Trong b�i giảng th�nh lễ Đại tr�o, Đức cha Phaol� k�u gọi cộng đo�n: "Hơn bao giờ hết, ch�ng ta phải tha thiết xin Đức Maria gi�p ch�ng ta giữ vững căn t�nh Kit� hữu của m�nh, c� tr�ch nhiệm với qu� hương đất nước v� với c�c thế hệ tương lai nhất quyết bảo vệ m�i trường, đồng thời hiệp th�ng với những người đang l� nạn nh�n của thảm họa m�i trường biển, cũng như nạn nh�n của rất nhiều thảm họa kh�c. Xin Đức Maria cho ch�ng ta can đảm thực hiện quyền c�ng d�n được Hiếp ph�p VN v� c�c C�ng ước Quốc tế quy định, thể hiện một c�ch �n h�a quyền đ�i sự minh bạch trong việc điều khiển đất nước, cũng như xử l� c�c thảm họa m�i trường v� buộc những người g�y ra thảm họa phải bị x�t xử một c�ch c�ng minh v� c�c nạn nh�n được đền b� xứng đ�ng."

C� gi�o Trần Thị Lam, t�c giả b�i thơ bất hủ "Nước m�nh ngộ qu�" đ� lại c� b�i "Thảm họa biển Miền Trung: Ch�ng ta kh�ng v� can!" đ�ng ch�ng ta suy ngẫm.

Tr�n facebook của m�nh ng�y 01/7/2016, C� Lam viết: "Ch�ng ta tạm bằng l�ng v� thủ phạm của tội �c đ� được gọi t�n. Những người thiếu tr�ch nhiệm, bu�ng lỏng quản l�� rồi đ�y phải trả lời trước c�ng luận v� chịu tr�ch nhiệm trước ph�p luật." C� Lam hy vọng những kẻ quyền h�nh h�m nay "sẽ phải trả lời trước c�ng luận v� chịu tr�ch nhiệm trước ph�p luật." T�i coi đ� l� hy vọng h�o, ảo vọng! Nhưng c�u hỏi của c� lại l� c�u hỏi nhức nhối, đ�nh thẳng v�o lương tri người Việt Nam ch�ng ta trong l�c n�y d� đang ở đẳng cấp hay niềm tin n�o trong x� hội. C� Lam hỏi thẳng: "C�n ch�ng ta, ch�ng ta c� thật sự v� can?" Rồi c� n�u l�n h�ng loạt những bất cập của từng mỗi người ch�ng ta:

Cuối c�ng, kh�ng dằn l�ng được nữa, c� gi�o Trần Thị Lam k�u l�n như th�t v�o mặt hết thảy ch�ng ta:

Ch�ng ta? Ch�ng ta l� ai?

Ch�ng ta l� ch�ng ta!

Ch�ng ta l� hết thảy người Việt Nam bất luận đang sống ở đ�u, sinh hoạt trong l�nh vực n�o, ở v�o vị thế n�o, đẳng cấp n�o cả trong x� hội lẫn trong t�n gi�o!

C� lẽ đ� đến l�c mỗi người ch�ng ta h�y tự hỏi m�nh v� tự trả lời: "T�i c� v� cảm kh�ng? C� h�n nh�t như C� gi�o Lam chỉ ra hay kh�ng?" Để rồi tự s�m hối!

Với người C�ng gi�o, năm nay l� Năm Th�nh L�ng Thương X�t! Năm s�m hối v� cải h�a để thực thi l�ng thương x�t, như L�ng Ch�a X�t Thương! Thương X�t! Một mệnh lệnh chẳng những của t�nh B�c �i m� c�n l� nền tảng của việc thực thi v� ph�t huy C�ng L� � C�ng bằng x� hội! Đức Cha Phaol� Nguyễn Th�i Hợp c�ng h�ng vạn gi�o d�n Gi�o phận Vinh xuống đường v� tinh thần B�c �i v� � thức bảo vệ C�ng bằng x� hội ấy!

Lẽ n�o ch�ng ta v� cảm trước nỗi đau v� sự chết ch�c đang r�nh m� từng gi�y từng ph�t, sẵn s�ng cướp đi h�ng triệu sinh linh d�n ngh�o v� tội ở c�c tỉnh Miền Trung, rồi sự độc hại giết người sẽ lan khắp cả nước khi m� h�ng triệu những con c� chết kia được k�n đ�o biến th�nh nước mắm, biến th�nh ph�n b�n c�y tr�i, rau quả tr�n lan ngo�i sự kiểm so�t hay kiểm chứng!

