CHIẾC L� CUỐI C�NG

Vũ Triều Nghi

(LTS - Vũ Triều Nghi l� em LM Vũ Khởi Phụng, D�ng Ch�a Cứu Thế Th�i H�, H� Nội, v� l� �i nữ của cụ Vũ Thế H�ng, người đồng t� với Nguyễn Ch� Thiện, được Nguyễn Ch� Thiện coi như nghi� phụ)

Lời cuối cho người bạn thiết của t�i, nh� thơ Thomas More Nguyễn Ch� Thiện

 Thế l� anh đ� nằm xuống, như chiếc l� v�ng vội v� l�a c�nh một sớm lạnh đầu thu.

Cha Phụng sửng sốt, Vũ Đằng Giao b�ng ho�ng, c�n c� nh�n t�i: nỗi g� th� lương hơn sa mạc vắng m� l�ng m�nh th� tựa cắt hơi dao!

Mới đ�y th�i, chưa đầy hai tuần, vừa gặp nhau đấy m� nay đ� tử biệt sinh ly.

Thuở nhỏ, (l�c bố Vũ Thế H�ng c�n ở t�), kh�ng mẹ cha nương tựa, Triều Nghi suốt mấy năm d�i v�o nội tr� l�m con b� phước ở Đ� Lạt, chỉ mới mười ba tuổi đầu m� đ� cảm nhận s�u xa, để rồi suốt năm mươi năm d�i nhớ m�i hai c�u thơ oan nghiệt trong b�i �La mort du loup� của thi h�o Ph�p Alfred de Vigny:

�Dans la voie o� le Sort a voulu t�appeler,

Puis apr�s, comme moi, souffre et meurs sans parler.�(1)

Định mệnh đ� an b�i, trong quan t�i lạnh anh nằm đ� lặng c�m �sans parler,� n�t mặt tươi tắn, an b�nh v� thứ tha. Kh�ng phải tưởng tượng đ�u, TN thấy anh đẹp như chưa bao giờ đẹp thế. Thầm th� với người con thi�ng li�ng của bố mẹ: �Lạ l�ng chưa, sao anh Thiện lại đẹp hơn cả l�c c�n sinh thời�. Chị bạn đồng � gật đầu: �Ừ lạ thật, chắc anh Thomas More Nguyễn Ch� Thiện sắp l�m Th�nh rồi.� Nh�n anh trong giấc ngủ y�n b�nh, TN biết rằng anh đ� đ�n nhận �n sủng Ch�a chan h�a, giờ n�y chắc anh đang dự tiệc Nước Trời. Bởi v�, một con chi�n đ� t�m về Nh� Cha, cả thi�n đ�ng h�n hoan ch�o mừng anh đấy anh Thiện nh�! Kể từ nay, rũ �o phong sương, x�a sạch bụi trần, bỏ lại dương gian những o�n hờn, ganh tị, những thị phi đoạn trường, như chiếc �o kh�ng sắc mầu anh bay bổng về nơi an lạc.

Anh Thiện ơi, v� ch�nh khi thứ tha l� khi được tha thứ. Ch�nh l�c chết đi l� khi vui sống mu�n đời (lời h�t trong �Kinh H�a B�nh�)

Một ng�y cuối th�ng 9, �ng anh rể, Gi�o Sư Trần Huy B�ch c� nh� � mời ch�ng m�nh d�ng cơm trưa (cả cha Phụng v� TN). Ngồi cạnh anh, chả thấy g� chứng tỏ anh đau yếu. Vẫn �nh mắt v� nụ cười nồng ấm, vẫn giọng n�i sang sảng, mạnh dạn, TN thắc mắc hỏi:

� Người ta đồn anh bị bạo bệnh, c� đ�ng thế kh�ng?

Anh b�nh tĩnh trả lời:

� Đ�ng đấy, biết bị ung thư phổi c�ch đ�y chừng 1 th�ng. Cũng phải đi b�c sĩ rồi, nhưng d� kết quả thế n�o th�  Thiện cũng kh�ng chịu trị liệu đ�u.

Linh t�nh như b�o trước điều chẳng l�nh sẽ xẩy đến, TN gh� tai anh:

� Hỏi đ�a anh Thiện nh�, nếu phải từ gi� c�i đời, anh c� muốn về ở chung với bố gi� Vũ Thế H�ng kh�ng? Chắc bố sẽ mừng lắm, kh�ng phải như ở t� đ�u anh Thiện ạ. Nhưng anh phải v�o đạo v� xin rửa tội th� mới ở chung với bố được.

Thiện cười:

� C� nghĩ đến nhiều lắm, nhưng từ từ đ�.

Vậy m� kiếp sống ph� du�Anh chợt hiện hữu rồi chợt gi� từ, chợt như gi� n�i m�y ng�n để một đời phi�u l�ng.

