XIN L�̃ VÀ B�̉NG L�̃

(Nh�n đọc bài vi�́t của Lm Nh�n Tài)

L� Thi�n

Bắt đ�̀u Thứ Tư 22/9/04 xu�́t hi�̣n tr�n Viet-Catholic News m�̣t loạt bài của Cha Giuse Nh�n Tài (csjb) nhan đ�̀ �Chia Sẻ C�ng tác Mục Vụ Giáo Xứ Trong Thời Đại Nay.�

Loạt bài tr�n có sức h�́p d�̃n mãnh li�̣t đ�́i với t�i và có lẽ với nhi�̀u người C�ng giáo khác, b�́t lu�̣n là giáo sĩ, tu sĩ hay giáo d�n. Đặc bi�̣t, m�̣t đ�̀ tài trong loạt bài �́y khó có th�̉ bỏ qua, đó là đ�̀ tài �Xin l�̃ và b�̉ng l�̃� mà chúng t�i xin mạn phép mượn làm nhan đ�̀ cho bài vi�́t này.

Mở đ�̀u bài vi�́t, Cha Nh�n Tài nh�̣n định: �Đ�y là vi�̣c t�́ nhị dù rằng có quy định rõ ràng của Giáo H�̣i và của đ�́ng bản quy�̀n địa phương, nhưng giáo d�n v�̃n cảm th�́y như có m�̣t cái gì đó ngăn họ đ�́n với Thi�n Chúa khi nói đ�́n s�́ ti�̀n (b�̉ng l�̃) mà cha sở quy định cho giáo d�n. Giáo d�n hi�̉u r�́t rõ rằng kh�ng th�̉ dùng ti�̀n đ�̉ mua thánh l�̃, vì đó là phạm thánh và là gương mù đ�̉ cho những người ghét Giáo H�̣i có cớ đ�̉ nói x�́u và chỉ trích Giáo H�̣i của mình.�

Tr�n Di�̃n Đàn Giáo D�n s�́ 29, tháng 4/2004, cũng đã tỏ bày �Chuy�̣n xin l�̃ [là]̀ chuy�̣n khó nói� khi Tòa Soạn báo này nh�̣n �r�́t nhi�̀u thư từ của đ�̣c giả từ khắp nơi gửi v�̀ n�u l�n những thắc mắc v�̀ chuy�̣n Xin L�̃.� (DĐGD s�́ 29, trang 86).

Bi�́t �đ�y là vi�̣c t�́ nhị,� Cha Nh�n Tài v�̃n kh�ng ng�̀n ngại nói ra sự th�̣t: �Cũng vì chuy�̣n xin l�̃ và b�̃ng l�̃ mà có nhi�̀u giáo d�n kh�ng đ�́n nhà thờ.� Ngài nh�̣n định: �Đ�́i với họ vi�̣c xin l�̃ và b�̉ng l�̃ là m�̣t cách giúp đỡ cho Giáo H�̣i và cha sở của mình sinh s�́ng, kh�ng có gì phải nói, nhưng cái mà họ kh�ng m�́y ph�́n khởi khi đi xin l�̃ nơi cha sở là vì cha sở có những quy định mà - đ�́i với họ - gi�́ng như mua bán thánh l�̃, làm m�́t đi ý nghĩa cao quý của vi�̣c xin l�̃.�

Xin l�̃ và b�̉ng l�̃ ở Vi�̣t Nam qua cái nhìn của Cha Nh�n Tài

Cha Nh�n Tài đơn cử m�̣t thí dụ đi�̉n hình v�̀ �trả giá xin l�̃ (hay mua l�̃)� r�́t đáng thương t�m tại m�̣t giáo xứ ở Vi�̣t Nam như sau:

�Tại giáo xứ nọ, giáo d�n h�̀u h�́t là nghèo kh�̉ chưa ăn bữa trưa đã lo bữa t�́i, giáo d�n ph�̀n đ�ng làm ngh�̀ nu�i t�m, nhưng gặp lúc th�́t mùa vì mưa lụt, lại càng kh�̉ hơn. Có giáo d�n bòn mót được năm mươi ngàn đ�̀ng (VN) giữ lại hai chục ngàn đ�̉ mua gạo cho gia đình, vị giáo d�n này đ�́n cha sở đ�̉ xin l�̃ gi�̉ giáp năm cho ba mình, cha sở từ ch�́i kh�ng nh�̣n ti�̀n l�̃ ba mươi ngàn đ�̀ng, người giáo d�n năn nỉ với ngài là nhà h�́t gạo r�̀i bán tháo bán đ�̉ mẻ t�m m�́t mùa được năm chục ngàn, còn giữ lại hai chục ngàn đ�̉ mua gạo cho gia đình, nhưng cha sở đã kh�ng đ�̣ng lòng thương xót đòi cho bằng được b�̃ng l�̃ năm chục ngàn, vị giáo d�n nghèo kh�̉ này đành phải v�̀ nhà đem n�́t hai mươi ngàn đ�̀ng bạc đ�̉ mua gạo �́y đ�́n xin l�̃ gi�̃ cho ba của mình��

Cha Nh�n thương hại người giáo d�n và chia sẻ t�́m lòng cùng cảm nghĩ của giáo d�n �́y: �T�i được bi�́t là người giáo d�n hơn b�́n mươi tu�̉i có hi�́u với ba mình này đã rơm rớm nước mắt, vì thương ba và tủi cho cảnh nghèo của mình, và chắc chắn trong t�m họ sẽ nghĩ kh�ng t�́t v�̀ cha sở của mình.�

K�́ đó, ngài đưa ra m�̣t lời bình khá thẳng thắn tuy đượm chút chua chát:

�Kh�ng m�̣t ai nh�̃n t�m trước cảnh kh�́n khó của người khác, hu�́ng chi là m�̣t linh mục của Chúa Gi�su, làm linh mục kh�ng bao giờ đói cả, mà n�́u ngài có đói m�̣t ngày cũng kh�ng sao, hơn là cả gia đình giáo d�n phải nhịn đói đ�̉ xin l�̃ gi�̃ cho ba của mình. T�́m lòng của giáo hữu với cha sở thì quá lớn nhưng cha sở tr�n đ�y tính từng đ�̀ng và - nói theo tu đức - ngài đã kh�ng có t�m h�̀n thương xót người nghèo như là m�̣t người cha nh�n từ và m�̣t mục tử ch�n chính của Chúa Kit�.�

Cha còn mạnh dạn cảnh giác: �Có m�̣t vài cha sở lại bày ra lu�̣t l�̣ của mình đ�̉ ch�́t gánh nặng l�n vai giáo d�n: các ngài �́n định l�̃ có hát và l�̃ kh�ng có hát với b�̉ng l�̃ khác nhau, l�̃ nhi�̀u ti�̀n là làm ngay theo ý người xin, và l�̃ ít ti�̀n thì bỏ vào cái hòm phía trước nhà thờ m�̃i tu�̀n cha sở mở ra m�̣t l�̀n đ�̉ làm l�̃ theo ý họ.�

Nh�̣n xét v�̀ m�̣t s�́ linh mục đã dùng những cách thức và lời lẽ kh�ng m�́y t�́t đẹp với giáo d�n chỉ vì ti�̀n b�̉ng l�̃, Cha vi�́t:

�Có m�̣t vài cha sở trẻ r�́t là kh�ng t�́ nhị v�̀ đi�̉m này : có vị thì l�n tòa giảng nói khéo đ�̉ giáo d�n xin l�̃, có vị nói thẳng lớn ti�́ng với giáo d�n là kh�ng bi�́t giữ đạo vì kh�ng bi�́t xin l�̃, lại có vị thì chỉ trích thẳng mặt với giáo d�n có th�n nh�n ở nước ngoài là keo ki�̣t vì họ chỉ xin đúng s�́ ti�̀n quy định.v.v... n�́u kh�ng t�́ nhị và n�́u kh�ng có t�m h�̀n quảng đại thì chúng ta - các linh mục- sẽ là người g�y chia rẽ trong giáo xứ của mình v�̀ vi�̣c b�̉ng l�̃ : người giàu và người nghèo, mà người ph�n bi�̣t đ�́i xử trước nh�́t chính là cha sở khi ngài quy định l�̃ hát, l�̃ kh�ng hát và l�̃ ít ti�̀n trong giáo xứ của mình.�

Còn gì đau lòng và tủi nhục hơn thái đ�̣ ph�n bi�̣t giàu nghèo của m�̣t vài linh mục mà Cha Nh�n Tài phác họa như sau đ�y:

�Có giáo d�n nói với t�i là cha sở của họ r�́t là ph�n bi�̣t người nghèo người giàu, bởi vì th�́y người lao đ�̣ng ch�n l�́m tay bùn vào nhà xứ xin gặp cha sở thì ngài kh�ng có thái đ�̣ v�̀n vã chào hỏi, ghi s�̉ l�̃ xong là nói: t�i b�̣n. Nhưng n�́u có người giàu có trong giáo xứ vào gặp ngài thì ngài r�́t v�̀n vã, tự tay rót nước mời khách và ng�̀i trò chuy�̣n r�́t l�u.v.v... Có lẽ cha sở có vi�̣c của ngài, và giáo d�n nghèo có lẽ mặc cảm với cái nghèo của mình n�n nghĩ ra như th�́ chăng? Tuy nhi�n đ�y là m�̣t thực t�́ có th�̣t mà giáo d�n rỉ tai nhau nói như th�́.�

R�̀i cha Nh�n Tài nh�́n mạnh đ�́n đạo lý đích thực của Chúa Gi�su �là ở ch�̃ bi�́t y�u thương người th�n c�̣n như chính mình, giúp đỡ người nghèo đói là giúp đỡ cho Ngài,.� Theo Cha Nh�n Tài, �đi�̀u này các linh mục hi�̉u rõ hơn b�́t cứ người nào tr�n mặt đ�́t này, và sự giúp đỡ y�u thương này các linh mục r�́t có nhi�̀u cơ h�̣i đ�̉ thực hi�̣n, cụ th�̉ là vui vẻ d�ng l�̃ cho những giáo d�n nghèo kh�ng có ti�̀n làm b�̉ng l�̃ đ�̉ xin l�̃ cho người th�n của mình.�

Cha xác định rằng ngài �nói như th�́ đ�̉ cho các linh mục trẻ của chúng ta hi�̉u rằng, ở Vi�̣t Nam, n�́u m�̣t năm các cha sở trẻ làm �mi�̃n phí� m�̣t vài l�̃ thì chắc chắn là kh�ng ch�́t đói so với giáo d�n của mình đem năm chục ngàn đ�́n xin l�̃ mà trong nhà kh�ng có gì ăn.�

Đ�̉ củng c�́ quan đi�̉m của mình, Cha Nh�n Tài trích d�̃n Giáo lu�̣t đi�̀u 945 ti�́t 2 v�̀ b�̉ng l�̃: �H�́t sức khuy�n nhủ các linh mục hãy d�ng l�̃ theo ý chỉ của các tín hữu, nh�́t là những người nghèo cả khi kh�ng có b�̉ng l�̃�.

Giáo Lu�̣t v�̀ b�̉ng l�̃ còn m�̣t s�́ đi�̀u khoản khác có lẽ nhi�̀u người đã am tường, song nhắc lại đ�y kh�ng phải là thừa. Chẳng hạn, đi�̀u 947: �Trong v�́n đ�̀ b�̉ng l�̃, phải xa tránh hoàn toàn mọi hình thức bu�n bán hay thương mại.� Và đi�̀u 948: �Phải áp dụng từng Thánh L�̃ cho m�̃i ý chỉ, cho dù b�̉ng l�̃ đã nh�̣n là bé nhỏ.�

Những ph�n tích của Linh mục Nh�n Tài được rút ra từ kinh nghi�̣m bản th�n và từ cái nhìn của Cha trong khung cảnh Vi�̣t Nam như Cha xác định.

Còn ở hải ngoại, cụ th�̉ là tr�n đ�́t Mỹ này, thì sao?

Chúng ta chưa qu�n, cách đ�y hơn nửa năm, vào ngày 21-01-04, VietCatholic News giới thi�̣u m�̣t văn ki�̣n v�̀ Phụng vụ của Giáo ph�̣n Raleigh, ti�̉u bang North Carolina, có nhan đ�̀ là: �Nh�̣n Bí Tích hay Mua Bán Bí Tích?� Văn ki�̣n �́y được xem là quy ch�́ phụng vụ mới [của Giáo ph�̣n Raleigh ] do Đức �ng Tim O�Connor, Giám đ�́c Phụng vụ Giáo ph�̣n Raleigh, c�ng b�́, nhằm �c�́m các giáo xứ kh�ng được l�́y ti�̀n thù lao trong các l�̃ H�n ph�́i, Rửa t�̣i và các nghi l�̃ an táng.�

Quy ch�́ tuy�n b�́ rõ ràng:

�Đi�̀u quan trọng đ�́i với giáo ph�̣n là giáo d�n phải bi�́t là kh�ng có l�̣ phí đ�́i với các Bí Tích.� Đ�̀ng thời quy ch�́ cũng minh định: �Ti�̀n l�̃ hoàn toàn được tự do d�ng cúng bởi các gia đình hay các cặp h�n nh�n, và ti�̀n đó phải đưa vào ng�n quỹ nhà thờ chứ kh�ng phải cho người cử hành.�

Văn ki�̣n tr�n cũng vi�̣n d�̃n Giáo lu�̣t (đi�̀u 848) làm cơ sở thuy�́t phục: �Khi ban các Bí Tích, thừa tác vi�n kh�ng được đòi th�m cái gì khác ngoài s�́ ti�̀n thù lao mà nhà chức trách có th�̉m quy�̀n đã �́n định; và phải th�̣n trọng đừng đ�̉ những người nghèo kh�ng được lãnh nh�̣n Bí Tích vì lý do túng thi�́u.�

Đi�̀u mà nhi�̀u người C�ng giáo Vi�̣t Nam mu�́n bi�́t là �mức ti�̀n thù lao mà nhà chức trách có th�̉m quy�̀n đã �́n định� là bao nhi�u? Dường như ở Mỹ mức quy định ở m�̃i giáo ph�̣n m�̃i khác, song có lẽ kh�ng nơi nào định quá 15-20 mỹ kim cho m�̣t b�̉ng l�̃. Các giáo xứ Mỹ đ�̀u có văn phòng ti�́p d�n và s�́ đi�̣n thoại giao dịch, chúng ta có th�̉ tìm hi�̉u mức b�̉ng l�̃ qua địa chỉ và s�́ đi�̣n thoại của các văn phòng �́y hay có th�̉ đ�́n đó đ�̉ xin l�̃ hoặc hỏi v�̀ các v�́n đ�̀ giáo xứ mà chúng ta quan t�m.

B�y giờ chúng ta hãy nghe t�m tình của m�̣t linh mục Vi�̣t Nam ở Mỹ, Cha Nguy�̃n Hùng Đức, bày tỏ trong m�̣t bức thư gửi cho Tòa Soạn DĐGD ngày 10/03/04 như sau:

�Con hi�̣n là m�̣t linh mục đang làm cha xứ hai xứ đạo của giáo d�n địa phương ở ti�̉u bang Iowa. Cám ơn Chúa, cho đ�́n nay, con chưa và mong sẽ kh�ng bao giờ mang ti�́ng là �ng cha tham ti�̀n. Địa ph�̣n của con đã th�ng báo là ti�̀n xin l�̃ là 5 mỹ kim m�̣t l�̃ mà th�i. Giáo d�n Mỹ r�́t sòng phẳng, m�̃i l�̃ họ đưa 5 mỹ kim đ�̉ linh mục làm l�̃ cho họ� Khi con d�ng l�̃ trong m�̣t ngày Chúa Nh�̣t c�̀u nguy�̣n chung cho ba linh h�̀n mà con nh�̣n 15 mỹ kim của ba gia đình thì con chỉ giữ lại 5 mỹ kim cho con, còn 10 mỹ kim con chuy�̉n cho giáo xứ� (DĐGD s�́ 29, trang 86).

Đáng quý bi�́t bao, đáng trọng bi�́t bao, đáng kh�m phục và đáng y�u m�́n bi�́t bao t�m tình, lời nói, tinh th�̀n mục vụ và tư cách khi�m nhu ch�n th�̣t của m�̣t linh mục người Vi�̣t đang lãnh đạo cùng m�̣t lúc tới hai giáo xứ Mỹ.

Ri�ng VietCatholic News khi đăng tải văn thư của Tòa Giám mục Raleigh đã đưa ra m�̣t nh�̣n xét đáng cho giáo d�n chúng ta suy ng�̃m:

�Đ�y là dịp soi sáng m�̣t v�́n đ�̀ r�́t t�́ nhị cho giáo d�n, đặc bi�̣t giáo d�n Vi�̣t Nam hải ngoại� Nhi�̀u người xin l�̃ bỏ ti�̀n �x�̣p� lắm khi�́n cho những người nghèo cày s�u cu�́c b�̃m kh�ng dám xin l�̃ nữa phải đi nhà thờ Mỹ đ�̉ tr�́n��

�i! Giáo d�n t�i ơi! L�̃i tại t�i,

l�̃i tại t�i, l�̃i tại t�i mọi đàng!l

Trở lại Trang Nh�: