Mặc Giao

Ng�y 5-10-2015 tại Atlanta, Hoa Kỳ, �ng Michael Froman, Đại diện Thương Mại Hoa Kỳ, trong cuộc họp b�o c�ng với đại diện của 11 quốc gia kh�c đ� tuy�n bố: "Ch�ng t�i đ� kết th�c th�nh c�ng cuộc đ�m ph�n. Th�ng điệp gửi đến tất cả mọi quốc gia l� ch�ng t�i vui mừng đ� đạt được thỏa thuận... v� mở rộng lợi �ch của TPP".

TPP (Trans-Pacific Partnership) tức Hiệp Ước Đối T�c Li�n Th�i B�nh Dương bắt đầu được thảo luận từ năm 2008 giữa 12 quốc gia: Hoa Kỳ, Canada, Nhật, �c, Brunei, Chili, Mexico, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore v� Việt Nam. Cuộc điều đ�nh kh� khăn k�o d�i 7 năm. Lợi trước mắt l� giảm quan thuế, mậu dịch v� h�ng h�a sẽ dễ d�ng lưu chuyển giữa một khối c�c quốc gia chiếm 40% nền kinh tế thế giới với 30,000 tỷ Đ� la h�ng năm v� 800 triệu người ti�u thụ. C�i kh� l� vấn đề nội bộ của mỗi nước. Những vấn đề d�n Mỹ quan t�m l� thời hạn độc quyền của những c�ng ty ph�t minh dược phẩm mới, l� nỗi sợ h�ng rẻ sẽ tr�n ngập thị trường, tạo t�nh trạng cạnh tranh kh�ng tương xứng, nhiều c�ng việc sẽ mất v� c�c h�ng xưởng được dời tới c�c nước c� c�ng nh�n rẻ. Canada cũng c� vấn đề tương tự. Nghiệp đo�n sản xuất sữa chống đối v� sợ sữa Mỹ v� �c sẽ tr�n ngập thị trường Canada. Nghiệp đo�n sản xuất phụ t�ng xe hơi cũng đ�i phải c� bảo đảm cho c�ng việc của họ trước sự cạnh tranh của những nước kh�c. Thủ Tướng Stephen Harper v� ch�nh phủ Canada phải hứa sẽ t�i trợ trong 10 năm 4.3 tỷ Đ� la cho 12,000 nh� sản xuất sữa v� 1 tỷ Đ� la cho kỹ nghệ phụ t�ng xe hơi. Nhờ thế những chống đối mới �m. Mỗi nước đều c� những kh� khăn ri�ng. Chỉ c� Việt Nam l� kh�ng c� kh� khăn g�, l� do l� phận đ�n em nh� ngh�o lạch bạch chạy theo sau đ�m đ�n anh nh� giầu, �m khư khư định hướng x� hội chủ nghĩa, muốn l�m g� d�n cũng phải nghe. Nhưng Việt Nam c� c�i kh� về ch�nh trị: Mỹ bắt phải bỏ c�i bị định hướng �m trước bụng bằng c�ch thay đổi luật lệ v� t�n trọng nh�n quyền.

Những kh� khăn hậu k� kết cũng chưa hết. Trong v�ng 90 n�y, mỗi ch�nh phủ phải đưa hiệp ước đ� k� sang quốc hội li�n hệ để được cứu x�t v� biểu quyết. Theo thủ tục lập ph�p th�ng thường, quốc hội sau khi thảo luận chỉ c� quyền biểu quyết chấp thuận hay b�c bỏ to�n bộ hiệp ước, kh�ng c� quyền tu ch�nh, thay đổi. Ở Mỹ, Nghị Sĩ Cộng H�a Orrin Hatch đ� l�n tiếng chống đối v� cho rằng thỏa ước chưa ho�n to�n đầy đủ. Điều lạ l� c� nhiều người thuộc đảng D�n Chủ của TT Obama chống hiệp ước n�y, trong đ� c� Nghị Sĩ Bernie Sanders, D�n Biểu Louise Slaughter v� cả ứng cử vi�n tổng thống Hillary Clinton. H�ng ngũ chống đối tại Quốc Hội Mỹ c� vẻ chưa đ�ng, nhưng điều rắc rối l� Quốc Hội đ�i ch�nh phủ phải gửi những dự luật �p dụng hiệp ước để Quốc Hội thảo luận v� biểu quyết. Kh�ng thay đổi được hiệp ước, Quốc Hội sẽ l�m mưa l�m gi� tr�n những dự luật �p dụng.

