L� Thi�n & L� Tinh Th�ng (sưu t�̀m & bi�n khảo)
H�̀ng y YVES CONGAR
(1904-1995)
Th�n bị đày, sách bị c�́m...
vì lý tưởng hi�̣p nh�́t, canh t�n và mở l�́i cho giáo d�n
Sinh ngày 13-3-1904 tại Pháp, Yves Congar lớn l�n trong m�̣t Giáo H�̣i vừa trải qua m�̣t cơn khủng hoảng của trào lưu duy t�n. L�n 17 tu�̉i, Congar đã có ý định đi tu, đ�́n năm 1925 thì gia nh�̣p Dòng Đa Minh, được đưa vào chủng vi�̣n của Nhà Dòng tại Bỉ. Ở đó anh say sưa nghi�̀n ng�̃m các tác ph�̉m của Thánh T�ma Aquin�. B�n cạnh đó, Congar cũng tin rằng m�̣t s�́ tư tưởng của chủ nghĩa duy t�n, tuy có nhi�̀u mặt thái quá, nhưng cũng có th�̉ đi�̀u chỉnh đ�̉ áp dụng vào đời s�́ng Giáo H�̣i, nh�́t là khía cạnh lịch sử và kinh nghi�̣m cá nh�n. Vào th�̣p ni�n 1930, Congar bắt đ�̀u v�̣n đ�̣ng cho phong trào đại k�́t trong Kit� giáo, m�̣t đ�̀ tài mà Congar quy�́t t�m theo đu�̉i su�́t cả cu�̣c đời, th�̣m chí chịu nhi�̀u kh�́n đ�́n, song kh�ng h�̀ nản chí.
Cu�̣c đời và sự nghi�̣p của vị giáo sĩ Dòng Đa Minh người Pháp có t�n là Yves Congar được đánh d�́u qua m�́y giai đoạn chính sau đ�y:
� Tháng Sáu 1937: Congar đang là giáo sư th�̀n học trẻ tu�̉i, b�́t ngờ bị c�́m kh�ng được phép tham dự đại h�̣i đại k�́t tại Anh qu�́c, dù chỉ với tư cách quan sát vi�n.
� Tháng Tư 1939: Linh mục Congar bị tri�̣u v�̀ Nhà Dòng Mẹ ở Paris (Pháp) và được th�ng báo là Tòa Thánh gặp nhi�̀u �khó khăn nghi�m trọng� với quy�̉n Chrétiens désunis (Divided Christendom � Chia rẽ giữa các Kit� hữu) mà vị linh mục đã xu�́t bản hai năm trước đó. Nhưng B�̀ Tr�n Dòng kh�ng cho bi�́t rõ cụ th�̉ là những khó khăn nào.
� Tháng Năm 1942: Congar bị đ�̣ng vi�n, làm tuy�n úy qu�n đ�̣i Pháp, bị Đức Qu�́c xã bắt làm tù binh 5 năm tại trại t�̣p trung ở Silesia
� Tháng Sáu 1948: Lm Congar được th�ng báo là Tòa Thánh đã từ ch�́i lời ngài y�u c�̀u được làm quan sát vi�n tại cu�̣c họp của H�̣i Đ�̀ng các Giáo H�̣i Th�́ Giới; Tòa Thánh cũng kh�ng cho phép ai khác đ�́n quan sát cu�̣c họp này.
� Tháng Tám 1948: Lm Congar trình l�n các c�́p ki�̉m duy�̣t của Dòng Đa Minh quy�̉n sách Chia rẽ giữa các Kit� hữu đã được hi�̣u đính đ�̉ xin �́n hành l�̀n thứ hai. Quy�̉n sách bị giữ lại hai năm mà kh�ng m�̣t lời giải thích. Sau đó, ngài được y�u c�̀u phải sửa chữa th�m nữa, nhưng kh�ng ai chỉ rõ phải sửa chữa ch�̃ nào. �́n bản l�̀n thứ hai kh�ng h�̀ được thực hi�̣n.
