CH�N DUNG  GI�O L� VI�N H�M NAY

Ant�n U�ng Đại Bằng

Khi Đức Gi�su sắp về Trời v� ra lệnh truyền cho c�c T�ng Đồ:

�Anh em h�y đi v� l�m cho mu�n d�n trở th�nh m�n đệ, l�m ph�p rửa cho họ nh�n danh Ch�a Cha, Ch�a Con v� Ch�a Th�nh Thần, dạy bảo họ tu�n giữ mọi điều Thầy đ� truyền cho anh em� (Mt 28, 18-20)

Người đ� muốn Gi�o Hội trở n�n người loan b�o Tin Mừng cứu độ v� th�y dạy ch�n l� cho mọi người, tức l� l�m Gi�o L� Vi�n trong � nghĩa đầy đủ v� cao cả nhất của từ n�y.  C�c mục tử kế tục c�c T�ng Đồ  � gi�o ho�ng, gi�m mục, linh mục cũng c� chung sứ mệnh  như thế.  Đ�y l� một c�ng việc lớn lao v� m�nh m�ng, l� tr�ch nhiệm chủ yếu của c�c mục tử, nhưng một m�nh c�c ng�i th� kh�ng thể n�o l�m xuể được.  Do đ�, Gi�o Hội  mời gọi cả c�c tu sĩ v� gi�o d�n tham gia cộng t�c v�o c�ng việc  n�y.

Giảng dạy gi�o l�, c�n gọi l� huấn gi�o, bao gồm to�n bộ c�c nỗ lực được huy động trong Gi�o Hội để đ�o tạo m�n đệ, gi�p con người tin v�o Đức Gi�su l� Con Thi�n Ch�a, hầu nhờ đức tin họ được sống nh�n danh Người, để gi�o dục v� chỉ dẫn họ trong cuộc sống đời n�y, v� nhờ thế, x�y dưng Th�n m�nh Đức Kit� [1]

Huấn gi�o mật thiết với to�n bộ đời sống của Gi�o Hội. Ch�nh nhờ Huấn gi�o, Gi�o Hội kh�ng những ph�t triển về địa dư v� về số lượng m� nhất l� sự tăng trưởng b�n trong v� đ�p ứng � định cứu độ của Thi�n Ch�a [1] 

Đề t�i ban tổ chức giao cho ch�ng t�i tr�nh b�y l� �Ch�n dung người gi�o l� vi�n h�m nay�. 

Vậy ch�ng t�i xin tr�nh b�y đề t�i theo bố cục tổng qu�t như sau:

I. � T�nh h�nh gi�o l� vi�n hiện nay.

II.- Gi�o Hội cần c� những gi�o l� vi�n như thế n�o?

III.- Phải l�m g� để c� được những gi�o vi�n như Gi�o Hội mong ước?

 I .- T�nh h�nh gi�o l� vi�n hiện nay

Tu sĩ hay gi�o d�n tham gia t�c vụ giảng dạy gi�o l� đều c� thể được kể l� gi�o l� vi�n. Nhưng trong thực tế, th�i quen vẫn hay d�ng từ n�y để chỉ gi�o l� vi�n gi�o d�n nhiều hơn, c�n gi�o l� vi�n tu sĩ thường vẫn được chỉ danh l� tu sĩ th�i. Th�i quen n�y cũng sẽ thường được �p dụng trong b�i thuyết tr�nh n�y.

Thiếu gi�o l� vi�n được huấn luyện đ�ng mức

Trong khi lực lượng tu sĩ tham gia giảng dạy gi�o l�- m� đa số l� nữ tu - thường được huấn luyện về gi�o l� cũng như sư phạm, th� kh�ng phải mọi gi�o l� vi�n đều được huấn luyện đầy đủ để thi h�nh c�ng t�c n�y.

Điều đ�ng suy nghĩ l� h�nh như chưa c� gi�o phận n�o ở Việt Nam c� được một trường hay trung t�m huấn luyện gi�o l� vi�n ch�nh danh. B� đắp lại c� chăng l� đ�y đ� c� được những kh�a huấn luyện m� nội dung chương tr�nh, thời hạn đ�o tạo cũng rất đa dạng t�y nơi, t�y thời v� t�y ho�n cảnh. C� gi�o phận, như Gi�o phận Kontum, thời gian huấn luyện tập trung kh� d�i, h�nh như l�n tới cả v�i năm. C�c nơi kh�c thường chỉ từ v�i tuần đến v�i th�ng với số giờ học cả kh�a thường khoảng mấy chục giờ, c� thể được huấn luyện tập trung nhiều buổi trong một thời gian ngắn hoặc một buổi mỗi tuần trong một thời gian d�i. C� khi những kh�a huấn luyện l� do Gi�o phận tổ chức, điều n�y �t khi xảy ra ở một số nơi trong thời gian trước đ�y. Ri�ng ở Tổng gi�o phận S�ig�n, từ khoảng năm năm trở lại đ�y, T�a Tổng Gi�m Mục đ� li�n tiếp tổ chức c�c kh�a huấn luyện gi�o l� vi�n d�nh cho c�c gi�o xứ trong Tổng gi�o phận, m� ứng vi�n được chọn trong những người trẻ t�nh nguyện từ c�c gi�o xứ; chương tr�nh huấn luyện gồm c� ba cấp cơ bản v� những kh�a chuy�n s�u nhằm thỏa m�n nhu cầu dạy gi�o l� cho nhiều lọai đối tượng kh�c nhau. Mỗi kh�a c� cả ng�n người được huấn luyện. C�c Gi�o phận kh�c cũng c�ng ng�y c�ng c� những nỗ lực tương tự. Khi chưa tổ chức được một c�ch quy m� cho cả Gi�o phận, th� cũng c� những kh�a do từng hạt hay từng li�n xứ tổ chức, nhưng kh�ng phải nơi n�o cũng c� điều kiện tổ chức. Tại một số gi�o xứ, đặc biệt tại c�c gi�o xứ lớn c� đ�ng gi�o d�n, cha xứ c� thể tự huấn luyện gi�o l� vi�n cho nhu cầu mục vụ của gi�o xứ m�nh. Nhưng cũng c� nhiều gi�o xứ kh�ng l�m được điều n�y. C� nhiều khi cha xứ chỉ việc chọn lựa dăm ba gi�o d�n c� uy t�n trong gi�o xứ, kh�ng c� một sự chuẩn bị đặc biệt n�o kh�c, để phụ gi�p ng�i trong việc n�y khi c� nhu cầu. Gi�o xứ n�o may mắn c� được những gi�o l� vi�n vốn l� cựu chủng sinh hay cựu tu sĩ c� đầy đủ khả năng cho c�ng việc v� vẫn c�n nhiệt t�nh tham gia giảng dạy th� tr�ch vụ của mục tử nơi đ� được nhẹ bớt rất nhiều. Ngo�i ra, cũng c� những gi�o d�n tuy kh�ng qua những kh�a đ�o tạo ch�nh quy n�o, nhưng đ� theo đuổi hoặc những lớp thần học cơ bản, những lớp Kinh Th�nh,v.v�, hay tự trau dồi bằng những s�ch gi�o l� v� t�i liệu của Gi�o Hội, sẵn s�ng chia sẻ c�ng việc n�y với cha xứ khi c� y�u cầu.