Về phương diện kinh tế, Việt Nam sẽ được hưởng lợi g� khi gia nhập TPP? Lợi �ch đầu ti�n l� h�ng h�a Việt Nam sẽ được dễ d�ng xuất cảng sang những nước hội vi�n của hiệp ước v� vừa c� ưu ti�n, vừa kh�ng bị đ�nh thuế quan cao. Điều buồn l� Việt Nam c� g� để xuất cảng ngo�i gạo, thủy sản, đồ gỗ, giầy d�p, h�ng may mặc? Đ� l� xuất cảng sức lao động rẻ. Một t�u gạo chưa chắc c� trị gi� bằng v�i "container" chứa những sản phẩm kỹ thuật cao. Ngo�i ra, nếu sản phẩm kh�ng đủ ti�u chuẩn đ�i hỏi sẽ bị trả về hoặc sẽ mất mối lần sau.

Mặt kh�c, theo cựu Đại Biểu Quốc Hội Nguyễn Minh Thuyết, TPP c� thể gi�p Việt Nam "tho�t Trung". �ng Thuyết n�i: "Hiện nay nền kinh tế Việt Nam cũng phải phụ thuộc v�o Trung Quốc kh� nhiều. C�n c�n thương mại giữa hai nước rất l� lệch. Thứ hai nữa l� phần lớn c�c c�ng tr�nh ở Việt Nam, c�c c�ng tr�nh quan trọng, l� do nh� thầu Trung Quốc đảm nhận. Thế th� nếu Việt Nam v�o TPP th� c� khả năng l� với nhiều đối t�c kh�c c� sự hợp t�c chặt chẽ th� sự lệ thuộc n�y n� sẽ dần dần giảm bớt. Tho�t khỏi sự phụ thuộc v�o kinh tế trước đi đ� c�n những việc kh�c theo t�i cũng phải qua một qu� tr�nh với một quyết t�m th� mới c� thể đạt được".

V�o TPP để từ từ rời xa sự lệ thuộc Trung Quốc l� điều ai cũng mong muốn, nhưng �ng Đinh Xu�n Thảo, Viện Trưởng Viện Nghi�n Cứu Lập Ph�p thuộc Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội lại c� nhận x�t l� TPP cũng l�m lợi cho Trung Quốc: "C�i n�y (TPP) sẽ dần dần mở ra quan hệ với nhiều nước, n� sẽ l� c�i tốt hơn cho m�nh. Mặt kh�c, ch�nh việc Việt Nam tham gia v�o c�i n�y, n� cũng l� cơ hội tốt cho kể cả ph�a Trung Quốc trong việc l�m ăn th�ng qua thị trường của Việt Nam. Cho n�n l� n� cũng mang lại nhiều mặt t�ch cực".

Trung Quốc kh�ng được mời v� kh�ng k� hiệp ước, do đ� kh�ng được hưởng quyền lợi của c�c nước hội vi�n TPP. Nay nếu Việt Nam cho Trung Quốc chơi gian, "l�m ăn th�ng qua thị trường của Việt Nam" th� Trung Quốc lại chơi �p Việt Nam để thủ lợi. H�ng Trung Quốc sẽ ghi sản xuất tại Việt Nam, cho xuất cảng từ Việt Nam sang c�c nước hội vi�n TPP, sẽ được hưởng thuế thấp v� những điều kiện dễ d�ng. Chưa chi đ� t�nh chuyện ăn gian cho đ�n anh, l�m sao c� thể chơi với thế giới văn minh v� "tho�t Trung" được?

