Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam:

Từ chấp nhận trả gi� tới những bước ngoặt lịch sử

L� Thi�n (18/07/2014)

Sau năm 1975, ngo�i h�ng ng�n b�i b�o � b�o giấy lẫn b�o mạng, kh�ng �t t�c phẩm C�ng gi�o b�n về hiện t�nh C�ng Gi�o Việt Nam dưới chế độ Cộng sản, như cuốn "Gi�o Hội C�ng Gi�o ở Việt Nam � Phụ chương 1975-2000" của Lm B�i Đức Sinh (Canađa); "C�ng Gi�o tr�n Qu� Hương Việt Nam � Quyển II" của Lm Nguyễn Thế Thoại (Việt Nam); đặc biệt l� quyển "Chứng từ của một Gi�m Mục � Những c�u chuyện về một thời" do ĐC L� Đắc Trọng (H� Nội) l� nh�n chứng...

Năm 2005, Nguyệt san Diễn Đ�n Gi�o D�n tại Nam California ph�t h�nh tập s�ch "Ba Mươi Năm C�ng Gi�o Việt Nam Dưới Chế Độ Cộng Sản 1975-2005" tập hợp 14 b�i bi�n khảo của 15 t�c giả C�ng Gi�o Việt Nam: Trần Ngọc B�u, Bửu Sao, Nguyễn Tiến Cảnh, Vũ Sinh Hi�n, Nguyễn Ch�nh Kết, Phạm Hồng Lam, Nguyễn Ngọc Lan&Ch�n T�n (viết chung), Mặc Giao, Phạm Minh T�m, Đỗ Hữu Nghi�m, Nguyễn Văn T�nh, L� Thi�n, Đỗ Mạnh Tri v� Trần Phong Vũ. Phần đ�ng g�p của người viết (L� Thi�n) tập ch� v�o "ch�nh s�ch đ�n �p c�ng gi�o của đảng cộng sản v� vai tr� của ủy ban đo�n kết c�ng gi�o."

Đến đầu thế kỷ 21, do chủ trương "cưỡng chế đất đai" v� đ�n �p t�n gi�o của CSVN, nhiều cuộc xung đột căng thẳng giữa nh� cầm quyền cộng sản Việt Nam với người c�ng gi�o trong nước leo thang li�n tục với những vụ tấn c�ng th� bạo v� đẫm m�u v�o gi�o d�n C�ng Gi�o ở T�a Kh�m Sứ H� Nội, Gi�o xứ Th�i H� (H� Nội), Đồng Chi�m, Tam T�a, Cồn Dầu, Con Cu�ng, Mỹ Y�n c�ng nhiều nơi kh�c.

G�y phản cảm nhất l� vụ Đức Tổng Gi�m mục Ng� Quang Kiệt bị chụp mũ "miệt thị d�n tộc". Từ đ�, ng�i bị b�i nhọ, nhục mạ đủ điều rồi bị xua ra khỏi vai tr� Chủ Chi�n Tổng Gi�o Phận H� Nội. Đ� l� thời kỳ m� Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam rơi v�o t�nh trạng khủng hoảng được coi l� kh� trầm trọng.

May thay t�nh cảnh bi thương đ� kh�ng xảy ra cho Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam, tr�i lại do cai trị bằng độc t�i, độc đảng gian �c, ch�nh nh� cầm quyền CSVN đ� phải rơi v�o t�nh trạng xuống cấp, t� liệt về mọi mặt, từ kinh tế, ch�nh trị đến văn h�a, gi�o dục�

Trong bối cảnh ấy, Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam trở n�n khởi sắc với những t�n hiệu đầy lạc quan khi Ủy Ban C�ng L� & H�a B�nh được ch�nh thức th�nh lập v� Đức Gi�m Mục Nguyễn Th�i Hợp của Gi�o phận Vinh được đề cử giữ chức vụ Chủ tịch ti�n khởi của Ủy Ban. Tr�n c�c diễn đ�n truyền th�ng, người viết �t ra đ� hai lần th�ng tri những t�n hiệu lạc quan n�y. Những t�n hiệu ấy dẫn đưa Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam v�o một số những bước ngoặt khởi sắc m� ch�ng t�i cho l� những "bước ngoặt lịch sử".

Chấp nhận trả gi�.

Để h�nh xử tr�ch vụ của ng�i một c�ch đ�ng đắn v� nghi�m t�c, ĐGM Nguyễn Th�i Hợp, Chủ Tịch UBCL&HB đ� kh�ng ngần ngại tuy�n bố dứt kho�t: "Phải chấp nhận trả gi� khi rao giảng gi�o huấn của Gi�o Hội" khi trả lời nh� b�o Trần Hiếu trong cuộc phỏng vấn tại San Jos�, California, Hoa Kỳ ng�y 27/7/2011, nh�n dịp ng�i giới thiệu t�c phẩm "Một C�i Nh�n Về Gi�o Huấn X� Hội C�ng Gi�o" do UBCL&HB trực thuộc HĐGMVN vừa xuất bản ngay trong nước.

Theo ĐC Nguyễn Th�i Hợp, "Đất nước Việt Nam đang trải qua giai đoạn khủng hoảng s�u thẳm về kinh tế, ch�nh trị, x� hội�" Ng�i khẳng định: "Một số nh�n sĩ đ� mạnh mẽ l�n tiếng b�o động mọi người trước những đe dọa đến sự tồn vong của Tổ quốc. C� người c�n đề nghị triệu tập một �Hội nghị Di�n Hồng� để cứu nguy Đất nước. Nhiều người băn khoăn trước hiện tượng x� hội xuống cấp về nhiều mặt, khoảng c�ch gi�u ngh�o ng�y c�ng nới rộng, tham nhũng ho�nh h�nh khắp nơi, nh�n phẩm v� nh�n quyền chưa được t�n trọng�"

Từ đ�, ĐC n�u ra l� do của cuốn s�ch Một C�i Nh�n Về Gi�o Huấn X� Hội C�ng Gi�o: "Cuốn s�ch b� nhỏ n�y kh�ng c� tham vọng đưa ra c�u trả lời thỏa đ�ng cho những vấn đề to lớn ở tr�n, m� chỉ muốn đ�ng g�p ch�t g� v�o việc x�y dựng một x� hội nh�n bản, c�ng bằng, tiến bộ v� d�n chủ hơn."

ĐGM Nguyễn Th�i Hợp tr�nh b�y r� hơn l� do Gi�o Hội c� tr�ch nhiệm rao giảng những vấn đề x� hội n�u tr�n khi thực thi sứ mạng truyền b� Tin Mừng của Đức Kit� cho mu�n d�n, trong đ� c� người d�n Việt Nam. Ng�i n�i: "Tin Mừng của Đức Kit� nhằm mục đ�ch cứu rỗi con người, nhưng con người n�i đ�y l� con người to�n diện, sống trong những m�i trường văn h�a, x� hội, ch�nh trị cụ thể. Ch�nh v� vậy, Tin Mừng lu�n chứa đựng chiều k�ch văn h�a, kinh tế, x� hội, ch�nh trị. Do đ�, gi�o huấn của Đức Kit� rất nhiều lần đối kh�ng với tham vọng v� quyền lợi của nhiều người, nhất l� những người quyền thế."

ĐC Hợp cảnh b�o: "Kh�ng một c� nh�n hay nh� nước n�o được tiếm quyền, tự mặc cho m�nh quyền b�nh tuyệt đối tr�n d�n ch�ng. B�n tr�n quyền b�nh ch�nh trị vẫn c�n một quyền b�nh kh�c, một đấng kh�c, m� mọi người phải t�n trọng. Mối tương quan phức tạp n�y được giản lược trong c�u tuy�n bố thời danh: �Của C�sar h�y trả lại cho C�sar v� của Thi�n Ch�a h�y trả lại cho Thi�n Ch�a�".

Khi được hỏi về c�u số 1903 Gi�o l� Hội Th�nh C�ng Gi�o m� ĐC đ� tr�ch dẫn ở trang 147 của cuốn s�ch, nếu nh� cầm quyền đưa ra những luật lệ bất c�ng hay sử dụng những biện ph�p tr�i đạo đức, lương t�m kh�ng buộc phải theo,� Đức Cha Hợp x�c quyết "quan niệm tr�n nằm trong truyền thống cố cựu của Kit� gi�o" v� ng�i kh�ng ngần ngại y�u cầu "nguy�n tắc n�y phải được phổ biến ở Việt Nam, cũng như ở tất cả mọi nơi tr�n thế giới, kể cả tại Hoa Kỳ."

Ng�i c�n nhấn mạnh: "Tất cả phải v� con người v� để phục vụ con người, chứ kh�ng thể đảo ngược biến con người l�m vật tế thần cho bất cứ truyền thống t�n gi�o, đảng ph�i ch�nh trị hay � thức hệ n�o kh�c." Từ đ�, ĐC tuy�n bố: "Tin Mừng c�n đ�i hỏi c�c Kit� hữu phải đi xa hơn trong việc tranh đấu cho c�ng bằng x� hội để x�y dựng một x� hội nh�n �i v� y�u thương."

Về vấn đề gi�o dục, ĐC Chủ tịch UBCL&HB khẳng kh�i: "Khởi điểm cho mọi cải tổ phải l� gi�o dục. Đ� đến l�c phải giải tho�t chương tr�nh gi�o dục hiện nay khỏi "v�ng kim c�" của � thức hệ gi�o điều để đưa ra một triết l� gi�o dục mới. Chỉ khi ch�ng ta chủ trương đ�o tạo những con người đạo đức, s�ng tạo, tự do v� c� chuy�n m�n th� ch�ng ta mới hy vọng bảo vệ được độc lập, đưa đất nước đồng h�nh với nh�n loại tiến bộ, văn minh, d�n chủ." (Về vấn đề gi�o dục, ch�ng t�i sẽ b�n rộng hơn ở cuối b�i n�y).

Ch�nh với tinh thần "chấp nhận trả gi� khi rao giảng gi�o huấn của Gi�o Hội" m� ĐGM Chủ tịch UBCL&HB khẳng định tr�n, Hội Đồng Gi�m Mục Việt Nam đ� c� những bước chuyển biến t�ch cực v� quyết liệt hơn trong c�ch h�nh xử cũng như trong việc soạn thảo v� c�ng một số văn kiện để đời, khiến to�n D�n Ch�a trong Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam cảm thấy phấn chấn nhất tề đứng sau Chủ Chăn m�nh. Những văn kiện s�ng ch�i nhất xuất hiện sau cuốn Một C�i Nh�n Về Gi�o Huấn X� Hội C�ng Gi�o gồm:

+ Bản ph�c tr�nh về t�nh h�nh C�ng L�, H�a B�nh v� Nh�n Quyền trong X� Hội Việt Nam hiện nay (01/11/2012).

+ Thư của Hội đồng Gi�m mục Việt Nam nhận định v� g�p � sửa đổi Hiến ph�p (01/3/2013).

+ Bản l�n tiếng về t�nh h�nh Biển Đ�ng của Hội đồng Gi�m mục Việt Nam (09/5/2014).

Ch�ng t�i đ� c� b�i ph�n t�ch v� chia sẻ về hai văn kiện thứ nhất v� thứ hai n�u tr�n. Chỉ xin nhắc lại đ�y những n�t căn bản từ nội dung hai văn bản ấy.

Bản ph�c tr�nh về t�nh h�nh C�ng L�, H�a B�nh v� Nh�n Quyền trong X� Hội Việt Nam hiện nay (01/11/2012).

Bản ph�c tr�nh n�u l�n 7 điểm quan trọng sau đ�y:

1. �n xử bất c�ng

"Việc �p dụng luật ph�p chưa nghi�m minh v� t�y tiện (�) đ� dẫn đến những oan sai v� đ�i khi đẩy người d�n đến bước đường c�ng. Bộ luật tố tụng h�nh sự đ� quy định c�c thủ tục bắt người; vậy m� trong một số trường hợp, vẫn c� c�c c�ng d�n bị bắt sai tr�i với c�c quy định của bộ luật ấy, cũng như với c�c tuy�n ng�n v� c�ng ước quốc tế m� Việt Nam đ� tham gia."

2. D�ng bạo lực để giải quyết c�c tranh chấp d�n sự

"Bạo lực ở đ�y l� việc sử dụng "c�n đồ" chứ kh�ng chỉ c�c biện ph�p nghiệp vụ của cơ quan c�ng an để v�n hồi trật tự. Biện ph�p n�y được d�ng ng�y c�ng nhiều, để đ�n �p c�c c� nh�n lẫn c�c đ�m đ�ng, từ đ�m tang ri�ng lẻ đến c�c vụ khiếu kiện tập thể hay biểu t�nh. Điều đ� đang l�m cho bạo lực ngự trị trong đời sống x� hội khi giải quyết tranh chấp."

3. Tham nhũng th�nh quốc nạn

"Những diễn biến v� x�o trộn trong mấy th�ng vừa qua chứng tỏ m� h�nh kinh tế hiện tại đang l�m gi�u cho nh�m đặc quyền đặc lợi, đặc biệt l� giới ng�n h�ng, hơn l� cho to�n d�n. "

4. Chủ quyền đất nước

"Hiện nay nền tự do, độc lập, chủ quyền quốc gia của Việt Nam đang bị đe dọa nặng nề bởi sự g�y hấn v� x�m lược của l�ng giềng Trung Quốc. Người d�n kh�ng được biết sự thật về những �thỏa hiệp� hay �thỏa ước� giữa ch�nh quyền hai nước, nhưng lại phải g�nh chịu nhiều hậu quả tai hại do �mối giao hảo� ấy g�y n�n cả về ch�nh trị lẫn kinh tế."

"Nh� cầm quyền Trung Quốc một mặt d�ng lời lẽ hoa mỹ, với th�ng điệp rất �m tai, nhưng mặt kh�c, c�c h�nh động của họ về chủ quyền tr�n Biển Đ�ng ng�y c�ng phản �nh r� rệt chủ trương Đại H�n. Trong khi đ� phản ứng của Nh� cầm quyền Việt Nam qu� yếu ớt, tạo cớ cho c�c lực lượng th� nghịch lấn tới. Kh� hiểu hơn nữa l� việc ch�nh quyền đ� mạnh tay đ�n �p c�c tổ chức v� c�c c� nh�n y�u nước phản đối h�nh động x�m lược trắng trợn của Trung Quốc."

5. Phẩm gi� con người

"Phẩm gi� con người bị ch� đạp v� x�c phạm nặng nề. Nạn bu�n người v� bu�n b�n phụ nữ chuyển từ t�nh trạng l�n l�t sang c�ng khai, n�p dưới h�nh thức "hợp t�c lao động", "m�i giới kết h�n với người ngoại kiều" qua trung gian c�c c�ng ty c� giấy ph�p kinh doanh. Đ�y l� loại h�nh tội phạm đ�ng lo ngại với c�c thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, hoạt động xuy�n quốc gia, si�u lợi nhuận, ng�y c�ng gia tăng v� th�m phức tạp."

6. Tự do Ng�n luận

"Theo luật lệ Việt Nam hiện h�nh, truyền th�ng triệt để trực thuộc Nh� nước. V� vậy, mặc d� cả nước c� hơn 700 cơ quan b�o ch� v� hầu như tỉnh n�o cũng c� truyền thanh v� truyền h�nh, nhưng tất cả bị kiểm duyệt v� kiểm so�t gắt gao. Trước mắt, x� hội d�n sự chưa được xuất hiện v� chưa thực sự g�p phần năng động cho truyền th�ng� C�c biện ph�p kiểm so�t, cấm đo�n, ph� hoại c�c trang web, c�c blog c� nh�n, nhất l� việc bắt bớ, kết �n c�c Bloggers đ� đi tới t�nh trạnh vi phạm nh�n quyền nặng nề. Vụ �n c�c Bloggers thuộc c�u lạc bộ c�c nh� b�o tự do đ� bị x�t xử vừa qua l� v� dụ cụ thể cho t�nh trạng vi phạm quyền tự do ng�n luận, tự do b�o ch�."

7. Tự do t�n gi�o

"Mặc d� hiến ph�p, luật, ph�p lệnh, nghị định v� th�ng tư đ� quy định về tự do t�n gi�o, tự do t�n ngưỡng, nhưng việc thực hiện c�c quy định tr�n tại nhiều địa phương lại rất t�y tiện. Ch�nh v� vậy, ở một số nơi, việc cử h�nh c�c lễ nghi t�n gi�o v� thiết lập c�c điểm sinh hoạt t�n gi�o ngo�i cơ sở thờ tự rất nhi�u kh� v� t�y thuộc nhiều v�o cảm t�nh của giới chức ch�nh quyền địa phương� Việc cố gắng phục hồi c�c nh� nguyện v� tổ chức c�c buổi cầu nguyện của c�c gi�o hội địa phương gặp rất nhiều kh� khăn. T�nh trạng n�y, t�y l�c, đ� v� đang diễn ra tại một số gi�o phận như Kontum, Hưng H�a, Ban M� Thuột, Vinh�"

Thư của Hội đồng Gi�m mục Việt Nam nhận định v� g�p � sửa đổi Hiến ph�p (01/3/2013).

Đ�y l� thư g�p � của Ban Thường vụ HĐGMVN do linh mục Giuse Dương Hữu T�nh, Thư k� Hội đồng Gi�m mục Việt Nam (HĐGMVN), mang đến trao cho Thường trực Ban bi�n tập � Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến ph�p năm 1992, tại số 37 H�ng Vương, quận Ba Đ�nh, Th�nh phố H� Nội.

Mở đầu Thư G�p �, HĐGMVN cho rằng do Nh� nước CSVN "c�ng bố bản dự thảo Hiến ph�p để lấy � kiến d�n từ ng�y02/01/2013 đến ng�y 31/3/2013, ch�ng t�i t�n th�nh việc l�m n�y." Sự t�n th�nh của HĐGMVN được thể hiện qua bức thư nhận định v� g�p � cụ thể, đứng đắn v� đầy tinh thần x�y dựng trong 3 nhận định: (1) Quyền con người với 5 đề nghị; (2) Quyền l�m chủ của nh�n d�n với 4 đề nghị; (3) Thi h�nh quyền b�nh ch�nh trị với 3 đề nghị.

Lần đầu ti�n HĐGMVN "đặt vấn đề thể chế, hiến ph�p v� quyền của người d�n một c�ch to�n diện, v� dứt kho�t". Bức thư n�u r�: "Dự thảo [HP] khẳng định quyền tự do ng�n luận (điều 26), quyền s�ng tạo văn học, nghệ thuật (điều 43), quyền tự do t�n ngưỡng, t�n gi�o (điều 25). Tuy nhi�n, ngay từ đầu, Dự thảo lại khẳng định đảng cầm quyền l� �lực lượng l�nh đạo Nh� nước v� x� hội, lấy chủ nghĩa M�c-L�nin v� tư tưởng Hồ Ch� Minh l�m nền tảng tư tưởng� (điều 4)." Thư G�p � n�u l�n c�u hỏi: "Như thế, phải hiểu thế n�o v� l�m sao thực thi quyền tự do ng�n luận v� s�ng tạo văn học, nghệ thuật, bởi lẽ tư tưởng đ� bị đ�ng khung trong chủ thuyết rồi?"

Bức thư đặt tiếp vấn đề với Bản Dự thảo HP: "Tương tự như thế, phải hiểu thế n�o v� l�m sao thực thi quyền tự do t�n ngưỡng, t�n gi�o, bởi lẽ chủ nghĩa M�c-L�nin tự th�n l� chủ nghĩa v� thần?"

Thư của HĐGMVN c�n quả quyết: "Trong thực tế, sự tr�i buộc tư tưởng v�o một � thức hệ duy nhất đ� k�m h�m tư duy s�ng tạo của người d�n Việt Nam". Thực tế ấy, theo HĐGMVN, "l� một trong những l� do lớn, dấn đến t�nh trạng tr� trệ v� chậm tiến của Việt Nam về nhiều mặt: gi�o dục, khoa học v� c�ng nghệ, văn h�a v� nghệ thuật."

Mặt kh�c, Thư G�p � của HĐGM cũng chỉ ra "Quyền con người l� những quyền gắn liền vơi phẩm gi� l�m người, v� v� thế, l� những nguyền phổ qu�t, bất hả x�m phạm, bất khả nhượng." Do vậy, "Hiến ph�p cần x�c định r�: mọi người đều tự do v� b�nh đẳng về phẩm gi� v� quyền."

Về quyền l�m chủ của nh�n d�n, Thư G�p � thẳng thắn n�u l�n: "Chủ thể của quyền b�nh ch�nh trị phải l� ch�nh nh�n d�n x�t như một to�n thể trong đất nước." Bức thư viết tiếp: "Nh�n d�n trao việc thi h�nh quyền b�nh ấy cho những người c� năng lực v� t�m huyết m� họ bầu l�m đại diện cho họ, bất kể người đ� thuộc đảng ph�i ch�nh trị hay kh�ng thuộc đảng ph�i n�o." Từ đ�, HĐGMN khẳng định: "V� thế, việc tự do ứng cử của mỗi c�ng d�n l� đ�i hỏi tất yếu trong một x� hội d�n chủ, văn minh v� l�nh mạnh."

