"C� một lễ tạ ơn như thế"
L� Thi�n
17/6/201
Tại Việt Nam "c� một lễ tạ ơn như thế".
Người ta đọc thấy b�i viết nhan đề "C� một lễ tạ ơn như thế" của Micae B�i Th�nh Ch�u tr�n trang web D�ng Ch�a Cứu Thế Việt Nam ng�y 03/6/2015 với lời mở đầu:
"Cuộc đời mỗi người, c� những mốc dừng lại để mừng, để tạ ơn v� biến cố đ� trong đời.
Sống đời h�n nh�n, để đ�nh dấu giai đoạn chung sống 10, 25, 50 năm � nhiều gia đ�nh, con ch�u đ� tổ chức những lễ tạ ơn mừng kỷ niệm cho cha mẹ m�nh thật ho�nh tr�ng. Đời tu, đời tận hiến cũng thế. Kh�ng dễ m� c� được những dấu mốc kỷ niệm 25, 50 năm mừng � n�n khi c� th� thật đ�ng để mừng."
Nh�n về những dấu mốc kỷ niệm, t�c giả tỏ � d� dặt: "Thế nhưng, mừng kỷ niệm, mừng dấu ấn đ� như thế n�o lại l� chuyện kh�c." Rồi �ng thốt l�n "Thật giật m�nh khi vừa mới đến dự th�nh lễ tạ ơn 25 năm linh mục của hai cha Giuse Nguyễn Ngọc B�ch v� Giuse Phan Đức Hiệp � D�ng Ch�a Cứu Thế h�m nay."
Chuyện g� gh� gớm lắm khiến Micae B�i Th�nh Ch�u đ� phải "thật giật m�nh" khi "vừa mới đến dự th�nh lễ tạ ơn 25 năm linh mục" của hai linh mục D�ng Ch�a Cứu Thế (Cha Giuse Nguyễn Ngọc B�ch, t�n Gi�m tỉnh DCCT Việt Nam v� Cha Giuse Phan Đức Hiệp)?
T�c giả B�i Th�nh Ch�u "thật giật m�nh" l� v� �ng "tưởng nghĩ sau lễ sẽ c� "lạc" như bao nhi�u dịp mừng kh�c nhưng t�i ho�n to�n bất ngờ. Bất ngờ v� lẽ sau lễ chỉ l� ly nước tr� với những mẫu chuyện t�nh th�n chứ ho�n to�n kh�ng tiệc t�ng, bia bọt như bao nơi mừng kh�c."
Nhưng sau những "giật m�nh" v� "bất ngờ", t�c giả lại bảo rằng chuyện "sau lễ chỉ l� ly nước tr� với những mẫu chuyện t�nh th�n chứ ho�n to�n kh�ng tiệc t�ng, bia bọt như bao nơi mừng kh�c" l� chuyện "cũng dễ hiểu bởi trong th�nh lễ tạ ơn, cộng đo�n d�n Ch�a, c� cả t�i được nghe kể về cuộc đời của những linh mục v�o thời thập ni�n 90 đ�."
Đ�u c� g� để m� giật m�nh hay bất ngờ, phải kh�ng? C� "lễ" m� kh�ng c� "lạc" đối với lễ tạ ơn 25 năm linh mục của Cha t�n Gi�m tỉnh DCCTVN Nguyễn Ngọc B�ch v� Cha Phan Đức Hiệp c�ng D�ng l� chuyện dễ hiểu. Dễ hiểu, phải chăng v� hai Cha đ� trải qua bao kh� khăn để đạt tới chức linh mục hồi thập ni�n năm 1990? B�y giờ c�c ng�i muốn gợi nhắc c�i thời kh� khăn ấy v� tổ chức một lễ tạ ơn mang sắc m�u ngh�o kh� để đ�nh dấu một thời khốn kh�?
Thật vậy, theo t�c giả b�i b�o, trước khi được thụ phong, c�c Thầy Chủng sinh, "mỗi người một nơi, mỗi người một việc t�m kế sinh nhai chứ kh�ng c�n được ở dưới m�i trường đ�o tạo �m ấm như trước nữa. Thầy th� đi l�m thu�, thầy th� đi dạy học để kiếm sống � trong đ�, thầy Giuse Nguyễn Ngọc B�ch lại "�m" chiếc x�ch l� đầy kỷ niệm trong 5 năm trời r�ng r�."
Từ c�i nh�n tr�n, t�c giả suy rằng, "c� lẽ ch�nh c�i ngh�o, c�i kh� khăn của thời đ� đ� đi v�o tận xương tủy của c�c cha n�n c�c cha kh� qu�n cũng như sẽ diễn tả cung c�ch ngh�o đ�i trong đời sống tu tr� của m�nh. Ch�nh v� thế, hai cha Giuse ng�y h�m nay c�ng nhau đi đến quyết định l� kh�ng tổ chức "lạc" sau th�nh lễ như bao th�nh lễ tạ ơn kh�c."
Nh�n b�n tới c�i "lễ" kh�ng "lạc" trong lễ Tạ ơn 25 Lm của hai Cha DCCT Việt Nam, đặc biệt l� Cha t�n Gi�m tỉnh Nguyễn Ngọc B�ch, Micae B�i Th�nh Ch�u nhắc tới một v�i hiện tượng lễ tạ ơn của một số linh mục kh�c. �ng viết: "Được biết, cũng gần đ�y, một số th�nh lễ tạ ơn dấu ấn của đời linh mục được tổ chức kh�ng phải một hai nơi m� l� đến năm nơi với số lượng b�n tiệc nghe xong � ch�ng mặt. Cha đ� đ�nh dấu kỷ niệm đời linh mục của m�nh bằng nhiều b�n tiệc, nhiều nơi thật ho�nh tr�ng."
Theo �ng Ch�u, "Cha mở tiệc mừng nhiều b�n v� nhiều nơi theo t�i tưởng nghĩ cũng chẳng sai bởi lẽ đ� l� quyền của cha. Thế nhưng, x�t trong cung c�ch của nh� tu, đứng ở g�c cạnh của đời tu tr� ta n�n chăng nh�n lại cung c�ch tổ chức đ�."
Từ suy x�t tr�n, �ng Ch�u đưa ra lời khuy�n chung cho c�c đấng l�m thầy: "Hẳn nhi�n, theo t�i nghĩ chẳng ai tr�ch l� sau "lễ" m� kh�ng c� "lạc". C� chăng l� tr�ch l� tại sao sau lễ m� "lạc" lại nhiều qu�! �Lạc� nhiều k�m theo những hệ quả của n� l� gi�o d�n phải đ�ng g�p hay lại nhờ cậy v�o sự gi�p đỡ n�o đ� của những đại gia.
Lời khuy�n được t�c giả tiếp tục k�o d�i cho đến cuối b�i: "Vẫn mong c� những th�nh lễ tạ ơn nhẹ nh�ng v� giản đơn như thế để n�i l�n tiếng n�i, n�i l�n cung c�ch sống ngh�o của Gi�o Hội giữa cuộc đời m� người ta vẫn chạy theo ph� qu� gi�u sang."
C� lẽ kh�ng �t người đồng � với t�c giả "mong c� những th�nh lễ tạ ơn nhẹ nh�ng v� giản đơn như thế." Nhưng c� bao nhi�u người đọc đồng t�nh với �ng Ch�u rằng, những th�nh lễ như thế c� thể "n�i l�n tiếng n�i, n�i l�n cung c�ch sống ngh�o của Gi�o Hội giữa cuộc đời m� người ta vẫn chạy theo ph� qu� gi�u sang"?
Ch�nh c�ch sống, th�i độ h�nh xử v� c�i t�m của con người, nhất l� người mục tử c� thể hiện hay kh�ng "cung c�ch sống ngh�o của Gi�o Hội", c� tinh thần h�a m�nh v�o kiếp ngh�o của người ngh�o v� v�o nỗi đau của người c�ng khổ hay kh�ng, nhất l� những kẻ c�ng khổ v� thương tật do chiến tranh để lại nơi th�n thể t�n tạ của họ. Ấy mới lời cốt l�i của tinh thần v� người ngh�o v� người c�ng khổ.