Thomas More Nguyễn Ch� Thiện

Thật cảm động, cuối c�ng rồi anh cũng trở th�nh con Ch�a với t�n mới trong ng�y thanh tẩy l� Thomas More. Anh sẽ về Nh� Cha v� như Kinh T�m Mối Ph�c Thật �phước thay cho người c�ng ch�nh v� Nước Trời l� của họ.�

Nguyễn Ch� Thiện, như một người th�n trong gia đ�nh, anh cho ph�p TN thay anh cảm tạ:

Cha gi�o Cao Phương Kỷ đ� ban Ph�p Th�nh Tẩy cho anh trong giờ ph�t l�m chung. Con cũng được theo g�t cha v� cha Hương trong chuyến h�nh hương Đất Th�nh Do Th�i v�o năm 2000, cha c�n nhớ?

Cha gi�o Nguyễn Đức Minh, dẫu đ� trọng tuổi, đ� kh�ng quản mệt nhọc, chủ sự li�n tục c�c nghi thức ph�t tang, hiệp th�ng d�ng Th�nh Lễ để tiễn anh đến nơi an nghỉ cuối c�ng, l� vườn hoa của Nh� Thờ Kiếng trong một ng�y mưa chớm Thu.

Nh� văn Trần Phong Vũ, c�ng lao anh lớn lắm nh�. Anh đ� ủy lạo thăm viếng chăm s�c anh Thiện trong thời gian d�i trước đ�, v� nhất l� khi anh Thiện yếu đau. Qua anh, ch�ng ta đ� c� anh Thiện nay l� Thomas More Nguyễn Ch� Thiện.

B�c sĩ v� b� Trần Văn Cảo, phải n�i cả hơn chục năm rồi, từ ng�y anh chị rời San Jose l� em kh�ng c� dịp gặp lại cho đến b�y giờ. Anh chị đ� đỡ n�ng phần hồn phần x�c cho anh Thomas More Nguyễn Ch� Thiện cho đến gi�y ph�t cuối đời.

Gi�o sư Trần Huy B�ch, nếu kh�ng c� anh cập nhật tin tức của bệnh nh�n v� kh�ng quản ngại nhọc nhằn chuy�n chở đ�n đưa, th� l�m sao em c� thể tham dự c�c nghi thức cho anh Thiện trong suốt ba ng�y từ khi anh Thiện nằm xuống.

Nguyện xin Thi�n Ch�a ban nhiều ơn l�nh th�nh cho những tấm l�ng vị tha v� đ�ng k�nh phục.

Anh chị Cảo v� anh Trần Phong Vũ ơi, xin cho em được nhận vơ đ� g�p phần v�o c�ng cuộc cứu rỗi linh hồn Thomas More với c�c anh chị nh�. V� em c� gợi � với anh Thiện m��

H�m lễ ph�t tang tại Th�nh Đường Đức Mẹ La Vang, TN đ� nh�n thấy vị chủ sự nghi thức l� Cha Gi�o Nguyễn Đức Minh nghẹn ng�o kể lại những kỷ niệm xưa. Linh mục Nguyễn Văn Lu�n đ� kh�m phục v� ca ngợi người nằm xuống �.. �ặc biệt l� Đức Cha Mai Thanh Lương, trong b�i giảng xuất sắc đ� hai ba lần ca ngợi anh l� một Thomas More Việt Nam.

Thomas More, vị luật sư lỗi lạc dưới thời Henry VIII của Anh Quốc. Vị vua hung �c đ� xử trảm 2 trong số 9 b� vợ, hiện nay Viện Bảo T�ng tại Lu�n Đ�n c�n ghi giữ lại lịch sử n�y. Ng�i Thomas More đ� nhiều lần can ngăn, sửa sai lỗi lầm của nh� vua v� b�nh vực cho c�ng l�, để rồi chịu chung số phận với 2 người vợ của nh� vua l� bị chặt đầu. Gi�o Hội C�ng Gi�o đ� phong th�nh cho ng�i.

Thomas More Nguyễn Ch� Thiện, anh thật xứng đ�ng được ng�i l� th�nh bổn mạng. TN thật h�nh diện về anh, anh Thiện ạ. Viết những d�ng n�y, TN lại tưởng tượng ra bố gi� đang tươi cười ch�o đ�n người bạn t� năm xưa, người bạn vong ni�n của bố. T�n anh đ� được th�m v�o Thomas More m� l�c sinh thời bố gi� chưa được gọi anh như thế một lần. Anh ra đi trong ch�nh ng�y Gi�o Hội C�ng gi�o mừng lễ c�c Thi�n Thần Bản Mệnh. Nguyện xin c�c đấng như mu�n v�n v� sao dẫn đưa anh về nơi mi�n viễn.

Kỷ Niệm Về Anh

N�i biết mấy cho vừa�Kh�ng hiểu sao, mỗi lần thấy anh, l� h�nh như TN thấy bố gi� VTH tươi cười đứng cạnh anh trong căn nh� kh� ngh�o ở H� Nội v�o năm 1992. Ng�y ấy hải ngoại n�o đ� biết đến anh đ�u, anh đứng lặng y�n nghe bố gi� giới thiệu, kh�i thuốc v�ng tay, muốn TN đổi c�ch xưng h� từ �thưa ch�� sang �thưa anh� chỉ l� v� anh thua tuổi bố gi� nhiều, tuy biết TN đ� y�n bề gia thất, anh vẫn đọc khẽ:

Mắt em mềm mại con đ�

Anh nh�n chẳng thấy hẹn h� một c�u

                                                (NCT)

Đa t�i qu� nhỉ? Ai ngờ đ�u thơ t�nh cảm của Thiện cũng ướt �t thế!

Bao nhi�u lần về H� Nội l� bấy nhi�u lần gặp c�c nh�n vật lịch sử của Nh�n Văn Giai Phẩm một thời vang b�ng. Tất cả đều đ� hư v�, cho n�n viết b�i n�y, TN đặt t�n �Chiếc L� Cuối C�ng� thật kh�ng ngoa. V� nếu c� ai c�n tồn tại tr�n dương gian, chắc cũng kh�ng c�n l�u lắm nữa. Ph�ng Cung, người bạn thiết của anh đ�, đ� d�nh cho �b�ng hồng dương thế� kh� nhiều cảm t�nh, ng�y c�c anh tiễn TN từ ga H�ng Cỏ, H� Nội để v�o S�igon, Ph�ng Cung nắm tay TN:

Nửa đời hoa trải gi� mưa

Vẫn c�n thừa sức bỏ b�a c�i xu�n

Bố gi� l�n tiếng:

Ch�ng n� l� những thằng thi h�o l�ng mạn, lại như tằm nhả tơ. Đứng đ�u l� nhả thơ đ�, l�m bộ thiết tha l� thế, chứ thật chẳng l� g� cả. Con đừng tin ch�ng n�.

Ph�ng Cung lườm Bố rồi ứng khẩu th�m:

Khi xưa em ở trang đ�i

Ai g�y chinh chiến cho người lưu ly

V�ng phai, quốc luật triều nghi

G�t thơm ghi dấu kinh kỳ lệ sa.

                  (Ph�ng Cung tặng TN)

H�m đ� bố gi� rất vui, vỗ tay khen thơ c�c bạn hay.

Thế rồi, Nguyễn Ch� Thiện đến được bến bờ tự do.

Thế rồi t�n tuổi anh vang lừng khắp chốn.

Thế rồi !! như thi�n la địa v�ng v�y bủa tr�ng điệp

Tội nghiệp anh� thật nhiều tru�n chuy�n với chằng chịt giả thật về Nguyễn Ch� Thiện. Viết đến đ�y TN lại nhớ đến một �n nh�n lớn của anh, đ� nhiều lần b�nh vực v� gi�p đỡ anh, đ� l� Gi�o Sư Jean Libby. B� nay đ� cao tuổi, đi lại kh� khăn, thế m� vẫn chống gậy đến dự tang lễ v� nh�n anh lần cuối, TN nh�n thấy những giọt lệ lăn tr�n kh�e mắt của b�. C�ch đ�y khoảng 7, 8 năm trong một buổi hội thảo do b� tổ chức tại đại học San Jose, kh�ng hiểu anh Thiện đ� n�i g� với b� về TN m� được b� mời l�n l�m kh�ch danh dự v� dĩ nhi�n l� nh�n chứng ngục t� của anh. Buổi hội thảo chấm dứt chỉ c�n lại ba người l� gi�o sư, anh v� TN. Bỗng dưng anh cất tiếng:

Thưa b� TN�

Đ� l� lần duy nhất anh xưng h� v� gọi TN l� b� rất nghi�m t�c v� đọc khẽ:

Mắt em trong m�t d�ng s�u

Anh nh�n chẳng thấy nhịp cầu bắc qua

Rồi anh tiếp:

Sao kh�ng ở vậy? B� lấy chồng l�m chi cho thi�n hạ khổ?

T�i ngạc nhi�n:

� Anh đ�a đấy chứ? T�i l�m g� được h�n hạnh thế�M� ai khổ n�o?

Thiện lại cười:

� Ừ, t�i cứ n�i thế, ai khổ th� khổ�

�ng x� TN l� H�n Phong Cao cũng c� dịp gặp anh khi ở Việt Nam trước 1995 v� rất ngưỡng mộ t�i thơ v� qu� mến anh. Ch�ng t�i rất th�n nhau. Lại phải nhắc đến b�c Ho�ng Cầm cũng l�m thơ tặng TN v� nhờ �i nữ Kiều Loan về trao tặng cho TN tại Mỹ. Thật kh�ng may TN đ� l�m lạc mất b�i thơ n�y.

Tưởng Niệm Anh�

Trong một chiều buồn tại một th�nh phố nhỏ ở Nam Cali, Linh mục �ức Minh v� cha Phụng lại c� nh� � cử h�nh Th�nh Lễ cầu nguyện cho anh. Ch�ng t�i vỏn vẹn tr�n dưới mười người c�ng nhau ca vang b�i h�t Kinh H�a B�nh ngậm ng�i thương tiếc anh.

October 14 lại một Th�nh Lễ nữa của nh�m bạn th�n thương cầu nguyện cho anh tại nguyện đường St. Michael�s Abbey. L�ng bồi hồi x�c động khi nghe lời ca trầm bổng bằng tiếng La Tinh. Lời ca tiếng nhạc TN chỉ được nghe khi c�n ở nội tr� Đ� Lạt v� tuổi đời chưa được 15. Lần sau đ� l� 25 năm xưa, ng�y cưới của TN được cử h�nh do Ch�n Phước Gioan Phaolo II chủ tế tại Nguyện �ường Sistine, Vatican. B�y giờ tại nh� nguyện nhỏ b� n�y c�c thầy chủng viện sốt sắng cầu nguyện khi d�ng th�nh lễ, TN bỗng nghe l�ng m�nh nao nao. Họ, những con người đẹp đẽ v� trẻ trung, đ� d�m hy sinh m�a Xu�n của đời m�nh cho Đấng Tối Cao v� đi t�m M�a Xu�n Vĩnh Cửu đời sau. B�n cạnh TN, thầy cựu chủng viện Huế v� Vũng T�u Vũ Khởi Phụng năm xưa, đ� đ�nh mất bao nhi�u m�a Xu�n trần thế; anh đ� đi v�o ho�ng h�n của cuộc đời với sức khỏe mong manh. Tạ Ơn Tr�n, cơn bạo bệnh đ� tạm thời b�nh phục. Anh t�i với những lo �u muộn phiền hằn tr�n kh�e mắt, với những nếp nhăn tr�n vầng tr�n t�i kh�ng hiểu anh nghĩ g�. Ri�ng t�i một m�nh ngậm ng�i ngồi tiếc tuổi xu�n bay. Mai đ�y vẫn chiếc �o đen bạc m�u anh sẽ rời xa t�i cả một đại dương để tiếp tục sứ mạng linh mục m� Ch�a đ� mời gọi v� trao ph�. Ba anh em ch�ng t�i sẽ lại ngh�n tr�ng xa c�ch để rồi Xu�n Thu Nhị Kỳ mới lại được nh�n thấy nhau như những �ng m�y ng�n đời của chuyện hợp tan tan hợp.

Thomas More Nguyễn Ch� Thiện ơi, huynh trưởng của TN đ� nhắn nhủ anh kh� nhiều trong lần gặp gỡ cuối c�ng rằng: anh ước mong nh�n thấy anh như con chi�n lạc t�m về nh�. Nay anh đ� được Ch�a gọi về xin nhớ cầu nguyện cho cha Phụng.

C�ch đ�y kh�ng l�u, lại vừa nghe tin anh Kiều Duy Vĩnh cũng đ� an giấc ng�n thu sau khi được đ�n nhận B� T�ch Thanh Tẩy.

Ba mươi năm như một giấc mơ, như một huyền thoại kh�ng bao giờ c� thật. Mấy năm trước TN theo mẹ về thắp hương trước mộ �ch� Ph�ng Cung�. C�n ri�ng anh, TN sẽ lu�n gọi thầm Thomas More, nay anh đ� m�y ng�n hạc nội. Đường xưa lối cũ c�n đ�, người xưa biết đ�u m� t�m�Lại nhớ tới lời nhạc của anh Từ C�ng Phụng �Th� như chiếc que di�m, một lần l�e s�ng l�n thắp s�ng đời nhau�� Chỉ kh�c một điều, anh kh�ng l� que di�m, m� l� ngọn đuốc s�ng rực trong l�ng mỗi người bạn y�u mến anh.

TN muốn nhắn với anh rằng�ở c�i y�n vui n�o đ�, nếu c� miếng khoai mẩu sắn, xin cũng cứ nhường cho bố gi� như thuở n�o c�ng chung nhau l� ngục sĩ nh�

Người đ� đi rồi, th�nh phố vắng

Hồn t�i qu�n trọ một chiều hoang�

Vũ Triều Nghi

(1)    Trong lối đi m� Số Phận đ� muốn gọi an
Rồi sau đ�, như t�i, anh đau đớn v� chết kh�ng n�i lời n�o

                   (T�a Soạn dịch)