HĐGM c�n đặt ra vấn đề quyền b�nh ch�nh trị với ba quyền "h�nh ph�p, lập ph�p, tư ph�p" ph�n lập v� độc lập. Thư G�p � thẳng thắn chỉ tr�ch "Việt Nam nhiều năm qua đ� kh�ng c� được sự độc lập n�y, dẫn đến t�nh trạng lạm quyền v� lộng quyền, g�y ra nhiều bất c�ng, suy tho�i về nhiều mặt: kinh tế, x� hội, đạo đức."

Thư G�p � cũng chỉ ra sự m�u thuẫn giữa điều 74 v� điều 4 HP: "Một đ�ng, điều 74 khẳng định Quốc Hội l� �cơ quan quyền lực Nh� Nước cao nhất�, đ�ng kh�c, điều 4 lại khẳng định đảng cầm quyền l� �lực lượng l�nh đạo Nh� nước v� x� hội." Từ sự m�u thuẫn ấy, HĐGMVN n�u ra h�ng loạt c�u hỏi: "Vậy ai l�nh đạo ai? Phải chăng Quốc Hội chỉ l� c�ng cụ của đảng cầm quyền? Nếu như thế, việc người d�n đi bầu c�c đại biểu Quốc Hội c� � nghĩa g�? Một sự lựa chọn tự do hay chỉ l� thứ d�n chủ h�nh thức?"

Cuối c�ng, như mọi người đều biết, d� được sự đồng thuận tuyệt đối của người t�n hữu C�ng gi�o trong nước qua việc họ hăng h�i ồ ạt k� t�n v�o Thư G�p �, tiếng n�i của HĐGMVN v� của t�n đồ C�ng gi�o đ� bị nh� cầm quyền CSVN b�p chết tức khắc c�ng với tiếng n�i trung thực của h�ng ng�n nh�n sĩ trong nước.

Bản l�n tiếng về t�nh h�nh Biển Đ�ng của Hội đồng Gi�m mục Việt Nam (09/5/2014).

Bối cảnh ra đời bản l�n tiếng.

Mở đầu bản l�n tiếng, HĐGMVN n�n l�n bối cảnh "Từ ng�y 02/05/2014 vừa qua cho đến nay, Trung Quốc ngang nhi�n đưa gi�n khoan HD-981 v� một lực lượng lớn t�u b� c�c loại trong đ� c� cả t�u qu�n sự v�o x�m chiếm v� hoạt động trong v�ng biển đăc quyền v� thềm lục địa của Việt Nam. Trong c�c ng�y 3 v� 4/05/2014, 5 t�u qu�n sự Trung Quốc với sự yểm trợ của m�y bay đ� tấn c�ng c�c t�u Kiểm ngư v� Cảnh s�t biển Việt Nam đang l�m nhiệm vụ. Đ�y l� h�nh vi khi�u kh�ch v� leo thang nghi�m trọng với � đồ r� r�ng thực hiện từng bước kế hoặch x�m lược Việt Nam của Trung Quốc, bất chấp c�c nguy�n tắc ứng xử Quốc tế m� Trung Quốc v� Việt Nam đ� k� kết, đặc biệt l� C�ng ước của Li�n Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), Qui tắc ứng xử tr�n Biển Đ�ng  (DOC). T�nh h�nh n�y c� nguy cơ đưa đến chiến tranh rất cao. Quan ngại trước t�nh h�nh căng thẳng v� nguy hiểm n�y, Hội đồng Gi�m mục Việt Nam, với tr�ch nhiệm của m�nh, xin n�u l�n quan điểm v� k�u gọi."

Lời k�u gọi của HĐGMVN nhằm v�o 3 đối tượng: Trung cộng, Nh� cầm quyền CSVN, người C�ng Gi�o VN.

Với Trung Cộng, HĐGMVN y�u cầu "Ch�nh quyền Trung Quốc phải ngừng ngay mọi h�nh vi x�m lăng."

