Trang Kinh Tế:

H� Nội Vật V� Về Biến Động Tiền Tệ

Trần Nguy�n Thao

V�o Đ�ng năm nay, chế độ chuy�n ch�nh Hanoi bị bất ngờ rơi v�o t�nh huống mất kiểm so�t trước tin sẽ c� đổi tiền. Đ�ch danh người cầm đầu ch�nh phủ b�c bỏ điều �ng gọi l�"tin đồn bịa đặt". V� ra lệnh c�ng an điều tra. Nhưng ch�nh �ng Ph�c cũng thừa nhận tin bịa đăt lại c� sức l�m "ảnh hưởng m�i trường đầu tư, kinh tế vĩ m� nước ta"[1]. D�n ch�ng x�n xao đổ đi mua v�ng v� Mỹ Kim, l�m cho thị trường t�i ch�nh biến động, tiền tệ đột ngột mất gi�. Giới chuy�n gia t�i ch�nh nh�n từ b�n ngo�i th� thấy "khả năng ứng ph� của Ng�n H�ng Nh� Nước (NHNN) Việt Nam c� vấn đề". C�n NHNN v� chuy�n gia t�i ch�nh vội đưa ra lời k�u gọi d�n ch�ng n�n "b�nh tĩnh". V� nền t�i ch�nh Việt Nam "chưa đến nỗi" l�m v�o t�nh cảnh phải đổi tiền l�c n�y.

Bất chấp lời k�u gọi "b�nh tĩnh" v� b�c bỏ việc "đổi tiền" �t nhất 5 lần của giới thẩm quyền, d�n ch�ng tiếp tục đổ x� đi mua Mỹ Kim, v�ng l�m cho thị trường x�o trộn; đồng bạc Việt Nam mất gi�, thị trường t�i ch�nh, tiền tệ giao động mạnh trong thời gian cận Lễ Gi�ng Sinh.

Chuy�n gia độc lập v� c�c b� nội trợ ước t�nh mức mất gi� của đồng Việt Nam c� thể l�n đến 30% nội trong năm 2016.

V�o dịp thị trường biến động, một Mỹ Kim c� l�c đ� l�n đến 23.350$ [2].Năm 1990, mỗi Mỹ Kim c� tỷ gi� 6.482$80 [3]. So với 26 năm trước, tiền đồng Việt Nam đ� mất gi� gần 360%.

H�m qua, Dec 14, Cục Dự Trữ Li�n Ban Hoa Kỳ (Federal Reserve System = Fed) tăng l�i xuất cơ bản th�m 0,25%, tức 0,75%. Fed dự b�o sẽ c� 3 đợt tăng l�i suất trong năm 2017 sắp tới, mỗi lần tăng 0,25%. Đến năm 2018 l�i suất li�n bang sẽ ở mức 2,125%.

Ngay sau khi FED tăng l�i suất, NHNN cho tăng th�m 11$ tr�n mỗi Mỹ Kim, nhưng thị trường chợ đen đ� tăng th�m gấp 7 lần. C�c chuy�n gia ước t�nh, tiền đồng Việt Nam c� thể mất gi� th�m từ 2% đến 3%, tức l� v�o khoảng 23.500 đến 24.000 đồng cho một Mỹ Kim.

C�ng dịp n�y, �ng Nguyễn xu�n Ph�c, nh�n danh Thủ Tướng Việt Cộng c� cuộc điện đ�m ch�c mừng Tổng Thống đắc cử Hoa Kỳ, tỷ ph� Donald Trump. Hai b�n thảo luận về những biện ph�p để th�c đẩy mối quan hệ kinh tế, thương mại v� đầu tư. Tuy nhi�n, tin tức n�i những đề nghị về trao đổi thương mại từ ph�a �ng Trump đi ngược với lợi �ch của H� Nội. (BBC)

Tổng Thống đắc cử �ng Donald Trump, c�n chờ nhậm chức, đ� gọi TPP l� "thảm họa tiềm t�ng cho nước Mỹ", v� l�n tiếng đ�i "x�a bỏ" Hiệp Định n�y, d� đ� được ch�nh phủ Obama thương thảo v� k� kết với 11 nước kh�c nhằm hỗ trợ cho chiến lược chuyển trục của Hoa Kỳ sang khu vực Th�i B�nh Dương. Hanoi từng đặt hy vọng rất lớn v�o Hiệp định TPP để vực dậy nền kinh tế. Nay th� gi� đ� đổi chiều!

Trong 9 th�ng qua, Hanoi đ� tung ra 250 ng�n tỷ để mua v�o 11 tỷ Mỹ Kim, n�i l� để "n�ng mức an to�n dự trữ ngoại tệ l�n 40 tỷ Mỹ Kim" [4]. Động th�i n�y đưa đến t�nh trạng Mỹ Kim khan hiếm, c�n c�c ng�n h�ng thương mại (NHTM) lại qu� dư tiền đồng; đến nỗi c�c NHTM đang buộc phải giảm l�i suất cho vay để đẩy t�n dụng ra lưu th�ng, bất chấp nợ kh� thu hồi sẽ tăng mạnh hơn v� biến th�nh nợ xấu. Hậu quả l� khối NHTM mau đi v�o khủng hoảng, kh�ng thể cứu chữa.

Năm 2016, Hanoi hy vọng nhận được 12 tỷ Mỹ Kim từ mọi nơi ngo�i Việt Nam gỏi về, thường được gọi l� kiều hối, nhưng thực tế chỉ c� 9 tỷ th�i.

Khi Mỹ Kim thiếu hụt, th� gi� phải leo thang, NHNN l� c�ng cụ của chế độ độc t�n, phải chờ lệnh b�n tr�n, kh�ng thể tự m�nh �p dụng biện ph�p "điều tiết tỷ gi�" v�o l�c thị trường biến động, chỉ d�m đưa ra những tuy�n bố su�ng. C�c sự kiện n�y c�ng l�m cho d�n ch�ng tin rằng quỹ ngoại hối của NHNN đang thực sự thiếu minh bạch. V� đ�y l� "nguồn sống" cho tin đổi tiền tiếp tục loan truyền mạnh mẽ.

Rất c� thể, cộng đảng muốn cứu thị trường bất động sản do nh�m đảng vi�n cao cấp "c� phần" từ Bắc ch� Nam vẫn tồn kho v�i ba chục ng�n căn hộ c�ng đất nền bao la, n�n Hanoi tung tiền đồng ra mua Mỹ Kim, tạo t�nh trạng khan hiếm Mỹ Kim, dư tiền đồng, khiến cho d�n ch�ng sợ c� đổi tiền, gom tiền đồng dồn v�o mua địa ốc, như đang thấy hiện tượng x�n xao "�m đất th� đất c�n, chứ giữ tiền th� c� thể mất, nếu c� đổi tiền".

Qua 3 lần đổi tiền ở Việt Nam từ sau 1975, lần n�o chế độ cũng c�ng khai lừa d�n ch�ng: ban tối, c�c đ�i ph�t thanh c�n quả quyết "kh�ng c� đổi tiền". Nhưng đến qu� nửa khuya, lệnh giới nghi�m to�n quốc được �p dụng đồng thời với việc đổi tiền, v�o c�c lần : ng�y 20 th�ng 9 năm 1975; ng�y 03 th�ng 05 năm 1978 v� ng�y 14 th�ng 09 năm 1985. Cả ba lần đổi tiền, l� ba lần chế độ "nặn cạn hầu bao" của từng người d�n.

Ở Việt Nam, tuy chế độ kh�ng c�ng bố ch�nh thức đặt gi� trị đồng tiền của m�nh với Mỹ-Kim [5], như l� ch�nh s�ch "ngoại tệ bản vị". Nhưng tr�n thương trường, cũng như t�m l� rất phổ biến đ� th�nh nếp sống, đồng Mỹ Kim l� kh� cụ vạn năng trong sinh hoạt kinh tế; c� thể ti�u d�ng nhiều nơi tr�n thế giới, gi� trị như v�ng, để d�nh kh�ng lo mất gi�, n�n d�n ch�ng muốn giữ v�ng hoặc Mỹ Kim. Nhiều năm qua, gi� Mỹ Kim tăng cao hơn l�i xuất tiết kiệm gởi trong ng�n h�ng thương mại �t nhất 2%.

C� nhiều khuynh hướng kh�c nhau trong tin đồn đổi tiền: Chuy�n gia t�i ch�nh trong nước, hoạt động độc lập, Tiến sỹ Nguyễn tr� Hiếu cho rằng, "mọi người n�n b�nh tĩnh trước tin đồn v� hiện tại kh�ng thấy c� căn cứ hoặc dấu hiệu n�o khiến ch�nh phủ Việt Nam phải t�nh đến việc đổi tiền". Tuy vậy, �ng cũng nhấn mạnh : "Việt Nam đang chịu �p lực từ b�n ngo�i v� b�n trong về tỷ gi�". Muốn giảm thiểu những tin đồn li�n quan đến ch�nh s�ch tiền tệ, �ng Hiếu cho rằng, "NHNN cần cung cấp th�ng tin ch�nh thức về vốn tự c� của những ng�n h�ng bị mua với gi� zero đồng, cũng như t�m c�ch giải quyết dứt điểm vấn đề nợ xấu, sở hữu ch�o, đầu tư ch�o của c�c ng�n h�ng"

Chuy�n gia t�i ch�nh Nguyễn Văn Ph�, từ Đại học Strasbourg, Ph�p n�i với BBC: "Tin đồn đổi tiền sẽ c� t�c động ti�u cực l�n kinh tế Việt Nam, g�y thiệt hại cho cả doanh nghiệp lẫn chế độ. Trước mắt l� sẽ g�y kh� khăn cho việc điều tiết ch�nh s�ch tiền tệ của NHNN. Tuy nhi�n việc để biến động tỷ gi� giữa tiền đồng v� Mỹ Kim như hiện nay cho thấy khả năng ứng ph� của NHNN l� c� vấn đề."