� Tháng Hai 1952: B�̣ Thánh Vụ (Holy Office) c�́m tái bản quy�̉n sách thứ hai của Congar, quy�̉n Vrai et Faux Réforme dans l�Eglise � Canh T�n Th�̣t Và Giả Trong Giáo H�̣i, đ�̀ng thời cũng c�́m phi�n dịch ra ti�́ng ngoại qu�́c. Ngoài ra, Lm Congar cũng được th�ng tri rằng, k�̉ từ đ�y mọi tác ph�̉m của ngài phải gửi trực ti�́p tới Tòa Thánh đ�̉ được ph� chu�̉n trước khi xu�́t bản.
� Tháng Hai 1954: Lm Congar lại bị tri�̣u h�̀i v�̀ Nhà Dòng Mẹ ở Paris và được th�ng báo, do l�̣nh của B�̣ Thánh Vụ, Congar cùng các trợ tá của ngài kh�ng được phép ti�́p tục giảng dạy tại các Trường C�ng Giáo và bị bu�̣c rời khỏi nước Pháp ít nh�́t là tạm thời. Congar bị đày sang Gi�rusalem, đ�́n tháng Chín lại bị tri�̣u v�̀ R�ma trình di�̣n B�̣ Thánh Vụ và được lưu lại đó ba tháng.
� Tháng Hai 1955: Lm Congar lại bị đày l�̀n thứ hai, l�̀n này sang Anh, ở đó ngài bị lưu giam tại m�̣t trụ sở của Dòng và bị c�́m kh�ng cho li�n h�̣ với người Tin Lành. Tháng Mười Hai năm �́y, Congar được chỉ định cư trú trong m�̣t tu vi�̣n ở Strasbourg, Pháp. Ở đ�y, ngài hít thở được chút b�̀u khí tự do hơn trong 4 năm tuy các hoạt đ�̣ng và sinh hoạt của ngài v�̃n còn nằm giữa áng m�y mù.
Linh mục Yves Congar đã làm gì đ�́n n�̃i phải gánh chịu hình phạt nặng n�̀ v�̣y?
Tại sao Congar v�̃n ki�n trì trong nhi�̣m vụ của mình và v�̃n ti�́p tục g�y tức gi�̣n cho m�̣t s�́ giới chức th�̉m quy�̀n m�̣t thời gian dài như th�́?
Và cu�́i cùng, làm th�́ nào mà linh mục Yves Congar lại trở thành m�̣t trong những nhà th�̀n học n�̉i danh nh�́t, được trọng vọng nh�́t và được n�̉ phục nh�́t của th�́ kỷ hai mươi � đặc bi�̣t trở thành H�̀ng Y của Giáo H�̣i vào năm cu�́i đời mình?
Đi�̀u d�̃ hi�̉u là Lm Congar đã tự lựa chọn cho mình m�̣t ch�̃ đứng, là đóng vai m�̣t
sứ giả kh�ng bi�́t m�̣t mỏi cho phong trào đại k�́t mặc dù kh�ng ai đ�̀ cử ngài vào chức vụ �́y vào giữa lúc mà thái đ�̣ của Tòa Thánh đ�́i với các m�́i quan h�̣ li�n t�n v�̃n còn mù mờ, có khi đ�́i nghịch nữa là khác. Kh�ng h�̀ có m�̣t bước ti�́n nào nhắm tới hợp tác với người kh�ng C�ng Giáo, ngoại trừ ở c�́p th�̉m quy�̀n cao nh�́t của Giáo H�̣i, song cũng chỉ với thái đ�̣ h�́t sức dè đặt.
M�̣t linh mục dòng, ở c�́p th�́p như Yves Congar, lại cả gan vi�́t lách và t�̉ chức những cu�̣c gặp gỡ, h�̣i họp với các giới chức thu�̣c Giáo H�̣i Tin Lành hay Chính Th�́ng, thì quả là vượt quá lằn ranh đã ph�n định. M�̣t cách nào đó, linh mục Congar, đ�́i với Tòa Thánh, đã trở thành m�̣t kh�̉u đại bác bắn bừa, m�̣t kẻ qu�́y r�́i, m�̣t người dám vượt t�n ti đẳng c�́p, và là m�̣t nh�n v�̣t b�́t đ�̀ng đ�́i với giáo lý và kỷ cương đã được thừa nh�̣n.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 31 th�ng 6/2004 trang 115)