Lễ Phong Ch�n Phước Cho Đức Gi�o Ho�ng Phao-L�

& Bế Mạc Thượng HĐGM Thế Giới

Đồng tế với ĐTC trong th�nh lễ tại Quảng trường Th�nh Ph�r� dưới bầu trời nắng thu thật đẹp, c� gần 200 nghị phụ, h�ng trăm Hồng Y v� GM Italia v� c�c nước kh�c về dự lễ phong ch�n phước, v� gần 1 ng�n linh mục ngồi trong khu vực ri�ng trước thềm Đền thờ. Đặc biệt l�c 10 giờ s�ng, Đức nguy�n Gi�o Ho�ng Biển Đức 16, trong phẩm phục đồng tế, tiến ra lễ đ�i v� ngồi nơi h�ng ghế cạnh c�c Hồng y đồng tế. C�c t�n hữu đ� vỗ tay nồng nhiệt ch�o đ�n ng�i. Khi tiến ra b�n thờ, ĐTC Phan-xi-c� đ� đến ch�o vị Gi�o Ho�ng tiền nhiệm của ng�i.

Đứng cạnh ĐTC tr�n b�n thờ l� 6 chức sắc của Thượng HĐGM v� c� th�m 4 vị GM, Hồng Y c� li�n hệ đặc biệt với vị t�n ch�n phước, đ� l� ĐGM gi�o phận Brescia nguy�n qu�n của Đức Phao-l� 6, ĐHY Scola kế nhiệm Người trong chức vụ TGM Milano, ĐHY Re c�ng thuộc gi�o phận Brescia v� sau đ�ng l� ĐHY Vallini gi�m quản Roma.

�o lễ ĐTC Phan-xi-c� mặc cũng l� �o lễ ĐGH Phao-l� 6 nhận được trong dịp ng�i mừng sinh nhật thứ 80 v� ch�n lễ cũng l� ch�n m� Đức Phao-l� 6 đ� d�ng.

Trong số c�c t�n hữu hiện diện trong th�nh lễ, đặc biệt c� 3 ng�n t�n hữu từ gi�o phận Milano v� 5.300 người kh�c từ gi�o phận Brescia của Đức ch�n phước Gi�o Ho�ng, trong khi c�c chủng sinh của hai gi�o phận n�y đảm nhận việc gi�p lễ.

Đầu th�nh lễ, sau kinh thương x�t, Đức Cha Monari, GM gi�o phận Brescia, c�ng với Cha Antonio Marrazzo, d�ng Ch�a Cứu Thế l� thỉnh nguyện vi�n �n phong, đ� tiến l�n trước ĐTC xin ng�i tiến h�nh việc phong ch�n phước cho Vị T�i Tớ Ch�a Phao-l� 6, Gi�o Ho�ng. Trong dịp n�y, tiểu sử của Đức Phao-l� 6 cũng được tr�nh b�y.

T�m lược tiểu sử vị t�n ch�n phước Đức Gi�o Ho�ng Phao-l� 6 t�n l� Giovanni Battista Montini, sinh c�ch đ�y 117 năm (26-9 năm 1897) tại l�ng concesio, gi�o phận Brescia, bắc Italia. Th�n phụ ng�i vốn l� một luật sư, l�m chủ b�o "C�ng d�n Brescia" (Il Cittadino di Brescia) v� sau n�y l�m đại biểu của 3 kh�a quốc hội thuộc đảng nh�n d�n Italia.

Thầy Montini thụ phong linh mục năm 1920, l�c mới 23 tuổi, tốt nghiệp triết học v� d�n luật ở Roma, v� gi�o luật ở Milano. Gia nhập trường ngoại giao T�a Th�nh rồi năm 1923 được gửi đi l�m t�y vi�n ở T�a Sứ Thần T�a Th�nh ở Varsava, thủ đ� Ba Lan. Nhưng chẳng bao l�u v� sức khỏe yếu, cha trở về Roma v� phục vụ tại Phủ quốc vụ khanh v� dần dần được giao ph� nhiều tr�ch nhiệm hơn. Đồng thời cha cũng l�m tuy�n �y cho li�n hiệp c�c sinh vi�n đại học C�ng Gi�o Italia. Cha cố gắng gi�p c�c sinh vi�n C�ng Gi�o thấm nhuần c�c gi� trị để c� thể kh�ng cự lại ảnh hưởng của phong tr�o sinh vi�n ph�t x�t. Cha cũng dạy về lịch sử ng�nh ngoại giao T�a Th�nh tại Gi�o Ho�ng đại học Laterano ở Roma.