Cho đến l�c kết th�c b�i n�y (Dec 15), c�ng an Hanoi đ� loan b�o bắt được hai thanh ni�n, một ở L�m Đồng, một ở Đồng Nai, l� nghi can tung tin đổi tiền (?). Ngo�i ra, d�n ch�ng cũng thấy 9 chiếc xe container vận tải bịt k�n xuống h�ng tại tru sở NHNN chi nh�nh Saigon. Những người chứng kiến sự việc đều cho l� c�c xe n�y cung cấp tiền mới cho kế hoạch đổi tiền.

C� thể Hanoi đ� sẵn s�ng kế hoạch đổi tiền, chỉ chờ thời cơ thuận tiện l� "ra tay" như c�c lần trước. Nhưng đổi tiền diễn ra v�o dịp trước Tết c� thể chưa phải l�c, v� lạm ph�t đang c�n dưới 10%. Hơn nữa, cao tr�o giận dữ trong d�n ch�ng đang l�n rất nhanh. Hậu họa Formosa vẫn c�n nguy�n. Nạn nh�n Formosa c�n đang biểu t�nh khắp nơi đ�i đền b� c�ng bằng, v� buộc Formosa phải rời khỏi Việt Nam.

Chuẩn bị cho một chiến dịch đ�n �p nạn nh�n Formosa, Hanoi đ� đưa sư đo�n 324, đơn vị từng c� th�nh t�ch đ�n �p gi�o d�n, mở cuộc tập trận bắn đạn thật, với chiến thuật "vượt s�ng" [6] c� phi ph�o yểm trợ; với kịch bản đ�nh v�o khu vực th�nh phố Vinh, nơi c� T�a Gi�m Mục Gi�o Phận Vinh, ở X� Đo�i (?), để sẵn s�ng lập lại lịch sử đ�n �p đẫm m�u như biến cố Quỳnh Lưu khởi nghĩa 60 năm trước (1956).

Lần n�y, cũng đường xưa x�m cũ, nhưng người đ� mới, lại th�m c�ch mạng tin học rất t�n tiến hỗ trợ. B�n kia, cũng đơn vị từng nhuốm m�u đồng b�o với kỹ thuật t�c chiến mới, nh�n lực mới ra l�. Hai b�n đang gờm nhau. Năm xưa kẻ t�n ngược th�nh c�ng bằng che đậy, lọc lừa. Nay thời cơ đ� kh�c : kỹ thuật tin học sẽ lột trần t�nh t�n �c của chế độ. Cho n�n, kẻ c� s�ng chưa chắc đ� ăn người tay vo như năm cũ!

Nếu cộng đảng toan t�nh, th� d�n ch�ng cũng chẳng ngồi y�n. M�a Tết năm nay, mới chỉ một đ�n tin đồn "đổi tiền", cả chế độ đ� phải chịu đựng những ng�y vật v� để n�u k�o cơ chế gian manh, t�n ngược từng ng�y trong cảnh tiết trời đột ngột đổi thay kh� đo�n. � Biểu tượng của đất, trời cũng l� phản ảnh l�ng người D�n Việt, m� đai diện l� c�c nh�m rải r�c khắp nước, mang trong tim ước vọng đ�i lại quyền sống cho to�n d�n, họ lu�n c� s�ng kiến đấu tranh mới; đẩy chế độ Hanoi v�o những t�nh huống bất ngờ. ◙

TNT, Dec 15-2016

[1]http://vneconomy.vn/tai-chinh/thu-tuong-yeu-cau-truy-tim-thu-pham-tin-don-bia-dat-20161206062628637.htm

[2]http://tygiadola.com/

[3]https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)#cite_note-3

[4]http://thoibaokinhdoanh.vn/Ngan-hang-5/NHNN-mua-them-11-ty-USD-Tien-se-di-ve-dau-27068.html

[5]https://ngocngoctan.wordpress.com/category/1-5-b%E1%BA%A3n-v%E1%BB%8B-ti%E1%BB%81n-t%E1%BB%87/

[6]http://www.qdnd.vn/video/su-doan-324-quan-khu-4-dien-tap-hieu-qua-sat-thuc-te-chien-dau-34570