Tr�n thực tế, kỹ nghệ giầy d�p ở Việt Nam hiện t�y thuộc v�o việc cung cấp da của Trung Quốc, kỹ nghệ dệt may cũng t�y thuộc 70% v�o vải sợi của Trung Quốc. Hai mặt h�ng n�y được xuất cảng từ Việt Nam đ� đem lại lợi nhuận cho Trung Quốc lớn hơn cho Việt Nam. Như vậy kh�ng phải chỉ v�o TPP l� xong, l� chờ kinh tế ph�t triển, l� c� cơ hội tho�t lệ thuộc Trung Quốc. Muốn khai th�c được lợi điểm nằm trong TPP phải học tập v� cải tiến kỹ thuật để c� những m�n h�ng đắt gi� đem b�n, phải lo độc lập từ nguy�n liệu hoặc mua nguy�n liệu từ nhiều nguồn kh�c nhau, kh�ng chỉ mua của Trung Quốc để phải đ�ng vai trung gian xuất cảng gi�m h�ng h�a Trung Quốc. Muốn thực hiện được điều n�y, guồng m�y cầm quyền phải hữu hiệu v� trong sạch. Nếu vừa dốt lại vừa tham th� c� k� h�ng chục hiệp định TPP cũng sẽ vẫn thế th�i.

Về phương diện nh�n quyền, ngay từ đầu, Hoa Kỳ đ� coi việc cải thiện nh�n quyền như một điều kiện để Việt Nam được gia nhập TPP. Trong nhiều cuộc thảo luận, Hoa Kỳ đ� đặt điều kiện một c�ch r�o riết. Nhiều nh�n vật cao cấp Mỹ, từ ngoại trưởng, thứ trưởng đến c�c nghị sĩ, d�n biểu đ� đến Việt Nam, c�ng khai kh�ch lệ nh� cầm quyền Việt Nam c� những h�nh động cụ thể trong việc t�n trọng nh�n quyền, trả tự do cho c�c t� nh�n lương t�m v� kh�ng bắt bớ th�m nữa. Những điều kh�c m� Hoa Kỳ đ�i hỏi l� sửa đổi luật lệ cho th�ch hợp với luật thương mại quốc tế v� cải thiện điều kiện sinh hoạt của c�ng nh�n, n�i r� ra l� cho ph�p c�ng nh�n lập c�ng đo�n tự do để bảo vệ quyền lợi của họ. Việt Nam đ� điều đ�nh với Hoa Kỳ một c�ch k�n đ�o về những vấn đề n�y. Nay hiệp ước TPP đ� được k� kết, c� phải Hoa Kỳ đ� được thỏa m�n về những điều kiện họ đặt ra với Việt Nam? Ch�ng ta c� thể trả lời chắc chắn l� chưa.

Cộng sản Việt Nam cần v�o TPP để ph�t triển kinh tế v� t�m c�ch tho�t dần sự lệ thuộc Trung Quốc, nhưng họ cũng biết rằng Mỹ muốn họ v�o để họ khỏi vĩnh viễn nằm trong tay Trung Quốc, v� để họ đứng trong lực lượng đối trọng với Trung Quốc trong vấn đề tranh chấp ở Biển Đ�ng. V� vậy, những điều kiện Mỹ đưa ra kh�ng c� t�nh c�ch tối hậu thư: được th� v�o, kh�ng được th� đứng ngo�i. Hai b�n đ� điều đ�nh v� c� thể thỏa hiệp về một giải ph�p dung h�a. Hoa Kỳ vẫn đ�i, nhưng kh�ng đ�i Việt Nam phải thực hiện hết trong một thời gian nhất định. Việt Nam chỉ cần thi h�nh một số h�nh động tỏ thiện ch� l� Hoa Kỳ bật đ�n xanh. Những vụ thả cấp kỳ C� Huy H� Vũ, Điếu Cầy Nguyễn Văn Hải v� Tạ Phong Tần rồi cho leo m�y bay đi Mỹ ngay l� nằm trong kế hoạch n�y. Ph�a H� Nội, họ �t bắt th�m người nhưng gia tăng x�ch nhiễu những nh� đấu tranh cho nh�n quyền bằng tay c�ng an hay c�n đồ thu� bao để c� cớ chạy tội.