Sau 28 năm phục vụ tại Vatican, cuối th�ng 11 năm 1952, cha Montini được Đức Gi�o Ho�ng Pi� 12 bổ l�m Quyền Quốc vụ khanh T�a Th�nh đặc tr�ch thường vụ, v� 2 năm sau ng�i được bổ nhiệm l�m TGM gi�o phận Milano l� gi�o phận lớn nhất tại �u Ch�u.

Đức TGM Montini d�nh trọn 8 năm để t�i thiết v� tổ chức lại gi�o phận Milano bấy giờ đang ở trong t�nh trạng rất kh� khăn v� bấp b�nh về kinh tế cũng như do hiện tượng di cư từ miền nam Italia, sự lan tr�n chủ nghĩa v� thần v� m�c x�t nơi giới lao động. Đức Montini t�m kiếm sự đối thoại v� h�a giải với mọi lực lượng x� hội v� khởi sự c�ng tr�nh Kit� h�a thực sự nơi giới c�ng nh�n, nhất l� qua hiệp hội c�ng nh�n C�ng gi�o Italia, gọi tắt l� Acli.
Sau khi ĐGH Gioan 23 qua đời hồi th�ng 6 năm 1963, ĐHY Montini được bầu l�m Gi�o Ho�ng. Ng�i l� vị gi�o ho�ng cuối c�ng đội triều thi�n 3 tầng; v� 5 th�ng sau, ng�i long trọng đặt triều thi�n n�y tr�n b�n thờ ở Đền thờ Th�nh Ph�r� như một dấu chỉ từ bỏ "vinh quang v� quyền lực ph�m nh�n".

Đứng trước một thực tại x� hội ng�y c�ng c� xu hướng t�ch rời khỏi linh đạo, v� bị tục h�a, đứng trước một quan hệ kh� khăn giữa Gi�o Hội v� thế giới, Đức Gi�o Ho�ng Phao-l� 6 đ� lu�n biết chứng tỏ đ�u l� những con đường đức tin v� nh�n đạo, qua đ� c� thể tiến tới một sự cộng t�c li�n đới với nhau để mưu c�ng �ch.

Ng�i cố gắng duy tr� sự hiệp nhất của Gi�o Hội C�ng Gi�o, trước sự kiện một đ�ng phe si�u bảo thủ tố gi�c ng�i l� cởi mở th�i qu�, nếu kh�ng muốn n�i l� theo phe duy t�n, v� đ�ng kh�c c� những phe gi�o sĩ gần gũi với c�c chủ trương x� hội chủ nghĩa, th� ph� b�nh ĐGH l� bất động.

Đức Phao-l� 6 đ� mở đầu th�i quen viếng thăm mục vụ tại c�c đại lục từ Th�nh Địa với cuộc gặp gỡ Đức Thượng Phụ Ch�nh Thống Athenagoras, cho tới Ấn độ, LHQ, Fatima, Thổ nhĩ kỳ, Colombia, Gen�ve v� Uganda, Viễn Đ�ng, Australia v� Đại dương ch�u, v� rất nhiều cuộc viếng thăm kh�c ở Italia.

Ng�i c�ng bố 7 th�ng điệp, bắt đầu l� th�ng điệp Ecclesiam Suam c�ch đ�y đ�ng 50 năm, v� sau c�ng l� th�ng điệp Humanae vitae, Sự sống con người, v� h�n nh�n v� điều h�a sinh sản.

Đức Phao-l� 6 đ� �p dụng c�c gi�o huấn của C�ng đồng v� tiếp tục c�ng tr�nh canh t�n Gi�o Hội, thiết lập Ng�y H�a B�nh thế giới. Ng�i cũng chịu đau khổ nhiều v� cuộc khủng hoảng nơi c�c chi thể của th�n m�nh Gi�o hội v� đ�p lại bằng sự can đảm th�ng truyền đức tin, bảo đảm đạo l� chắc chắn trong một thời kỳ c� nhiều đảo lộn � thức hệ.

Đức Gi�o Ho�ng Phao-l� 6 qua đời ng�y 6-8-1978 tại Castel Gandolfo, sau một cơn bệnh ngắn, hưởng thọ 81 tuổi.

Sau khi ĐTC đọc c�ng thức phong ch�n phước, th�nh t�ch của Đức Phao-l� 6 được nữ tu Giacomina Padrini, c�ng với nước người cầm hoa nến th�p t�ng rước l�n b�n thờ. Th�nh t�ch n�y l� một mảnh �o của Đức Phao-l� 6 bị thấm m�u v� ng�i bị mưu s�t ng�y 28-11 năm 1970 trong chuyến viếng thăm mục vụ tại Manila, Philippines.

B�i giảng của ĐTC "Ch�ng ta vừa nghe một trong những c�u thời danh nhất trong to�n Tin Mừng: "Vậy h�y trả lại cho Cesar điều g� thuộc về Cesar, v� trả lại cho Thi�n Ch�a điều thuộc về Thi�n Ch�a" (Mt 22,21). Trước sự khi�u kh�ch của những người Biệt Ph�i, l� những người c� thể n�i l� muốn khảo hạch Ch�a Gi�su về đạo v� k�o v�o chỗ sai lầm, Ng�i trả lời bằng một c�u n�i mỉa mai v� kh�o l�o ấy. Đ� l� một c�u trả lời hiệu nghiệm m� Ch�a gửi cho tất cả những người đặt vấn đề lương t�m, nhất l� khi c� li�n quan tới lợi lộc, của cải v� uy t�n, quyền h�nh v� danh tiếng của họ. V� điều n�y vẫn lu�n xảy ra trong mọi thời đại.

Chắc chắn điều m� Ch�a Gi�su nhấn mạnh l� phần hai trong c�u n�i: "V� h�y trả lại cho Thi�n Ch�a điều thuộc về Thi�n Ch�a". Điều n�y c� nghĩa l� - đứng trước bất kỳ loại quyền b�nh n�o - cần nh�n nhận v� tuy�n xưng rằng chỉ một m�nh Thi�n Ch�a l� ch�a tể của lo�i người, v� kh�ng c� ai kh�c. Đ�y l� một sự mới mẻ ng�n đời cần phải t�i kh�m ph� mỗi ng�y, vượt thắng sự sợ h�i m� nhiều khi ch�ng ta cảm thấy trước những điều ngạc nhi�n về Thi�n Ch�a.

Ch�a kh�ng sợ những điều mới mẻ! V� thế, Ng�i li�n tục l�m cho ch�ng ta ngạc nhi�n, mở ra v� dẫn đưa ch�ng ta v�o những con đường chưa được nghĩ tới. Ch�a đổi mới ch�ng ta, nghĩa l� li�n tục l�m cho ch�ng ta �trở n�n mới�. Một Kit� hữu sống Tin Mừng l� "một sự mới mẻ của Thi�n Ch�a" trong Gi�o Hội v� trong thế giới. V� Thi�n Ch�a y�u mến "sự mới mẻ ấy" dường n�o! "H�y trả cho Thi�n Ch�a điều thuộc về Thi�n Ch�a" c� nghĩa l� cởi mở đối với Th�nh � Ch�a v� tận hiến cuộc sống của ch�ng ta cho Ch�a, v� cộng t�c v�o Nước từ bi, y�u thương v� an b�nh của Ng�i.

Đ�y ch�nh l� sức mạnh đ�ch thực của ch�ng ta, l� men khơi dậy sức mạnh v� l� muối mang lại hương vị cho mỗi cố gắng của con người chống lại th�i độ bi quan thịnh h�nh m� thế giới đang đề nghị cho ch�ng ta. Đ�y ch�nh l� niềm hy vọng của ch�ng ta v� niềm hy vọng nơi Thi�n Ch�a kh�ng phải l� một sự trốn chạy thực tại, kh�ng phải l� một cớ tho�i th�c: đ� l� hoạt động trả lại cho Thi�n Ch�a điều thuộc về Ng�i. Ch�nh v� điều n�y m� Kit� hữu nh�n thực tại tương lai, thực tại của Thi�n Ch�a, để sống trọn vẹn cuộc sống - với đ�i ch�n đặt vững tr�n mặt đất - v� can đảm đ�p lại v� số những th�ch đố mới.

Ch�ng ta đ� thấy điều n�y trong trong những ng�y Thượng HĐGM kh�a đặc biệt - Sinodo c� nghĩa l� đồng h�nh. Thực vậy, c�c vị chủ chăn v� gi�o d�n từ c�c nơi tr�n thế giới đ� mang đến Roma n�y tiếng n�i c�c Gi�o hội địa phương của họ để gi�p c�c gia đ�nh ng�y nay tiến bước tr�n con đường Tin Mừng, với c�i nh�n chăm ch� v�o Ch�a Gi�su. Đ� l� một kinh nghiệm lớn trong đ� ch�ng ta đ� sống c�ng nghị t�nh v� cộng đo�n t�nh v� ch�ng ta đ� cảm thấy sức mạnh của Ch�a Th�nh Linh hướng dẫn v� lu�n canh t�n Gi�o Hội, Gi�o Hội kh�ng ngừng được k�u gọi mau mắn chữa trị c�c vết thương rướm m�u v� khơi l�n niềm hy vọng cho bao nhi�u người kh�ng c� hy vọng.

V� hồng �n Thượng HĐGM n�y v� v� tinh thần x�y dựng m� mọi người mang lại, c�ng với th�nh Phao-l� T�ng Đồ: "ch�ng ta h�y lu�n cảm tạ Thi�n Ch�a cho tất cả anh chị em, nhắc nhớ anh chị em trong kinh nguyện của ch�ng t�i" (1 Ts 1,2). V� Ch�a Th�nh Linh, trong những ng�y l�m việc n�y, đ� ban cho ch�ng ta quảng đại hoạt động với tinh thần tự do đ�ch thực v� với tinh thần s�ng tạo khi�m tốn, xin Ch�a th�p t�ng h�nh tr�nh, trong c�c Gi�o Hội tr�n to�n tr�i đất, chuẩn bị ch�ng ta tiến h�nh Thượng HĐGM thế giới kh�a thường lệ v�o th�ng 10 năm 2015. Ch�ng ta đ� gieo v�i v� ch�ng ta sẽ c�n tiếp tục gieo v�i trong ki�n nhẫn v� ki�n tr�, chắc chắn rằng Ch�a sẽ l�m tăng trưởng điều m� ch�ng ta đ� gieo v�i (1 Cr 3,6).

Trong ng�y phong ch�n phước cho Đức Gi�o Ho�ng Phao-l� 6 h�m nay, t�i nhớ đến những lời của Người, khi th�nh lập Thượng HĐGM: "Khi ch� � xem x�t những dấu chỉ thời đại, ch�ng ta t�m c�ch th�ch ứng cuộc sống v� c�c phương ph�p .. với những nhu cầu gia tăng ng�y nay v� với những ho�n cảnh biến đổi của x� hội" (T�ng thư Tự Sắc Apostolica sollicitudo).

Đối với vị Đại Gi�o Ho�ng, l� Kit� hữu can đảm v� l� t�ng đồ kh�ng biết mệt mỏi n�y, trước Thi�n Ch�a ng�y h�m nay, ch�ng ta chỉ c� thể n�i một lời rất đơn sơ cũng như lời ch�n th�nh v� quan trọng n�y: c�m ơn Người! Xin c�m ơn Đức Gi�o Ho�ng Phao-l� 6 y�u qu� v� được y�u mến của ch�ng con! C�m ơn v� chứng t� khi�m tốn v� ng�n sứ của Người về l�ng y�u mến Ch�a Kit� v� Gi�o Hội!

Trong nhật k� ri�ng, Vị Đại Hoa Ti�u của C�ng đồng n�y, sau khi bế mạc C�ng đồng đ� ghi ch�: "C� lẽ Ch�a đ� gọi t�i v� ủy cho t�i c�ng t�c phục vụ n�y kh�ng phải v� t�i c� t�i năng n�o đ�, hoặc để t�i cai quản v� cứu v�n Gi�o Hội khỏi những kh� khăn hiện nay, nhưng để t�i chịu đau khổ c�ch n�o đ� v� Gi�o Hội, v� để r� r�ng l� Ch�a, chứ kh�ng ai kh�c, l� vị đang hướng dẫn v� cứu v�n Gi�o Hội" (P. Macchi, Paolo VI nella sua Parola, Brescia 2001, pp.. 120-121). Trong sự khi�m tốn s�ng ngời n�y, sự cao cả của Ch�n Phước Phao-l� 6 đ� biết hướng dẫn một c�ch kh�n ngoan v� s�ng suốt tay l�i con thuyền Ph�r� m� kh�ng bao giờ đ�nh mất niềm vui v� t�n th�c nơi Ch�a, giữa l�c một x� hội tục h�a v� th� nghịch đang xuất hiện ở ch�n trời.

Đức Phao-l� 6 thực sự đ� biết trả lại cho Thi�n Ch�a những g� l� của Thi�n Ch�a khi d�nh trọn cuộc đời của Người cho "sự dấn th�n th�nh thi�ng, trọng đại v� rất quan trọng: đ� l� tiếp tục trong thời gian v� mở rộng sứ mạng của Ch�a Kit� tr�n tr�i đất" (B�i Giảng lễ đăng quang: Insegnamenti I, 1963, p.26), bằng c�ch y�u mến Gi�o Hội v� hướng dẫn Gi�o Hội để "Gi�o Hội đồng thời l� người mẹ y�u thương của tất cả mọi người v� l� ngừơi ban ph�t ơn cứu độ" (Th�ng điệp Ecclesiam Suam, Lời Tựa).

Trong c�c � nguyện được xướng l�n trong phần lời nguyện gi�o d�n c� lời cầu xin Ch�a th�nh h�a sự kết hiệp của c�c đ�i vợ chồng Kit� bằng ơn th�nh sự hiện diện của Ch�a v� xin Ch�a cho phẩm gi� của c�c trẻ em v� người gi� được bảo vệ trong mỗi gia đ�nh; xin Ch�a l�m cho mọi người được biết sự kh�n ngoan của thập gi� Ch�a nhờ chứng từ của c�c vị tử đạo v� những người bị b�ch hại; xin cho c�c nh� l�nh đạo ch�nh trị v� tất cả những kẻ cường quyền từ bỏ con đường o�n hận v� chiến tranh.

Cuối th�nh lễ, ĐTC đ� chủ sự buổi đọc kinh Truyền Tin. Ng�i ch�o thăm c�c t�n hữu h�nh hương từ Italia v� nhiều nước, cũng như c�c ph�i đo�n ch�nh thức, v� đặc biệt l� c�c t�n hữu từ c�c gi�o phận Brescia, Milano v� Roma c� li�n hệ đặc biệt tới cuộc sống v� sứ vụ của ĐGH Montini.

ĐTC cũng n�i rằng "Đức t�n Ch�n phước l� người hăng say n�ng đỡ sứ vụ truyền gi�o cho d�n ngoại, bằng chứng đặc biệt l� T�ng Huấn Evangelii nuntiandi của Người, qua đ� Người muốn thức tỉnh đ� tiến v� sự dấn th�n cho sứ mạng truyền gi�o của Gi�o Hội. Cần đặc biệt để � đến kh�a cạnh n�y trong triều đại Gi�o Ho�ng của Đức Phao-l� 6, nhất l� h�m nay ch�ng ta cử h�nh Ng�y Thế Giới Truyền gi�o.

ĐTC kh�ng qu�n đề cao l�ng s�ng k�nh s�u xa của Đức Ch�n Phước Phao-l� 6 đối với Đức Mẹ. D�n Kit� gi�o lu�n biết ơn vị Gi�o Ho�ng n�y v� T�ng Huấn Marialis cultus về l�ng t�n s�ng Đức Mẹ v� v� đ� tuy�n xưng Đức Maria l� Mẹ Gi�o Hội nh�n dịp bế mạc kh�a III của C�ng đồng chung Vatican 2.◙

G. Trần Đức Anh OP