Trong Hi�̣n Trạng Vi�̣t Nam
Lm Ph�r� Nguy�̃n Hữu Giải & Lm Ph�r� Phan Văn Lợi
Với Thư Mục vụ năm 2003, H�̣i đ�̀ng Giám mục Vi�̣t Nam đã quy�́t định chọn năm 2004 làm Năm thánh Truy�̀n giáo cho toàn th�̉ Giáo H�̣i tại qu� nhà. Đ�̉ giúp tín hữu s�́ng năm này, bức Thư đã đưa ra ba đi�̉m chính : I. Loan báo Tin Mừng là sứ mạng (các s�́ 2-5); II. Loan báo Tin Mừng cho người Vi�̣t Nam h�m nay (các s�́ 6-9); III. Những vi�̣c làm cụ th�̉ (các s�́ 10-12). Đ�̀ng thời, các tín hữu cũng được nhắc nhở đọc lại sắc l�̣nh Truy�̀n giáo (TG) của C�ng đ�̀ng Vatican II, t�ng hu�́n Loan Tin Mừng (LTM) của Đức Phaol� VI, th�ng đi�̣p Sứ vụ Đ�́ng Cứu Đ�̣ (SVĐCĐ) và t�ng hu�́n Giáo H�̣i tại Á ch�u (GHTAC) của Đức Gioan-Phaol� II.
Tuy Năm thánh đã đi được nửa đường, nhưng thi�́t nghĩ v�́n đ�̀ truy�̀n giáo là v�́n đ�̀ mu�n thuở, và với ước mu�́n �đ�̀ng cảm với Giáo H�̣i� (sentire cum Ecclesia) cũng như sau khi đã quan sát theo dõi sinh hoạt truy�̀n giáo tại nhi�̀u giáo ph�̣n, chúng t�i xin được góp vài ý ki�́n th� thi�̉n v�̀ vi�̣c s�́ng Năm truy�̀n giáo và s�́ng tinh th�̀n truy�̀n giáo tại Vi�̣t Nam h�m nay.
Trước đ�y, người ta thường n�m na xác định mục đích vi�̣c truy�̀n giáo là �đ�̉ cứu các linh h�̀n�. Th�̣t ra, con người đ�u chỉ có h�̀n! Nó còn có xác và s�́ng thành xã h�̣i. Tin mừng Chúa Gi�su Kit� kh�ng chỉ mong giới thi�̣u sự s�́ng si�u nhi�n, thánh hóa linh h�̀n và d�̃n con người v�̀ th�́ giới hạnh phúc tương lai trong Thi�n Chúa, mà còn mu�́n cho con người s�́ng hạnh phúc nơi t�m h�̀n l�̃n th�̉ xác trong cu�̣c s�́ng tự nhi�n l�̃n cu�̣c s�́ng xã h�̣i tr�n cõi đời này nữa. Thành thử vi�̣c truy�̀n giáo nhắm đ�́n toàn di�̣n con người cùng với toàn b�̣ m�i trường s�́ng của họ. Men Tin Mừng c�̀n bi�́n đ�̉i t�́t cả các thực th�̉ tr�̀n đời theo thánh ý Thi�n Chúa đ�̉ mọi sự được đem v�̀ th�́ giới b�n kia cho Chúa Cha, nhờ Chúa Con, trong Chúa Thánh Th�̀n.
Quả th�́, trong Tin Mừng Luca 4,18-19, khi c�ng b�́ chương trình truy�̀n giáo của Người, Chúa Gi�su kh�ng chỉ phán: �Th�̀n Khí Chúa ngự tr�n t�i, vì Chúa đã xức d�̀u t�́n phong t�i, đ�̉ t�i loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn�, mà còn th�m: �Người đã sai t�i đi c�ng b�́ cho kẻ bị giam c�̀m bi�́t họ được tha, cho người mù bi�́t họ được sáng mắt, trả lại tự do cho người bị áp bức, c�ng b�́ m�̣t năm h�̀ng �n của Thi�n Chúa�
Vang vọng thánh ng�n này, Sắc l�̣nh Truy�̀n giáo s�́ 5 đã xác định: mục đích vi�̣c truy�̀n giáo là �d�̃n (mọi người hay mọi d�n t�̣c) đ�́n đức tin, tự do và hòa bình của Chúa Kit�: nhờ đó họ th�́y con đường tự do và vững chắc đ�̉ tham dự trọn vẹn m�̀u nhi�̣m Chúa Kit��. Dùng m�̣t chữ bao quát hơn là �Phúc �m hóa�, T�ng hu�́n Loan Tin Mừng (1975), đã khai tri�̉n ý đó như sau: �Giáo h�̣i hi�̉u rằng phúc �m hóa có nghĩa là đem Tin Mừng đ�́n mọi lãnh vực của nh�n loại[1] đ�̉ nhờ sức mạnh của mình, Tin Mừng có th�̉ đi vào trái tim con người và canh t�n nh�n loại... Tắt m�̣t lời, chỉ có th�̉ th�̣t sự nói Giáo h�̣i đã phúc �m hóa khi nhờ sức mạnh của Tin Mừng mà mình c�ng b�́, Giáo h�̣i tìm cách hoán cải cùng lúc lương t�m cá nh�n và lương t�m t�̣p th�̉ của con người, mọi sinh hoạt họ đang d�́n th�n vào và cu�́i cùng, hoán cải cu�̣c s�́ng l�̃n t�́t cả m�i trường bao quanh họ� (s�́ 18). Có nghĩa là �...Giáo h�̣i phải tìm cách dùng sức mạnh Tin Mừng mà tác đ�̣ng và, có th�̉ nói, bi�́n đ�̉i các ti�u chu�̉n phán đoán, các chu�̉n mực giá trị, các ngu�̀n cảm hứng và các chu�̉n mực s�́ng nào của loài người mà m�u thu�̃n với Lời Chúa và k�́ hoạch cứu r�̃i� (s�́ 19). Và �t�́t cả những đi�̀u �́y có th�̉ tóm tắt như sau: vi�̣c phúc �m hóa phải được hoàn t�́t... bằng cách đi s�u vào t�m r�̃ cu�̣c s�́ng. Tin Mừng phải th�́m nhu�̀n văn hóa và toàn b�̣ l�́i s�́ng của con người, văn hóa và l�́i s�́ng hi�̉u theo ý nghĩa r�̣ng rãi nh�́t và đ�̀y đủ nh�́t...� (s�́ 20).
Th�ng đi�̣p Sứ vụ Đ�́ng Cứu đ�̣ (1990), ở s�́ 58, khi trích d�̃n lại tuy�n b�́ của H�̣i nghị các Giám mục ch�u Mỹ La-tinh tại Puebla năm 1979, cũng chẳng nói gì khác: �Vi�̣c phục vụ con người t�́t đẹp nh�́t là loan báo Tin Mừng, c�ng vi�̣c đó giúp con người được tri�̉n nở như con cái Thi�n Chúa, giải thoát con người khỏi những b�́t c�ng và thúc đ�̉y c�ng vi�̣c phát tri�̉n con người toàn di�̣n�.
Cu�́i cùng, T�n từ đi�̉n Th�̀n học (Peter Eicher chủ bi�n, 1996) vi�́t như sau trong mục �Truy�̀n giáo� (Mission): �Mục đích của vi�̣c truy�̀n giáo là xác nh�̣n Thi�n Chúa y�u thương mọi người trong Đức Gi�su Kit� tử nạn và phục sinh. Thành thử vi�̣c truy�̀n giáo là�ni�̀m hy vọng lan tỏa� và chính vì lý do đó, nó chi�́n đ�́u ch�́ng lại các �quy�̀n lực th�̀n thi�ng, với những b�̣c th�́ng trị th�́ giới t�́i tăm này� (x. Ep 6-11-12; Lc 1,51-53). Như th�́, ý mu�́n cứu đ�̣ của Thi�n Chúa được th�̉ hi�̣n qua sự hi�̣n di�̣n (mang tính) ph� phán của các kit� hữu trong những hoàn cảnh xã h�̣i và chính trị bại hoại, nơi mà hòa bình còn chưa được thi�́t l�̣p. Các �b�́t c�ng cơ c�́u� và các vi phạm nh�n quy�̀n phải bị l�n án như là những �t�̣i xã h�̣i� và th�̣m chí như là những �cơ c�́u của t�̣i l�̃i� (Gioan-Phaol� II). Và cu�̣c s�́ng truy�̀n giáo là m�̣t cu�̣c s�́ng đ�́u tranh và hy vọng cho người khác� [2]
[1] Những ch�̃ t� đ�̣m là do chúng t�i, người vi�́t bài này
[2] Peter Eicher, Nouveau dictionnaire de théologie. Cerf, Paris, 1996. Mục Mission, tr. 584b.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đ�n Gi�o D�n số 31 th�ng 6/2004 trang 6)