C� hai điều cộng sản Việt Nam kh�ng thể n� tr�nh , một l� sửa đổi luật lệ thương mại v� kinh tế t�i ch�nh cho ph� hợp với hoạt động chung của TPP, hai l� cho ph�p th�nh lập c�ng đo�n tự do. Việc sau được TT Obama nhắc đi nhắc lại v� �ng bị �p lực rất lớn của c�c c�ng đo�n Mỹ về đ�i hỏi n�y. Những người c� kinh nghiệm với cộng sản đều biết cộng sản ra đủ thứ luật lệ, nhưng họ c� thi h�nh hay kh�ng hoặc bẻ cong luật lệ lại l� chuyện kh�c. Họ cũng c� thể cho lập hội với t�n gọi rất k�u, nhưng họ sẽ g�i người điều khiển hay tạo kh� khăn l�m t� liệt hội để hội trở th�nh "hữu danh v� thực". Muốn buộc cộng sản phải thực thi phần n�o những điều kiện Mỹ đưa ra, Mỹ phải theo d�i, th�c đẩy v� sẵn s�ng �p dụng những biện ph�p chế t�i. C�n d�n Việt Nam phải tương kế tựu kế gia tăng những đ�i hỏi, tố c�o những vi phạm v� tự l�m những điều m� luật lệ cho ph�p hay những g� nh� nước cộng sản đ� hứa với Mỹ v� c�c nước kh�c như một điều kiện để gia nhập TPP.

Cuối c�ng, TPP c� li�n hệ g� đến cuộc tranh chấp tại Biển Đ�ng? Chuyện kinh tế kh�ng chỉ thuần t�y kinh tế nhưng lu�n lu�n d�nh d�ng tới ch�nh trị. TPP được khởi sự điều đ�nh từ 2008, một năm trước khi TT Obama nhậm chức. Việc điều đ�nh chỉ trở n�n r�o riết trong những năm gần đ�y khi Trung Quốc c�ng khai bầy tỏ tham vọng b� chủ Biển Đ�ng với việc c�ng bố chủ quyền biển h�nh lưỡi b�, hiếp đ�p Phi Luật T�n v� Việt Nam, k�o d�n khoan dầu đến gần Ho�ng Sa v� nhất l� mới đ�y đắp bồi những b�i đ� ngầm th�nh những đảo nh�n tạo v� x�y s�n bay, bến t�u tr�n đ�. Để phản ứng, Mỹ đ� tuy�n bố chuyển trục về � ch�u, tăng cường sự hiện diện qu�n sự tr�n Biển Đ�ng, viện trợ qu�n sự cho Phi Luật T�n, giải tỏa một phần lệnh cấm b�n v� kh� s�t thương để cung cấp cho Việt Nam 6 tầu tuần hiện đại, khuyến kh�ch Nhật Bản tu ch�nh hiến ph�p cho ph�p qu�n đội Nhật c� thể chiến đấu ngo�i l�nh thổ. Mỹ kh�ng chủ trương g�y chiến v� giải quyết vấn đề Biển Đ�ng bằng qu�n sự, nhưng Mỹ muốn dằn mặt Trung Quốc v� cho Trung Quốc hiểu rằng tham vọng b� chủ Biển Đ�ng của họ kh�ng dễ thực hiện.