Với ch�nh quyền CSVN, HĐGMVN k�u gọi: "Tuy phải ki�n tr� đường lối ngoại giao, đối thoại để giải quyết xung đột, nhưng phải c� lập trường ki�n định, lấy đạo l� truyền thống d�n tộc v� d�n, v� nước để thực hiện đường lối ch�nh s�ch với Trung Quốc."

Ngo�i ra, HĐGMVN cũng cảnh gi�c ph�a CSVN về mối họa x�m lăng của bắc phương từ c�i bẫy "l�ng giềng hữu nghị, t�nh đồng ch�" giữa CSVN v� CSTQ: "Những thoả ước t�n trọng t�nh hữu nghị giữa hai quốc gia l�ng giềng, giữa hai đảng Cộng sản thực tế đ� cho thấy kh�ng mang lại �ch lợi cho d�n nước m� c�n đưa đất nước v�o t�nh trạng l�m nguy."

Cuối c�ng, HĐGMVN k�u gọi người C�ng Gi�o Việt h�y thể hiện l�ng �i quốc của mỗi người bằng cả những h�nh động t�ch cực: "Với người C�ng gi�o Việt Nam, đ�y l� l�c ch�ng ta cần biểu lộ trọn vẹn l�ng �i quốc của m�nh theo lời Đức Gi�o ho�ng B�n�đ�ct� XVI huấn dụ: �L� người c�ng gi�o tốt cũng l� c�ng d�n tốt�. L�ng y�u nước thể hiện ở việc ch�ng ta kh�ng thể thờ ơ với t�nh h�nh của đất nước trong hiện tại cũng như tương lai, chuy�n cần hy sinh cầu nguyện cho qu� hương đất nước v� với tất cả lương t�m của m�nh t�ch cực tham gia c�c hoạt động bảo vệ Tổ quốc, sẵn s�ng đ�p lại lời mời gọi cứu nguy Tổ quốc."

HĐGMVN cũng ngỏ lời y�u cầu "c�c gi�o phận tổ chức một ng�y cầu nguyện cho Qu� hương, k�u gọi mọi người s�m hối, tiết giảm chi ti�u ăn uống, mua sắm, để g�p phần n�ng đỡ c�c ngư d�n nạn nh�n của t�u Trung Quốc."

Đồng thời với lời k�u gọi của HĐGMVN, ĐGM Nguyễn Th�i Hợp c� mặt tại Hoa Kỳ trong th�ng 5/2014 đ� giới thiệu t�c phẩm mới của UBCL&HB trực thuộc HĐGMVN quyển s�ch mang t�nh thời sự v� sử liệu đặc biệt về Biển Đ�ng. Đ� l� quyển H�a B�nh v� C�ng l� cho Biển Đ�ng. Buổi ra mắt s�ch của Đức Cha Nguyễn Th�i Hợp, Gi�m Mục Gi�o Phận Vinh được thực hiện tại Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania Hoa Kỳ ng�y 11/5/2014.

Đại Học C�ng Gi�o tại Việt Nam.

Th�ng tin mới nhất (14/7/2014) kh�ng thể bỏ qua ở đ�y: Tin về việc Việt Nam sắp c� Đại học C�ng gi�o đầu ti�n sau gần 40 năm GHCGVN mất quyền tham gia l�nh vực gi�o dục. Bản tin n�y được dịch từ một bản tin tiếng Anh tr�n trang tin Vatican Insider. T�c giả bản tin lạc quan cho rằng "Việc th�nh lập đại học mới đ�nh dấu một bước ngoặt lịch sử đối với Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam tại đất nước cộng sản n�y v� l� một bước tiến tới quyền tự do gi�o dục trọn vẹn."

Trang tin Vatican Insider n�u r�: "Đại học C�ng gi�o đầu  ti�n của Việt Nam kh�ng c�n l� một ảo tưởng nữa. N� sắp trở th�nh một thực tại. Theo Đức cha Phaol� B�i Văn Đọc, Tổng Gi�m mục S�i G�n, cơ cấu c� thể sẵn s�ng trong v�ng một năm tới. N� sẽ đ�nh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam, dấu của một sử trở lại quyền tự do gi�o dục, m� ch�nh quyền cộng sản đ� từ chối trong 60 năm qua."

Vatican Insier ghi nhận tiếp: "Khi mối quan hệ song phương dần dần dễ chịu, c�c Gi�m mục Việt Nam đ� chỉ ra rằng c�ng ng�y c�c trường đại học v� c�c trường tư, được điều h�nh bởi c�c đại học v� tổ  chức ở nước ngo�i thuộc � Ch�u, �c Ch�u v� �u Ch�u, đang mọc l�n trong thập ni�n vừa qua. Trường đầu ti�n được th�nh lập v�o năm 2001."

B�i b�o cũng tr�ch dẫn c�u hỏi Đức TGM B�i Văn Đọc của TGP S�i G�n, t�n Chủ tịch HĐGMVN, dặt ra trước sự kiện tr�n: "Vậy tại sao Gi�o Hội C�ng Gi�o Việt Nam lại bị tước đi quyền n�y? Đặc biệt dựa v�o những khiếm khuyết trong hệ thống gi�o dục quốc gia, vốn hiển nhi�n từ những con số về nền gi�o dục Việt Nam".

ĐC B�i Văn Đọc ph�t biểu tiếp: "Gi�o Hội C�ng Gi�o c� thể mang lại triết l� v� kinh nghiệm gi�o dục của m�nh để gi�o dục người ta trở n�n những con người c� tr�ch nhiệm, v� lợi �ch của to�n thể x� hội." Ng�i đoan quyết: "Ch�ng t�i tin chắc. N� sẽ đ�nh dấu một bước tiến triển quan trọng v� �ch chung của đất nước, một dấu hy vọng to lớn cho một tương lai tươi s�ng hơn đối với Việt Nam". Ng�i c�n n�i: "Gi�o dục l� ch�a kh�a v� đối với Gi�o Hội, sự tự do gi�o dục l� một phương tiện quan trọng thực hiện sứ mạng loan b�o Tin Mừng cho x� hội h�m nay".

Vẫn theo Vatican Insider, c�c Gi�m mục sẽ thảo luận những bước cụ thể để thiết lập học viện mới n�y, v�o cuộc họp sắp tới, sẽ diễn ra v�o ng�y 27-30/10/2014, tại Nha Trang.

Được biết, � tưởng mở một đại học C�ng gi�o h�nh th�nh c�ch đ�y hơn 3 năm. Trong Thư mục vụ năm 2010, c� tựa đề "C�ng nhau bồi đắp nền văn minh t�nh thương v� sự sống", Gi�o Hội Việt Nam đ� tuy�n bố rằng Gi�o Hội sẵn s�ng đ�ng g�p v�o việc ph�t triển đất nước trong l�nh vực gi�o dục, một l�nh vực quan trọng để uốn nắn giới trẻ v� lương t�m của họ. Bức thư đ� ch�nh thức y�u cầu ch�nh quyền "mở rộng c�nh cửa cho c�c t�n gi�o v� những người th�nh t�m thiện ch� tham gia v�o

việc gi�o dục học đường."

Kh�ng biết "Đ� đến l�c phải giải tho�t chương tr�nh gi�o dục hiện nay khỏi "v�ng kim c�" của � thức hệ gi�o điều để đưa ra một triết l� gi�o dục mới" như ĐC Nguyễn Th�i Hợp mong đợi chưa để "chỉ khi ch�ng ta chủ trương đ�o tạo những con người đạo đức, s�ng tạo, tự do v� c� chuy�n m�n th� ch�ng ta mới hy vọng bảo vệ được độc lập, đưa đất nước đồng h�nh với nh�n loại tiến bộ, văn minh, d�n chủ"? (Xin xem lại phần đầu b�i viết n�y).

Nếu quả thực một Đại học C�ng gi�o được sớm hiện diện tr�n qu� hương Việt Nam, biết đ�u nền gi�o dục Việt Nam sẽ c�n nhiều hứa hẹn hưng phấn kh�c khi n� c� được c�c cơ sở t�n gi�o đảm nhận ở mọi cấp như tại Miền Nam Việt Nam trước 30/4/1975. Tuy nhi�n, b�n cạnh niềm lạc quan, kh�ng �t người C�ng Gi�o Việt Nam vốn kinh nghiệm về Cộng sản, vẫn c�n �t nhiều ho�i nghi trước th�ng tin "Đại Học C�ng Gi�o tại Việt Nam."

Ch�ng ta chờ đợi trong hy vọng v� trong niềm tin v�o Ch�a Th�nh Thần.◙

L� Thi�n tổng hợp v� ghi nhận
(18/7/2014)