Lẽ n�o ch�ng ta h�n nh�t đến độ kh�ng d�m mang đến những kẻ khốn c�ng sự hiện diện v� lời kh�ch lệ, an ủi họ, đặc biệt c� "những ch�ng ta" đang kho�c tr�n người chiếc �o mang t�n T�nh Thương, l� những Chủ Chăn hiện th�n của T�nh Thương Kit� gi�o.

Hầu như người d�n ch�n ch�nh của cả nước kh�ng ai kh�ng x�c động trước nghĩa cử mới nhất của Đức Tổng Gi�m Mục Giuse Ng� Quang Kiệt khi ng�i từ chốn viện tu Ch�u Sơn ở Ph�t Diệm, vượt ra khỏi bức tường th�nh tu viện, mang qu� tặng v� t�nh �u yếm của ng�i đến tận những x�m l�ng m� người d�n đang g�nh chịu hậu quả trực tiếp của thảm trạng c� chết, biển chết! Chỉ mỗi một sự c� mặt của ng�i th�i cũng đ� vực dậy tinh thần của những kẻ khốn c�ng v� mang đến họ ch�t tia hy vọng!

C�n ch�ng ta, h� cớ g� ch�ng ta lại để cho lương tri m�nh gi�y chết bằng th�i độ thờ ơ trước nỗi đau của tha nh�n? Hay l� ch�ng ta vẫn c�n bị �m ảnh bởi nỗi sợ?

Ch�ng t�i từng thấy đ�y đ� trong nước lễ lạc tưng bừng với sự hiện diện của c�c Chủ Chăn m�o gậy uy nghi. Ch�ng t�i rất vui mừng khi thấy c�c Đấng tỏ t�nh li�n đới với nhau, thấy c�c Đấng "đồng h�nh" với đ�m đ�ng trong những nghi lễ như vậy! Nhưng chẳng lẽ sự "đồng h�nh" của c�c Đấng đến đ� l� dừng?

Đau đớn thay v� tội nghiệp thay cho hai vị Gi�m mục Gi�o phận Vinh đi lẫn trong đo�n chi�n m�nh, hi�n ngang ph�t huy tinh thần "Ng�y M�i Trường!" m� kh�ng được sự đồng h�nh của bất cứ đấng đồng cấp n�o! Phải chăng c�c ng�i chỉ "ĐỒNG H�NH C�NG D�N TỘC" theo c�i nghĩa m� nh� cầm quyền CSVN truyền cho c�c ng�i phải hiểu v� �p dụng? C�n đồng h�nh với những kẻ khốn c�ng, những người bị ruồng bỏ, những kẻ thấp cổ b� miệng bị đối xử bất c�ng th� kh�ng! Than �i! Triết l� đồng h�nh kiểu "sống chết mặc b�y" thời đại HCM l� vậy đấy, cả trong c�c cơ cấu t�n gi�o cũng thế sao?

Mỗi Gi�o phận th�ng thường c� một (hay hai) Chủ Chăn (ch�nh, ph�)! Một sự việc xảy ra ở Gi�o phận n�o, Chủ Chăn Gi�o phận ấy tr�ch nhiệm! Thảm họa ở Gi�o phận Vinh, Gi�m mục bản quyền ở đ� phải tự xử, c�c vị thuộc c�c Gi�o phận kh�c v� can �? Thế th� Hội Đồng Gi�m Mục lập ra để l�m g�? Cả một Hội Đồng, sao lại kh�ng c� được tiếng n�i d� l� nhẹ nh�ng nhất để phan b�c luận điệu tuy�n truyền v� những lời phỉ nhổ mất dạy của truyền th�ng CSVN đ�nh v�o Đức Cha Phaol� Nguyễn Th�i Hợp?

Th�i độ n�y của HĐGMVN khiến người CGVN kh�ng thể qu�n một thời Đức TGM Ng� Quang Kiệt cũng bị đẩy v�o t�nh thế tương tự. Hồi đ�, ĐTGM Giuse Ng� Quang Kiệt "đụng độ" với nh� cầm quyền CS H� Nội, HĐGMVN kh�ng c� một lời b�nh vực hay hỗ trợ tinh thần cho ng�i, m� chỉ t�u với nh� cầm quyền CSVN rằng "Đức Cha Kiệt kh�ng l�m điều g� sai Gi�o Luật!" Sau đ� điều g� đ� đến với ĐC Kiệt, c� lẽ ai cũng thấy v� cũng hiểu!