Trong kế hoạch tạo thế lực đối trọng với Trung Quốc, Hoa Kỳ tăng cường th�m mặt trận kinh tế. Đ� l� th�c đẩy việc th�nh h�nh TPP. Những nước tham gia đều l� đồng minh của Mỹ, trừ Việt Nam. Mỹ l�i k�o Việt Nam v� biết Việt Nam đang bị Trung Quốc hiếp đ�p v� muốn c� một chỗ nương tựa. Một khối kinh tế mở rộng trong v�ng Đ�ng Nam � v� Th�i B�nh Dương kh�ng c� Trung Quốc r� r�ng l� một li�n minh gạt Trung Quốc ra ngo�i v� sẵn s�ng đương đầu về mọi mặt. Ngay sau khi TPP được k� kết, TT Obama đ� tuy�n bố: "Hiệp ước TPP sẽ củng cố quan hệ chiến lược với c�c đối t�c của Hoa kỳ tại một khu vực sống c�n cho thế kỷ 21... Ch�ng ta kh�ng thể để c�c nước như Trung Quốc viết ra luật lệ của nền kinh tế to�n cầu. Ch�ng ta cần phải viết ra c�c luật lệ đ�" (tr�ch theo L� Lương D�n - D�n L�m B�o 16-10-2015).

Điều Mỹ muốn l� Trung Quốc kh�ng thể thao t�ng nền kinh tế thế giới cũng như độc chiếm Biển Đ�ng, kh�ng thể kiểm so�t lưu th�ng tr�n biển, tr�n kh�ng, kh�ng thể cấm đến gần c�c đảo Trung Quốc chiếm v� tự nhận chủ quyền, kh�ng cho Trung Quốc biến những đảo đ� th�nh những căn cứ qu�n sự đe dọa sự giao th�ng tự do tại v�ng biển n�y. T�m lại, kh�ng cho ph�p Trung Quốc thay đổi t�nh trạng Biển Đ�ng theo � họ, l�m b� chủ v�ng n�y, g�y kh� khăn cho c�c quốc gia kh�c, nhất l� cho Mỹ. Mỹ chỉ muốn thế th�i. Mỹ kh�ng muốn g�y chiến tranh với Trung Quốc v� Việt Nam, v� Phi Luật T�n hay v� mấy h�n đảo nhỏ. Nhưng trong cuộc tranh chấp, phải tỏ sức mạnh qu�n sự, kinh tế, v� cả sức mạnh đ�m đ�ng với nhiều đồng minh đứng sau lưng.

Việt Nam phải hiểu như thế, phải hiểu vị tr� của m�nh đứng ở chỗ n�o, phải hiểu th�n phận m�nh ra sao. Kh�ng thể nhượng bộ qu� đ�ng. Cũng kh�ng thể v�c mặt l�m cao. C�ng kh�ng thể chơi b�i lừa, tưởng rằng ai cũng dại, chỉ c� m�nh kh�n. Việt Nam phải biết nắm lấy cơ hội do TPP mang lại để cải tổ sản xuất, cải tổ c�ch l�m kinh tế, nhất l� cải tổ thể chế để mọi năng lực được giải ph�ng hầu đ�ng g�p t�ch cực v�o việc x�y dựng một nước Việt Nam tiến bộ, theo kịp đ� tiến của thế giới, cụ thể l� c�ng sống, c�ng l�m ăn, c�ng thịnh đạt với c�c nước trong TPP.F

rong DĐGD số trước, 167, ch�ng t�i đ� đăng b�i tường thuật gửi từ Việt Nam về lễ đặt vi�n đ� đầu ti�n x�y dựng Trung T�m Đức Mẹ N�i C�i ng�y 18-9-2015. Chỉ cần xem h�nh, chưa cần đọc b�i, chắc đ� c� độc giả cảm k�ch đến ph�t kh�c khi thấy h�ng trăm ng�n gi�o d�n đ�ng như kiến tụ về v� h�ng chục gi�m mục, tổng gi�m mục v� cả hồng y mũ cao �o d�i, chống gậy đến dự lễ. Ngo�i việc l� mắt về sự huy ho�ng bề ngo�i c�n sự cảm phục l�ng s�ng k�nh Đức Mẹ của anh chị em C�ng Gi�o tại qu� nh�.

Nhưng sau khi đọc hết b�i tường thuật, nhiều thao thức lại dấy l�n trong l�ng.

N�i C�i ở đ�u? Đức Mẹ c� hiện ra, khi n�o, c� l�m ph�p lạ để cứu gi�p v� dậy dỗ con c�i kh�ng? Xin thưa ngay N�i C�i ở x� Gia T�n 1, tỉnh Đồng Nai (Bi�n H�a), gần Dốc Mơ, b�n tr�n Hố Nai, thuộc gi�o phận Xu�n Lộc. Nơi n�y kh�ng c� n�i non h�ng vĩ, chỉ c� một n�i thấp c� đơn nằm giữa một khu rừng cao su b�t ng�t được đốn trụi để l�m chỗ x�y Trung T�m Đức Mẹ. Đức Mẹ chẳng hề hiện ra ở đ�y, n�n suy t�n v� cầu khẩn Đức Mẹ giữa rừng cao su hay bất cứ nơi n�o kh�c cũng vậy th�i, chưa chắc đ� t�n nghi�m v� sốt sắng bằng cầu nguyện trước b�n thờ Đức Mẹ trong c�c th�nh đường. Như vậy l� kh�ng c� yếu tố "địa lợi".

C� nhu cầu phải x�y Trung T�m Đức Mẹ để th�c đẩy l�ng s�ng k�nh Đức Mẹ kh�ng? Bất cứ việc g� l�m tăng th�m l�ng s�ng k�nh cũng tốt. Nhưng chắc một điều l� gi�o d�n gi�o phận Xu�n Lộc kh�ng thiếu l�ng s�ng k�nh Đức Mẹ để phải đ�nh động th�m l�ng họ. Người c� phương tiện đ�ng g�p v�o việc x�y cất sẽ rất vui vẻ. Nhưng những người "lực bất t�ng t�m" sẽ rất buồn. Những người kh�ng thấy c� nhu cầu m� phải nh�n hoặc phải chấp nhận một việc l�m kh�ng cần thiết, tốn k�m v� �ch, nặng phần tr�nh diễn, chắc chắn l�ng kh�ng vui, c� khi c�n phẫn nộ. Ch�ng ta đ� thấy c� nhiều gi�o d�n v� �t nhất hai linh mục, một ở trong nước, Cha Phan Văn Lợi, một ở ngo�i nước, Cha Ng� T�n Huấn, c�ng khai bầy tỏ sự bất đồng � về việc x�y cất kh�ng cần thiết n�y (xin xem c�c b�i trong số b�o n�y). Như vậy l� kh�ng c� "nh�n h�a".

Đức Cha Nguyễn Chu Trinh, Gi�m Mục Xu�n Lộc, đ� cao tuổi n�n Đức Gi�o Ho�ng mới cử Đức Cha Đinh Đức Đạo l�m Gi�m Mục Ph� với quyền kế vị. X�y dựng Trung T�m N�i C�i c� lẽ l� t�m nguyện để đời của Đức Cha Trinh trước khi về hưu hay về với Ch�a. Muốn c� một khoảng đất m�nh m�ng v� x�y dựng một c�ng tr�nh to lớn như vậy chắc chắn phải c� sự cho ph�p của nh� cầm quyền. Những người cộng sản kh�ng bao giờ tử tế v� rộng l�ng gi�p cho Gi�o Hội ph�t triển v� x�y khu tượng đ�i c�n lớn hơn những khu tượng đ�i thờ "B�c". Chắc chắn phải c� sự trao đổi, thỏa hiệp. Đ� l� cộng t�c giữa hai b�n nhằm t�n dương c�ng đức nh� cầm quyền đ� ban tự do t�n gi�o. H�nh động n�y cũng l� để dập tắt hay �t ra l� l�m nguội th�i độ thiếu cảm t�nh với cộng sản của gần một triệu c�ng d�n C�ng Gi�o thuộc gi�o phận Xu�n Lộc (gi�o phận đ�ng nhất VN với 921,489 gi�o d�n, theo thống k� của Gi�o Phận). Khối người n�y sống rất gần S�i G�n. Nh� cầm quyền phải o bế cũng đ�ng th�i. Kh�ng giống như gi�o phận Kontum ở xa, s�u. C� điều đ�ng tiếc l� chủ chăn kh�ng biết d�ng sức mạnh n�y để đ�i hỏi tự do t�n gi�o cho cả nước v� tự do điều h�nh việc nội bộ của Gi�o Hội, kh�ng c�n phải xin-cho.

Việc mời đại c�n Trần Tấn H�ng, Ph� Trưởng Ban T�n Gi�o Ch�nh Phủ, đến tham dự, tặng v�ng hoa to đ�ng v� đọc diễn văn ngay sau diễn văn của Tổng Gi�m Mục B�i Văn Đọc, Chủ Tịch Hội Đồng Gi�m Mục VN, đ� n�i l�n nhiều điều. Trước đ�y, Tổng Thống Ng� Đ�nh Diệm đ�u c� được mời đến dự lễ đặt vi�n đ� đầu ti�n v� kh�nh th�nh khu th�nh địa La Vang do ch�nh người anh của Tổng Thống, Đức TGM Ng� Đ�nh Thục, đứng ra x�y cất. Giả dụ c� mời, Tổng Thống Diệm cũng từ chối v� kh�ng muốn lẫn lộn t�n gi�o với ch�nh trị. C�n Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, �ng chỉ đến quỳ gối cầu nguyện giữa th�nh đường La Vang đổ n�t trong M�a H� đỏ lửa 1972, kh�ng đến đọc diễn văn khi c�n đ�n đ�m cờ x� rợp trời. Những tr�i ngược, ẩn � v� mưu chước khiến nhiều gi�o d�n v� cả chủ chăn thắc mắc, buồn l�ng, v� tin rằng kh�ng hợp � Trời. Như vậy l� kh�ng c� "thi�n thời".

Kh�ng c� thi�n thời, địa lợi, nh�n h�a th� việc x�y dựng Trung T�m Đức Mẹ N�i C�i chỉ l� một c�ng tr�nh gượng �p, ph� trương, thỏa hiệp của con người, rất �t phần vinh danh Ch�a v� Đức Mẹ.

Người ta thấy c�ng ng�y Gi�o Hội Việt Nam c�ng trở th�nh một gi�o hội lễ hội với những c�ng tr�nh x�y cất xa xỉ, kh�ng cần thiết, với những đại lễ h�o nho�ng để lại rất �t �m hưởng đạo đức trong t�m hồn gi�o d�n, với những m�n diễn nguyện v�o bất cứ dịp n�o trong đ� kh�ng �t nữ diễn vi�n ăn mặc l�e loẹt �o đỏ quần hồng như những mụ l�n đồng, uốn �o trước mắt c�c cha cố v� những gi�o d�n giản dị, chất ph�c. Niềm vui bầy tỏ l�ng đạo đức kh�ng cần biểu diễn thời trang hay bắt chước những m�n m�a may thiếu t�nh nghệ thuật ở c�c th�nh phố lớn để lấy tiếng l� tiến bộ.

Việc đ�n rước c�c gi�m mục tại c�c gi�o xứ cũng c�ng ng�y c�ng trở n�n rườm r�, lỗi thời. Thiếu nhi v� phụ nữ xếp th�nh h�ng d�i tr�n đường "Đấng Th�nh" đi v�o, tay cầm hoa vẫy ch�o, miệng hoan h�, ban k�n dồng cử nhạc. C�n "Đấng Th�nh" th� được cho�ng v�ng hoa, mặt mũi nghi�m trang v� m�n nguyện, bệ vệ đi tr�n thảm đỏ, duyệt vẫy hai h�ng gi�o d�n, c�n oai phong hơn vua ch�a, v� chắc chắn l� long trọng hơn cảnh Ch�a Gi�su cưỡi lừa v�o th�nh J�rusalem.

Đ�n tiếp gi�m mục ở Việt Nam rất kh�c đ�n tiếp gi�m mục ở Canada. C�ch đ�y 16, 17 năm, khi t�i đảm tr�ch Hội Đồng Mục Vụ gi�o xứ Th�nh Vinh Sơn Li�m tại Calgary, ch�ng t�i đ�n Đức Gi�m Mục Frederick Henry đến ban ph�p th�m sức cho thiếu nhi. Ch�ng t�i cắt đặt v�i anh em đứng chờ ở cửa ch�nh nh� thờ để ch�o đ�n Ng�i. T�i dự t�nh khi Đức Cha bước v�o nh� thờ th� l�m hiệu cho mọi người đứng l�n ch�o Ng�i. Chỉ giản dị vậy th�i. Chờ ho�i kh�ng thấy Đức Cha đến, t�i chạy v�o ph�ng �o th� thấy Đức Cha đang thay �o lễ ở đ�. Ng�i tự l�i xe v� v�o bằng cửa h�ng. Chương tr�nh đ�n tiếp của ch�ng t�i bị xẹp. Chưa hết, ch�ng t�i đ� nhờ c�c b� sửa soạn sẵn bữa ăn trưa cho Đức Cha sau lễ, đ� sắp đặt ai được ngồi c�ng b�n với Đức Cha ngo�i Cha Xứ. Nhưng sau lễ, Ng�i thay �o rồi sửa soạn đi lu�n, chỉ xin �t thức ăn bỏ v� hộp "foam" để ăn tr�n xe dọc đường đi đến một xứ đạo kh�c. C� gi�m mục Việt Nam n�o l�m như thế kh�ng? T�i chẳng d�m ph�n đo�n ai đạo đức hơn ai, nhưng h�nh động n�o đ�nh động được l�ng t�n hữu th� ai cũng thấy.

Khi viết b�i n�y l�ng t�i nặng trĩu. T�i kh�ng muốn ph� b�nh c�c vị chủ chăn của Gi�o Hội qu� nh�. T�i biết Gi�o Hội v� c�c vị c�n đang gặp nhiều kh� khăn. Nhưng t�i ngạc nhi�n tại sao giữa những kh� khăn ấy c�c vị vẫn hớn hở tổ chức lễ hội, m�a h�t tưng bừng, ăn mừng đủ thứ, l�m như đất nước đang trong cảnh th�i b�nh thịnh trị. T�i kh�ng chủ trương mặc �o vải th�, suốt ng�y ăn chay đ�nh tội, nhưng t�i cầu mong Gi�o Hội sống đ�ng ho�n cảnh của m�nh v� ho�n cảnh của những anh em kh�c trong cộng đồng d�n tộc. D�n ta c�n ngh�o lắm, c�n khổ lắm, kh�ng c� g� để ph� trương, trừ dụng � của nh� cầm quyền v� một thiểu số lắm tiền nhiều bạc. Gi�o Hội phải sống giữa l�ng d�n tộc, kh�ng phải chỉ sống với giai cấp cầm quyền. Đừng tạo sự ph�n b�, nguyền rủa của những anh chị em thuộc c�c t�n gi�o kh�c. T�i nghĩ tới số tiền bạc tỷ được d�ng để x�y dựng Trung T�m Đức Mẹ N�i C�i. Đ� c� phải l� một sự cần thiết trong khi biết bao nhi�u anh chị em đồng đạo ở miền qu�, miền n�i đang th�m nhỏ r�i một phần rất nhỏ của số tiền đ� để lợp lại m�i nh� thờ bị giột, sửa lại bức tường che gi� sắp đổ, trang tr� lại b�n thờ cũ kỹ để c� chỗ thờ Ch�a cho xứng đ�ng? Đức b�c �i v� tinh thần chia sẻ ở đ�u? Nếu chỉ chuộng lối sống quan li�u, hu�nh hoang, thỏa hiệp v� những lợi �ch v� vinh quang trước mắt, c�c mục tử (t�i kh�ng d�m n�i tất cả) sẽ dẫn Gi�o hội đến đỉnh cao... N�i C�i. Một đỉnh kh�ng cao, v� khi đứng đ� phải c�i đầu. ◙