"Ly nước tr� với những mẫu chuyện t�nh th�n" sau Th�nh lễ Tạ ơn c� lẽ chưa hẳn l� chứng từ "n�i l�n tiếng n�i, n�i l�n cung c�ch sống ngh�o của Gi�o Hội" nếu những nh�n vật ch�nh ở đ�y chưa thể hiện cụ thể tinh thần m� Đức Th�nh Cha Phanxic� gọi l� tinh thần của một Gi�o Hội ngh�o, v� người ngh�o, với người ngh�o, cho người ngh�o, h�a m�nh v�o người ngh�o, đồng lao cộng khổ với kẻ khốn c�ng v� người bị ruồng rẫy, v� thừa nhận!
L�m được c�i c�ng việc tổ chức một "lễ" tạ ơn kh�ng "lạc" m� chỉ c� "ly nước tr� v� những mẫu chuyện t�nh th�n" với nhau c� lẽ chưa n�i l�n được g� cả trừ khi những người trong cuộc c� h�nh động thiết thực v� cụ thể đem những kẻ khốn c�ng về với m�nh thay v� xua đuổi họ với trăm ng�n "l� do ch�nh đ�ng" m� thực chất chỉ l� những "c�i cớ" để biện minh, biện hộ!
Tại Hoa Kỳ "c� một lễ tạ ơn như thế".
Nhan đề của b�i b�o tr�n trang web DCCT Việt Nam
"C� một lễ tạ ơn như thế" nhắc t�i nhớ tới một lễ tạ ơn như thế với một khung cảnh kh�c hết sức đặc th� tại một nh� thờ ở Mỹ mới chỉ diễn ra c�ch đ�y v�i h�m m� t�i l� một trong h�ng chục gi�o d�n nh�n chứng.Đ� l� lễ tạ ơn ng�y 14/6/2015 tại ng�i Th�nh đường nhỏ của Gi�o xứ Đức Mẹ Czestochowa, tọa lạc tr�n Hamilton Boulevard, South Plainfield, New Jersey, Hoa Kỳ.
H�m ấy, ng�y 14/6/2015 nhằm Ch�a nhật. C�c Th�nh lễ cộng đồng của Gi�o xứ kể cả lễ Mỹ cũng như lễ Việt đều đ� kết th�c sau Th�nh lễ 1giờ30 chiều. Nh� thờ kh�ng c�n Th�nh Lễ n�o nữa trong ng�y. Thế nhưng v�o l�c 4 giờ chiều h�m đ� tại ng�i Th�nh đường tr�n đ� diễn ra một th�nh lễ ngoại thường m� cả cộng đo�n d�n Ch�a người Mỹ lẫn người Việt, chẳng mấy ai hay biết. Đ� l� Th�nh lễ Tạ Ơn do 14 linh mục người Việt đồng tế trước một cử tọa rất nhỏ gồm tr�n dưới 20 nam nữ tu sĩ với khoảng 30 gi�o d�n (v�i b� l�o v� c�c ca vi�n của Ca đo�n Cộng đo�n Gi�o xứ sở tại).
Một Th�nh Lễ Tạ Ơn m� c�c Thầy Cả d�ng lễ lẫn cử tọa dự lễ chỉ khoảng 60-70 người! Phải chi to�n thể Cộng đo�n CGVN sở tại c�ng th�n hữu h�m đ� c� mặt th� đ�ng vui nhộn nhịp biết ngần n�o. �t ra cũng khoảng 500 gi�o d�n trong Cộng đo�n tham dự; lễ lạc ắt hẳn sẽ linh đ�nh v� "ho�nh tr�ng" biết mấy! Nhưng đ�y r� r�ng l� một Lễ "tạ ơn" xuất ph�t từ đ�y s�u của l�ng th�nh, chứ kh�ng từ c�i r�nh rang b�n ngo�i.
Đ� l� Lễ Tạ Ơn Hồng �n Linh mục v� Khấn D�ng của một "tập thể" linh mục v� tu sĩ từ nhiều nẻo đường Miền Đ�ng Bắc Hoa Kỳ (New Jersey, New York, Pennsylvania, Virginia, Massachusett�) c�ng tập họp lại với nhau. C� vị kỷ niệm 52 năm linh mục với 82 tuổi đời, như Cha gi� Nguyễn Trường Cửu (NY). C� vị chỉ mới thụ phong c�ch đ�y ba th�ng, như linh mục Nguyễn Phương, D�ng C�t Minh. C�c vị kh�c, kể cả linh mục lẫn tu sĩ nam nữ, vị th� 30 năm, vị 20 năm, vị kh�c 15 năm, 10 năm, 5 năm. Một nữ tu được giới thiệu đang mừng kỷ niệm 25 năm khấn trọn.
Đ�y l� một s�ng kiến "lạ" do Lm Ph�r� Trần Việt H�ng, Quản nhiệm (Administrator) của Gi�o xứ Our Lady of Czestochowa, South Plainfield ki�m Quản nhiệm CĐCGVN sở tại khởi xướng v� tự nguyện đứng ra tổ chức, được c�c linh mục v� tu sĩ hưởng ứng nồng nhiệt.
Việc c�c linh mục, tu sĩ ở Mỹ c�ng tập họp với nhau tại một địa điểm v�o ng�y Ch�a Nhật kh�ng hề l� chuyện đơn giản. Vậy m� Cha Ph�r� Việt H�ng đ� l�m được. C�c linh mục v� tu sĩ đ� sắp xếp được thời biểu của m�nh hầu c�ng đến với nhau trong bầu kh� đầy t�nh th�n thương. Một bước thử nghiệm ngoạn mục hứa hẹn những kỳ vọng s�ng ngời trong tương lai.
Chủ tế Th�nh lễ tạ ơn l� Lm Trần Văn Đảm (Ch�nh xứ nh� thờ Mỹ ở New York, kỷ niệm 20 năm linh mục). Điều khiển Ca đo�n l� Linh mục nhạc sĩ Nguyễn H�ng Cường. C�c b�i h�t cho Th�nh lễ đều do Cha H�ng Cường tuyển chọn hay bi�n soạn theo chủ đề tạ ơn v� d�ng hiến.
Ngo�i một lọ hoa v� bức ảnh "Tiệc Ly" dưới ch�n b�n thờ, kh�ng c� biểu ngữ, băng-r�n, kh�ng c� tặng hoa, d�ng hoa, m�a hoa, kh�ng c� diễn văn, ch�c từ ca ngợi c�ng đức, kể lể chặng đường gian tru�n trước khi tiến v�o vinh quang!
Lm Đặng Vũ Khi�m, ch�nh xứ một gi�o xứ Mỹ ở Pennsylvania, cũng kỷ niệm 20 năm linh mục, phụ tr�ch giảng lễ.
B�i giảng của Cha Khi�m kh�ng c� tầm v�c một b�i giảng, m� chỉ l� những "mẩu truyện vụn vặt" kể cho vui về "c�i cảnh l�n voi xuống ch�" đầy kịch t�nh của đời linh mục Việt Nam tr�n xứ sở Mỹ. Bao lần bị vật ng�. Bao lần được Ch�a d�u đỡ l�n. Rồi lại ng� v� được k�o chỗi dậy. B�i giảng của Cha Khi�m mang lại cho cử tọa những tr�ng cười gi�n gi� vui nhộn, nhưng kh�ng v� vậy m� n� mất đi chất th�m th�y của những c�u chuyện dở kh�c dở cười đối với những khoảnh khắc đời linh mục thiếu vắng b�ng Ch�a.
H�nh tượng c�y Th�nh Gi� ngất ngưởng nơi cao ch�t v�t của th�p nh� thờ được Cha Khi�m diễn tả vừa h�i hước vừa th�m s�u qua h�nh ảnh một Nh�n vật ngang nhi�n "ngạo nghễ" giang tay th�ch thức mọi thế lực th� địch dưới c�i trần. Ch�nh Th�nh Gi� ấy, c�i thập tự khổ h�nh lại l� ng�i sao dẫn đường cho người linh mục tho�t ra khỏi c�i tăm tối của c�i "t�i" đầy tội lỗi v� bao tật xấu của ch�nh m�nh. Bị đ�nh đ�n, bị đội mũ gai, bị đ�ng đinh trong tư thế giang tay, Đấng bị treo lơ lửng kia vẫn l� ngọn hải đăng, l� đuốc soi đường cho mọi người. Ng�i quả l� nh� l�nh đạo tuyệt vời cho những ai hiến d�ng đời m�nh cho cuộc sống tu tr� hay cho l� tưởng phụng sự Gi�o Hội, phục vụ nh�n sinh!
Lời kết của b�i giảng cũng chơn chất m� kh�ng k�m � nhị khiến người nghe cảm thấy bị thu h�t để nhớ đời. Cha Khi�m tự th�: "L�m linh mục th� chịu nhiều mũi t�n, nhiều vi�n đạn bắn v�o, bắn sẻ c�, bắn li�n thanh c�, bắn li�n mi�n, bắn tới tấp, bắn ngang, bắn dọc, bắn từ đằng sau, từ đằng trước, nghĩa l� từ mọi ph�a v� hầu như mọi ng�y, khiến t�i đ� phải thốt l�n với những kẻ nhắm bắn t�i: Bạn h�y cứ bắn, bắn nữa đi, bắn chỗ n�o tr�n người t�i cũng được, trừ tr�i tim t�i ra, v� trong tim t�i c� bạn! Phải chăng như vậy m� t�i được cứu để c�n n�i, c�n cười với cử tọa h�m nay?"
C�n Cha chủ tế Trần Văn Đảm v�o l�c cuối lễ đ� chia sẻ mấy lời, nh�n nhận t�nh chất "tư tế" đặc th� của th�nh phần kh�ng nhận chức th�nh: "Kh�ng phải chỉ linh mục, gi�m mục, m� cả gi�o d�n cũng thuộc h�ng tư tế của Ch�a, thi h�nh sứ vụ tư tế của m�nh theo c�ch thức ri�ng do Ch�a ph�n định từ gia đ�nh tới sở l�m ph� hợp với ho�n cảnh v� m�i trường ri�ng của thời đại."
Lễ xong, mọi người c�ng chụp v�i tấm h�nh chung kỷ niệm. Trời đ� xế chiều, c� lẽ ai nấy đ� đ�i m� đường về của mỗi người th� h�y c�n d�i, n�n tất cả đều được mời v�o hội trường, kh�ng phải để thưởng thức một bữa ăn thịnh soạn, cao lương mỹ vị, m�n ngon vật lạ cho xứng tầm với lễ tạ ơn! Chỉ c� mỗi một m�n ăn duy nhất ở mỗi b�n ăn! Dĩa c� t�m sống với t�u hủ, rau cải v� �t b�n b�n cạnh l� ga nhỏ đang nổi lửa, mỗi người tự phục vụ. Tất cả c�ng chan h�a trong t�nh th�n!
Cũng như trong nh� thờ, ở hội trường kh�ng hề c� băng r�, biểu ngữ, b�ng hoa hay diễn văn, diễn từ, ca ngợi c�ng đức! Phong b�, qu� tặng cũng kh�ng. Chỉ c� trao nhau lời t�m sự v� vui ca thỏa th�ch trong khi ăn rồi lần lượt ch�o biệt nhau, thơ thới ra về!
T�i đ� từng dự những th�nh lễ tạ ơn "tập thể" của những cặp vợ chồng kỷ niệm h�n phối 5 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm, 30 năm, 40 năm, 50 năm... Nhưng th� thật, đ�y l� lần đầu ti�n được diễm ph�c tham dự một Th�nh lễ Tạ ơn "tập thể" c�c linh mục v� tu sĩ "ăn mừng" hồng �n 5 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm� 50 năm đời tận hiến, lần đầu ti�n được thấy "C� một lễ tạ ơn như thế" v� được h�n hạnh dự phần v�o "một lễ tạ ơn như thế".
Xin c�m ơn Cha Ph�r� Trần Việt H�ng về s�ng kiến đặc biệt tr�n. C�m ơn c�c linh mục v� tu sĩ n�u gương s�ng về t�nh li�n đới trong Hội Th�nh. Thấm th�a thay lời nhắn nhủ của Thầy Ch� Th�nh Gi�su m� c�c vị linh mục v� tu sĩ tr�n đ� thực hiện: "Ut sint unum � Xin cho họ n�n một!" ◙
New Jersey, 17/6/2015