hàng chục tri�̣u USD, đã được đức h�̀ng y Adam Madia ph� chu�̉n .... Trong trách nhi�̣m toàn qu�́c này, cha xứ sẽ c�̀n đi vắng m�̣t s�́ các bu�̉i cu�́i tu�̀n trong vòng 2-3 năm tới.�
V�ng, m�̣ng của cha Ninh kh�ng phải hai hay sáu tri�̣u mà hàng chục tri�̣u cơ! Chẳng th�́ mà chỉ ri�ng khoản khánh thành nguy�̣n đường cha đã trù li�̣u chi ti�u tới ba trăm ngàn! Ph�̀n chi ti�u hành chánh, đi lại (kh�ng th�́y báo cáo khoản chi của cha l�u nay và cha cứ tính khoán 10-15% tr�n con s�́ 2 tri�̣u, như th�́ ước tính sơ qua cũng từ hai đ�́n ba trăm ngàn (xin nhớ là ti�̀n Mỹ chứ kh�ng phải ti�̀n H�̀!). Sơ sơ đã th�́y đi đoong sáu (6) trăm ngàn trong khi Nguy�̣n Đường Phi Ch�u x�y t�́n khoảng $350.000.00. LM. Ninh hẳn bi�́t, chính vì con s�̀ 2 tri�̣u này mà Dự Án Nguy�̣n Đường đã bị đình tr�̣, thay đ�̉i LM. Giám Đ�́c, xóa bàn làm lại từ đ�̀u v.v...
Tr�n đ�y mới chỉ là những gì đọc được tr�n văn bản còn những u�̉n khúc thì chỉ có Đức Me La Vang mới bi�́t. Xin trích đăng �t�m sự� của LM. Ph�r� Nguy�̃n Xu�n Quýnh, đương kim Giám Đ�́c Dự Án Ki�́n Thi�́t Nguy�̣n Đường, trình bày cùng Đức �ng Chủ Tịch, qúy Đức �ng, qúy cha, thày, sơ và anh em giáo d�n tr�n trang 5 Bản tin Li�n Đoàn s�́ 20 tháng 1, 2004 như m�̣t d�̃n chứng: �Con cũng tìm hi�̉u xem di�̣n tích 9� x 30� x 12�h với phí t�̉n 1 tri�̣u 7, tại sao t�́n như v�̣y đ�̉ trình bày với qúy cha và anh em... Cho tới nay con cũng kh�ng bi�́t, n�n kh�ng dám trình bày cho qúy cha.�.
N�́u LM. Ninh còn chút lương t�m thì xin cha hãy từ chức khỏi chức Giám Đ�́c Tài Chánh cho Dự Án Nguy�̣n Đường đ�̉ c�ng cu�̣c ki�́n thi�́t được ti�́n hành su�ng sẻ và nh�́t là ph�̀n tài chánh khỏi lem nhem (chưa x�y mà cứ c�́t).
1. N�́u Li�n Đoàn đã xin được mi�̃n thu�́ cho Dự Án thì xin mở trương mục Nguy�̣n Đường và ký thác t�́t cả s�́ ti�̀n đã quy�n góp được (tr�n dưới m�̣t tri�̣u) vào đó cho hợp pháp và đảm bảo cho c�ng cu�̣c ki�́n thi�́t. Th�̣t là m�̣t đi�̀u trớ tr�u khi LM. Giám Đ�́c Dự Án Nguy�̣n Đường than thở v�̀ ti�̀n đặt cọc (deposit) cho Vương Cung Thánh Đường (nơi thi�́t l�̣p Nguy�̣n Đường) là $300,000.00 thì tháng 11 năm 2003 Li�n Đoàn đóng được hai trăm ngàn, còn m�̣t trăm ngàn nữa LM. T�̉ng Thủ Qũy hứa tháng 12 sẽ đưa nhưng mãi đ�́n tháng 2 năm 2004 VCTĐ v�̃n chưa nh�̣n được? Xin thưa các cha nắm trong tay g�̀n m�̣t tri�̣u đ�̉ làm gì đ�̉ r�̀i th�́t hứa với Vương Cung Thánh Đường? Sau khi c�ng cu�̣c ki�́n thi�́t Nguy�̣n Đường hoàn t�́t thì s�́ ti�̀n còn dư Li�n Đoàn sẽ xử dụng vào các dự án k�́ ti�́p vì mọi người đ�̀u chủ trương Dự Án Nguy�̣n Đường là ưu ti�n s�́ m�̣t.
2. Kh�̉n thi�́t y�u c�̀u Li�n Đoàn tham khảo các c�́ v�́n pháp lý và tài chánh đ�̉ ch�́n chỉnh lại tình trạng tài chánh hi�̣n nay trước khi quá mu�̣n, có th�̉ làm phương hại đ�́n thanh danh của Giáo H�̣i, cách ri�ng c�̣ng đ�̀ng C�ng Giáo Vi�̣t Nam tại Hoa Kỳ.
3 Ch�́n chỉnh lại nh�n sự li�n quan đ�́n c�ng cu�̣c ki�́n thi�́t Nguy�̣n Đường ngõ h�̀u có được m�̣t Ủy Ban Ki�́n Thi�́t thực t�́ và hữu hi�̣u. Xin các cha, c�́ gắng, đừng trực ti�́p nắm giữ ti�̀n bạc như lời khuy�́n dụ của Đức Gioan Phaol� II g�̀n đ�y. Y�u c�̀u Li�n Đoàn sớm loại bỏ những ai đã là căn nguy�n của những xáo tr�̣n và trì tr�̣ cho Dự Án Nguy�̣n Đường và tỏ ra kh�ng xứng hợp.
M�́i �u lo cu�́i cùng của người tín hữu giáo d�n vi�́t những dòng này là: trong tình trạng ti�̉n quy�n góp được LĐ quản thủ theo ki�̉u tùy ti�̣n: ba vị giữ ba quỹ với t�n ri�ng như trường hợp lm Quýnh, n�́u kh�ng may m�̣t tai nạn nào đó xảy ra cho những vị này thì s�́ ti�̀n cả trăm ngàn mỹ kim do lòng y�u m�́n Đức Mẹ La Vang của giáo d�n gom góp lại sẽ đi v�̀ đ�u? �