E số phận của ĐC Hợp cũng sẽ vậy th�i! Trong khi đ�, nơi n�o cần đến bước ch�n uy nghi của c�c ng�i, ở đ� c� mặt c�c ng�i trong phẩm phục s�ng ch�i. Thảo n�o Đức Th�nh Cha Phanxic� c� lần đ� phải khuyến c�o: "Gi�o Hội kh�ng cần quan những kẻ quan li�u nhưng cần c�c những sứ giả đầy nhiệt huyết. Nếu kh�ng c� ngọn lửa n�y, Gi�o hội c� nguy cơ trở th�nh một Gi�o Hội nguội lạnh hoặc chỉ đơn thuần l� một Gi�o Hội hờ hững, tạo n�n những Kit� hữu lạnh nhạt v� thờ ơ".

Những kẻ quan li�u trong Gi�o hội m� Đức Phanxic� nhắm đến l� ai, c� lẽ ai cũng biết, chỉ trừ ch�nh những kẻ quan li�u, �ch kỷ cố t�nh tự bịt tai, bịt mắt! "Sống c�m lặng như những c�i b�ng hoặc ph� phiếm, sặc sỡ như lo�i c�n tr�ng." C�u n�i của c� gi�o Trần Thị Lam nghe hơi nặng đấy, nhưng kh�ng hề l� qu� đ�ng khi �p dụng v�o trường hợp n�y!

Một t�c giả viết: "C�c phương tiện truyền th�ng đang cảnh b�o về b�ng ma thần chết lởn vởn tr�n Biển Đ�ng. Một số người băn khoăn suy tư để c� th�i độ, một số t�m c�ch chạy trốn..." B�ng ma thần chết kh�ng phải chỉ lởn vởn tr�n Biển Đ�ng m� c�n cả tr�n khắp v�ng ven biển Việt Nam v� cả tr�n đất liền của qu� hương VN, cụ thể l� thảm họa biển chết, c� chết ở c�c tỉnh H� Tĩnh, Quảng B�nh, Quảng Trị, Thừa Thi�n của Miền Trung Việt Nam, thảm họa bauxite ở T�y Nguy�n v� thảm họa chất độc trong thực phẩm tr�n cả nước.

Ai đang l� những kẻ chạy trốn trước ti�n v� giờ vẫn c�n tiếp tục trốn chạy khỏi tr�ch nhiệm li�n đới của m�nh m� l� lẽ biện minh đơn giản l�: "đ� kh�ng phải l� phần vụ của t�i"?

Jos. Ng� văn Kha, C.Ss.R., ng�y 09-08-2016 đ� viết tr�n b�i "Chẳng lẽ ch�ng ta đang ở trong cuộc chiến, chiến �nh�n d�n?�" (trang web DCCT VN): "Ng�y m�i trường 7/8/2016 do Ban C�ng l� � H�a b�nh Gi�o phận Vinh ph�t động đ� n�n như tiếng chu�ng thức tỉnh những ai c�n đang ngủ m�"

Ch�ng ta, trong đ� c� c�c đấng bậc trong Hội Th�nh CG tại VN lẽ n�o cứ m�i an phận ngủ m� để kh�ng nghe tiếng chu�ng thức tỉnh?

Ng� văn Kha đ� kh�ng ngại cảnh b�o: "Đ�y kh�ng c�n l� mối lo cho vận nước, mệnh d�n tộc của một người, nhưng l� của một cộng đồng, v� cộng đồng ấy muốn trở n�n l� �lời hiệu triệu� thức tỉnh, lay động t�m tr� v� t�m hồn những ai c�n nặng l�ng với đất nước với qu� hương, với sự tồn vong của d�n tộc." Mong "lời hiệu triệu" ấy vang vọng v�o tận tim �c của mọi th�nh phần d�n Việt v� d�n Ch�a tại Việt Nam.

Gi�o sư Nguyễn Khắc Mai, một tr� thức nổi danh tại Việt Nam, trong b�i "Hoan ngh�nh Ng�y M�i Trường của Gi�o phận Vinh" đăng tải tr�n Bauxite VN ng�y 07/8/2016 đ� l�n tiếng: "Giết biển, giết c�, giết chết s�ng ng�i, giết bầu kh�ng kh�, giết cả đất đai hiền h�a (người xưa n�i �hiền như đất�)� ch�nh l� tội �c phản nh�n loại, tội �c c� � nghĩa như tội diệt chủng."

Vị Gi�o sư ca tụng: "L�nh thay, ơn �ch thay, đẹp đẽ thay, th�nh thiện thay h�nh động �Bảo vệ M�i trường� của b� con Gi�o phận Vinh".

�ng cam kết: "T�i tiếp nhận tin l�nh n�y v� cũng sẽ đồng h�nh l�m những việc ơn �ch. T�i mong tiếng chu�ng rung l�n từ những Xứ Đạo sẽ vang xa, lay động v� thức tỉnh mọi người!"

"Tiếng chu�ng rung l�n từ những Xứ Đạo" lẽ n�o kh�ng thấu đến tai c�c Đấng Mục Tử trong HĐGMVN. Chỉ cần ở c�c ng�i một cử chỉ Đồng H�nh c�ng Đức Cha Nguyễn Th�i Hợp, đồng h�nh c�ng Gi�o sĩ, tu sĩ v� gi�o d�n Gi�o phận Vinh, th� việc c�c ng�i h� h�o "Đồng h�nh c�ng D�n tộc" sẽ c� � nghĩa t�ch cực v� đ�n chi�n ắt sẽ h�n hoan theo ch�n Chủ Chăn. Nếu kh�ng, khẩu hiệu "Đồng h�nh c�ng d�n tộc" vẫn m�i l� khẩu hiệu tuy�n truyền của Đảng, phục vụ cho � đồ chia rẽ t�n gi�o của CS.

Tr�n VietCatholic News ng�y 18/8/2016 c� b�i viết của Giuse Thẩm Nguyễn nhan đề "V� cảm: Một bệnh qu�i �c của thời đại" với c�i � na n� như b�i của c� gi�o Trần Thị Lam ở H� Tĩnh đ� dẫn tr�n.

Thẩm Nguyễn viết: "Bệnh v� cảm biến con người trở th�nh �ch kỷ, chỉ lo cho m�nh. Đ�i khi n� c�n l�m cho người ta hoang tưởng, tự an ủi lương t�m chai cứng của m�nh. Khi t�i kh�ng c�n cảm th�ng với nỗi đau của đồng loại, kh�ng c�n bất b�nh với c�i �c của x� hội th� t�nh y�u trong t�i cạn kiệt dần v� giới răn mến Ch�a Y�u Người sẽ kh�ng c� chỗ trong t�m hồn t�i."

Rồi người ta viện đủ l� lẽ để biện minh cho sự v� cảm, �ch kỷ v� lương t�m chai cứng của m�nh, lại c�n l�n �n những kẻ dấn th�n, những người d�m n�i thật� l� bọn l�m ch�nh trị, thức ch�nh trị CCCC! Đến nỗi Thẩm Nguyễn nhận x�t: "Một số người cố � hay lầm tưởng rằng người C�ng Gi�o kh�ng được ph�p l�m ch�nh trị để tho�i th�c mọi tr�ch nhiệm c�ng d�n của m�nh." C� lẽ kh�ng nhiều người lầm tưởng như thế đ�u! M� ch�nh l� v� nhiều người, nhất l� tại Việt Nam, được dạy bảo chớ xen v�o ch�nh trị, đừng l�m ch�nh trị! Họ l� luận: L�m ch�nh trị l� nguy�n nh�n tạo cớ cho nh� cầm quyền ngăn cản sự lớn mạnh rầm rộ của đạo!

C�i tội l�m ch�nh trị gh� gớm thế! Thế n�n, từ c�i nh�n lệch lạc tr�n đ�y, kh�ng �t kẻ bề tr�n rao bảo, ngăn chặn người đồng đạo tham gia c�c việc ch�nh trị chống bạo quyền �p bức d�n l�nh, x�m phạm quyền sống c�ng c�c quyền tự do ch�nh đ�ng của con người.

Từ suy nghĩ tr�n, Giuse Thẩm Nguyễn viết, "Thay v� suy ngẫm cầu nguyện cho C�ng l� v� H�a b�nh ở Việt Nam hay cộng t�c bằng nhiều h�nh thức để g�p phần v�o c�ng việc cứu nguy sơn h�, người ta lại rất coi thường, thản nhi�n như kh�ng c� g� đang xảy ra. Kh�ng c� giờ để đọc, nghe v� xem những tin tức li�n quan đến cuộc đấu tranh chung của d�n tộc, kh�ng c� giờ cho những tin tức C�ng Gi�o, b�i nguyện gẫm, b�i giảng tr�n mạng nhưng lại c� rất nhiều giờ cho những phim truyện nhảm nh�, chuyện đời tư của đ�m "v� lo�i" đang đua nhau về Việt Nam h�t h�"

Tội lỗi n�y thuộc về ai? Gi�o dục C�ng gi�o ở đ�u? Học thuyết x� hội C�ng gi�o đi đ�u mất rồi? Chủ Chi�n chăn dắt đ�n chi�n m�nh bằng c�ch n�o? Hay đẩy chi�n m�nh v�o mồm lang s�i?

Từ những c�i nh�n v� suy nghĩ tr�n đ�y, ch�ng t�i van xin hết thảy c�c th�nh phần người C�ng Gi�o Việt Nam trong nước lẫn hải ngoại h�y đồng l�ng c�ng nhau thảo ra một "t�m thư" gửi l�n HĐGMVN, khẩn cầu c�c đấng gấp r�t b�y tỏ một th�i độ, một tiếng n�i v� một h�nh động cụ thể!

Thay v� đồng ca điệp kh�c "đồng h�nh c�ng d�n tộc," xin c�c Đấng h�y l�n đường, dấn th�n đồng t�nh, đồng cảm, đồng t�m, đồng thanh v� đồng h�nh với Đấng bản Quyền Gi�o phận Vinh cũng như với đ�n chi�n của ng�i!

Đ� đến l�c c�c ng�i trong HĐGMVN "ĐỪNG IM TIẾNG M� H�Y L�N TIẾNG" b�nh vực những kẻ khốn c�ng, l�n tiếng chống lại sự gian tr�, bất ch�nh, bất c�ng trong x� hội.

Xin c�c ng�i đừng đ�ng k�n cửa nữa, m� h�y mở toang c�nh cửa l�ng m�nh, Gi�o phận m�nh, m� bước đi ra b�n ngo�i, thay v� uy nghi trong c�c lễ hội "ho�nh tr�ng" hay tung tăng ở hải ngoại, c�c ng�i h�y gia nhập v�o đo�n người khốn khổ v� bị bức hiếp, l�n tiếng thay cho họ, h�nh động cụ thể để an ủi, kh�ch lệ họ! Xin c�c ng�i h�y chấm dứt đi những hoạt cảnh "N�i C�i" ồn �o n�o nhiệt thuở n�o (lễ đặt vi�n đ� đầu ti�n x�y dựng Trung T�m Đức Mẹ N�i C�i thuộc Gi�o Phận Xu�n Lộc, v�o ng�y 18 th�ng 9 năm 2015) để h�a nhập với d�ng người đang thất thểu� đi t�m T�nh Thương v� C�ng L�!

Trong b�i giảng ng�y 14/8/2016, Lm Vĩnh Sang đ� n�u ra những điểm s�ng của HĐGMVN trong c�c năm qua, như:

Nhưng, như thế đ� đủ chưa khi nh� cầm quyền Cộng Sản Việt Nam chưa dừng lại, chưa từ bỏ thế độc t�n, độc quyền v� độc lợi của họ tr�n sự thống khổ, đau thương v� chết ch�c của d�n Việt do bạo lực, gian tr� ho�nh h�nh m� ch�nh họ, nh� cầm quyền CSVN l� t�c nh�n?

C�c thức giả C�ng gi�o nghĩ sao cũng được về những lời van xin khẩn thiết tr�n đ�y của ch�ng t�i! Nhưng xin qu� vị đừng phũ ph�ng với th�n phận bọt b�o của người đồng đạo, đồng b�o nơi qu� nh� m�nh, m� th�i độ, tiếng n�i c�ng h�nh động cụ thể của HĐGMVN l�c n�y l� c�i phao cuối c�ng của những con người bất hạnh tr�n qu� hương y�u dấu!

Cho n�n, một kiến nghị, một thỉnh nguyện thư của to�n thể Cộng đồng D�n Ch�a người Việt Nam trong nước cũng như hải ngoại thỉnh cầu HĐGMVN thể hiện th�i độ dứt kho�t, một h�nh động cụ thể l� một việc l�m khẩn cấp. Hội Đồng Li�n T�n c� lẽ cũng cần mở ra một cuộc vận động rộng lớn nơi c�c t�n gi�o h�nh động mạnh mẽ như vậy.◙