 Cũng c�n phải n�i đến nhiều trường hợp của những anh chị em gi�o d�n, tuy kh�ng được huấn luyện chuy�n m�n bao giờ, nhiều khi cũng kh�ng c� tr�nh độ văn h�a bao nhi�u, nhưng do l�ng y�u mến Ch�a, nhất l� do muốn đ�p lại lời Ch�a mời gọi rộng r�i hết mọi Kit� hữu v�o l�m vườn nho nh� Ch�a, n�n đứng trước nhu cầu cấp b�ch của việc loan b�o hay t�i loan b�o Tin Mừng, cũng sốt sắng tham gia c�ng việc tốt l�nh n�y. C� những người sẵn s�ng đến chỗ n�o thuận tiện đối với thụ vi�n, kể cả đến tận nh� dự t�ng hay những Kit� hữu lớn b� c� nhu cầu, phục vụ lu�n cả một nh�m hay từng c� nh�n, t�y theo ho�n cảnh, nhất l� ở những nơi thiếu vắng linh mục v� tu sĩ. Những �gi�o l� vi�n� tự nguyện đầy thiện ch� n�y thường kh�ng biết c�ch tr�nh b�y gi�o l� cho c� hệ thống, nhất l� khi căn bản gi�o l� l�nh hội từ xa xưa chưa được củng cố đ�ng mức, sự truyền đạt nhiều khi c� nhiều thiếu s�t, kh�ng được kết quả như mong muốn, nhưng chỉ biết một l�ng nhiệt th�nh l�m hết sức m�nh, v� lợi �ch c�c linh hồn. Đ� c� những v�ng hẻo l�nh xa x�i, chỉ c� một số gia đ�nh c�ng gi�o vốn l� di d�n tự do, hay đ� bị l�i cuốn trong những chương tr�nh gi�n d�n lập ấp, sống rải r�c giữa lương d�n, kh�ng nh� thờ, kh�ng c� linh mục hay tu sĩ n�o đặt ch�n đến, nhưng họ vẫn tiếp tục giữ đạo được, nhờ c� những �gi�o l� vi�n� tự phong n�y. C� những v�ng v� ho�n cảnh �o le lại trở n�n những địa điểm nhạy cảm về ch�nh trị, sự lui tới của linh mục, tu sĩ hay gi�o l� vi�n từ b�n ngo�i v�o hết sức bị hạn chế nếu kh�ng phải l� bất khả, th� vai tr� của gi�o l� vi�n tại chỗ l� hết sức qu� b�u v� cần thiết.

Sau c�ng, nhưng kh�ng phải l� k�m cỏi nhất, đ� l� một lọai gi�o l� vi�n rất độc đ�o của Gi�o Hội ở tr�n c�c cao nguy�n, l� s�ng kiến c� từ l�u đời của c�c thừa sai v� vẫn c�n giữ nguy�n t�nh c�ch hợp thời của m�nh, đ� ch�nh l� c�c gi�o l� vi�n người d�n tộc thiểu số được gọi l� gi�o phu . C� thể n�i đ�y ch�nh l� �n huệ đặc biệt qu� gi� của Ch�a Th�nh Thần, v� cũng l� niềm tự h�o của Gi�o Hội Việt Nam. Đ� l� những gi�o d�n được chọn lựa từ c�c bu�n l�ng, được huấn luyện kh� cẩn thận trong một thời gian đ�ng kể, để trở về phục vụ ở bu�n l�ng của m�nh, vừa như một gi�o l� vi�n, vừa như c�nh tay nối d�i của mục tử để hướng dẫn mục vụ cho cộng đo�n. Trong t�nh h�nh kh� khăn hiện tại của một số nơi, sự lui tới của mục tử trở n�n kh� khăn, vai tr� của ch� gi�o phu c�ng chứng tỏ l� hết sức quan trọng.

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 31 th�ng 6/2004 trang 46)

Trở lại Trang Nh�: