Toaø Thaùnh Vatican vöøa chính thöùc coâng boá vieäc boå nhieäm Ñöùc Cha Pheâroâ Nguyeãn Vaên Nhôn, giaùm muïc Ñaø Laït, Chuû tòch Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Vieät Nam, laøm Toång giaùm muïc phoù Toång giaùo phaän Haø Noäi. Thöïc ra, töø ít ngaøy nay, ñaõ coù khaù nhieàu lôøi ñoàn ñaõi veà vieäc boå nhieäm naøy, chuû yeáu döïa vaøo nhöõng thoâng tin cuûa trang tin ñieän töû coù teân nuvuongcongly.net. Ñieàu ñaùng noùi laø nhöõng thoâng tin naøy chæ cung caáp moät nöûa söï thaät (maø chæ noùi moät nöûa söï thaät thoâi chính laø caùch noùi doái tinh vi vaø teä haïi nhaát), keøm theo nhöõng suy dieãn vaø pheâ phaùn sai laïc veà vieäc boå nhieäm naøy. Vì theá khoâng theå khoâng nghó ñeán giaù trò cuûa thoâng tin vaø goùc nhìn cuûa ngöôøi cung caáp thoâng tin.

        Chaéc chaén trong nhöõng ngaøy naøy, moät vaøi trang tin ñieän töû seõ töï haøo raèng chuùng toâi ñaõ bieát vaø cung caáp thoâng tin veà vieäc boå nhieäm naøy töø raát sôùm. Hôn theá nöõa, hoï coøn coù theå traùch cöù raèng: "Khi Nöõ Vöông Coâng Lyù ñöa tin, coù ngöôøi vaãn cho raèng ñoù laø nhöõng thoâng tin ñoàn ñoaùn khoâng coù cô sôû, ñaây laø nhöõng ngöôøi tuy khoâng coù thoâng tin nhöng vaãn muoán phaùt bieåu theo caûm tính cuûa mình". Ñuùng laø ngöôøi ta ñaõ cung caáp thoâng tin töø sôùm nhöng thoâng tin ñoù chæ cung caáp moät nöûa söï thaät vaø teä hôn nöõa, coøn boùp meùo söï thaät cho phuø hôïp vôùi laäp tröôøng vaø chuû ñích saün coù cuûa mình, chaúng haïn nhö khaúng ñònh raèng: "cuoäc hoaùn ñoåi ngoâi vò naøy seõ baèng moät con ‘ñöôøng voøng’ ñeå xoa dòu dö luaän nhaân daân", roài "cuoäc hoïp HÑGMVN ñaõ khoâng ‘thaûo luaän" ñöôïc vaán ñeà nhaân söï khi TGMHN Giuse Ngoâ Quang Kieät baát ngôø trôû veà", vaø "vieäc hoïp baøn taïi HÑGMVN cuõng chæ laø mang tính hình thöùc phoâ dieãn kieåu nhö ‘Ñaïi hoäi Ñaûng’ maø thoâi". Ñuùng laø giaàu trí töôûng töôïng, ñoïc baøi maø cöù nhö ñang xem phim! HÑGMVN coù hoïp baøn vaán ñeà nhaân söï ñaâu maø baûo laø "khoâng thaûo luaän ñöôïc" vôùi laïi "chæ laø hình thöùc phoâ dieãn"! Baát cöù giaùm muïc naøo hieän dieän trong hoäi nghò vöøa qua ñeàu coù theå laøm chöùng veà söï thaät toû töôøng ñoù.

        Chính Ñöùc Toång giaùm muïc Haø Noäi môùi laø ngöôøi cung caáp thoâng tin ñaày ñuû vôùi taát caû söï thaät. Ngaøi khaúng ñònh: "Nhöõng thoâng tin ñoù toû ra khoâng am hieåu cô cheá hoaït ñoäng trong Giaùo hoäi, hoaëc coá tình laùi dö luaän vaøo chieàu höôùng khaùc. Phaûi noùi ngay raèng boå nhieäm giaùm muïc laø quyeàn cuûa Ñöùc Thaùnh Cha chöù khoâng thuoäc thaåm quyeàn cuûa Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc". Vaø ngaøi caét nghóa raát roõ raøng töøng böôùc trong tieán trình boå nhieäm giaùm muïc (x. Baøi phoûng vaán). Ñoàng thôøi ngaøi ñöa ra moät nhaän xeùt raát ñaùng quan taâm : "Toaø Haø Noäi trong giai ñoaïn hieän nay ñöôïc söï quan taâm cuûa nhieàu ngöôøi. Söï quan taâm vaáp phaûi tieán trình boå nhieäm giaùm muïc luoân thöïc hieän trong aâm thaàm kín ñaùo, neân caøng thu huùt söï toø moø. Vì toø moø neân thöôøng hay suy ñoaùn. Môùi chæ suy ñoaùn maø ñaõ cho laø söï thaät thì ñaõ vöôït qua moät khoaûng caùch thieáu an toaøn. Nhaát laø duøng suy ñoaùn ñoù ñeå ñi ñeán nhöõng keát luaän mang tính keát aùn thì thaät laø tai haïi". Nhaän xeùt naøy cuõng laø lôøi caûnh giaùc cho taát caû moïi ngöôøi, caùch rieâng laø caùc tín höõu coâng giaùo, trong boái caûnh thoâng tin nhieãu nhöông nhö ngaøy nay.

        Cuøng vôùi nhöõng thoâng tin chæ cung caáp moät nöûa söï thaät, moái nguy lôùn hôn nöõa laø caùch nhìn vaø giaûi thích cuûa nhöõng ngöôøi cung caáp thoâng tin. Khi nhìn moät söï vaät hay moät vaán ñeà, bao giôø ngöôøi ta cuõng nhìn töø moät ñieåm naøo ñoù. Vaán ñeà laø laøm sao ñeå choïn moät goùc nhìn ñuùng ñaén, coù khaû naêng cung caáp taàm nhìn töông ñoái toaøn dieän, nhôø ñoù coù nhöõng nhaän ñònh chuaån xaùc vaø thaùi ñoä thích hôïp.

        Lieân quan ñeán vieäc boå nhieäm vò toång giaùm muïc phoù Haø Noäi, roõ raøng laø moät soá nguoàn thoâng tin phaûn aùnh goùc nhìn cuûa nhöõng toan tính thuaàn tuyù traàn tuïc. Töø goùc nhìn ñoù, ngöôøi ta cho raèng "ngai toaø Haø Noäi coù söùc thu huùt khaù maõnh lieät, vì vôùi vai troø Toång giaùm muïc Haø Noäi thì chieác muõ Hoàng Y ñaày quyeàn löïc vaø vinh quang seõ laø ñieàu khoâng xa". Roài töø ñoù, ngöôøi ta theâu deät nhöõng chuyeän hoang ñöôøng, moâ taû "GM Nguyeãn Vaên Nhôn ñaõ thaêm doø yù kieán ñeå tieán thaúng ra Haø Noäi… nhöng ñaõ khoâng ñöôïc uûng hoä… neân seõ khoâng ñi thaúng nhö döï ñònh nhaèm traùnh ‘taéc ñöôøng’". Hôn theá nöõa, ngöôøi ta coøn daùm noùi ñeán chuyeän HÑGMVN "maëc caû gay gaét" vôùi Nhaø Nöôùc! Giaû nhö ngöôøi ñöa ra nhöõng suy luaän naøy laø ngöôøi ngoaøi Giaùo hoäi thì coøn hieåu ñöôïc, nhöng neáu laïi laø con caùi trong Giaùo hoäi thì thaät ñaùng buoàn vaø ñaùng traùch.

        Ñang khi ñoù, Ñöùc Toång giaùm muïc Haø Noäi laïi nhìn söï vieäc töø moät goùc ñoä hoaøn toaøn khaùc. Ngaøi khaúng ñònh : "Baûn thaân toâi khoâng bò aùp löïc naøo heát. Toaø Thaùnh vaø HÑGM luoân ôû beân caïnh toâi vaø beânh vöïc toâi khi toâi bò coâng kích. Caùc ngaøi khoâng bao giôø baûo toâi, duø laø gôïi yù xa xoâi nheï nhaøng, phaûi töø chöùc. Toâi chæ bò aùp löïc cuûa löông taâm traùch nhieäm". Ñoàng thôøi, noùi veà vò toång giaùm muïc phoù Haø Noäi, ngaøi nhaán maïnh : "Ñöùc Cha ñöông kim Chuû tòch HÑGMVN laø baäc ñaùng kính hoaøn toaøn xöùng ñaùng nhieäm vuï Toång giaùm muïc. Khoâng ai bieát ñöôïc söï thaät nhö theá naøo. Vì ñoù laø vieäc cuûa Ñöùc Thaùnh Cha. Tuy nhieân chuùng ta bieát quaù trình boå nhieäm moät giaùm muïc khaù phöùc taïp phaûi thoâng qua nhieàu böôùc… Vôùi cô cheá laøm vieäc nhö theá, Toaø Thaùnh khoâng theå trong moät ngaøy maø thay ñoåi yù kieán ñöôïc. Moät ñieàu khaù deã hieåu, Toaø Thaùnh khoâng theå naøo laøm moät vieäc voâ lyù laø boå nhieäm Toång giaùm muïc khi Toång giaùm muïc ñöông nhieäm vaãn coøn ñoù". Moïi söï ñaõ roõ. Laáy ñaâu ra "ñöôøng voøng" vôùi "ñöôøng cong"! Cong hay voøng laø ôû loøng ngöôøi, ôû goùc nhìn maø moãi ngöôøi choïn ñeå quan saùt vaø suy nghó veà cuoäc ñôøi.

        Nhö theá, söï kieän chæ laø moät nhöng laïi ñöôïc nhìn töø nhieàu goùc ñoä, taïo neân nhöõng phaûn öùng khaùc nhau vaø hieäu quaû cuõng khaùc nhau. Laàn dôû laïi nhöõng trang Saùch Thaùnh, xem ra ñaây laø chuyeän thöôøng ngaøy trong cuoäc soáng traàn theá cuûa Chuùa Gieâsu. Goùc nhìn cuûa Ngöôøi raát khaùc vôùi goùc nhìn cuûa ngöôøi ñôøi, töø caùc moân ñeä cho ñeán ñaùm ñoâng quaàn chuùng vaø caû nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo.

        Duø theo Thaày ñaõ laâu, caùc moân ñeä Chuùa Gieâsu vaãn chöa coù ñöôïc goùc nhìn cuûa Ngöôøi. Theá neân khi Thaày loan baùo cuoäc thöông khoù saép tôùi, caùc oâng vaãn maûi meâ tranh luaän xem ai seõ laø ngöôøi lôùn nhaát, coøn thaùnh Pheâroâ thì tìm caùch can giaùn Thaày ñöøng ñi leân Gieârusalem ñeán ñoä bò Thaày maéng laø Satan! Vôùi caùc moân ñeä maø coøn nhö theá, huoáng gì vôùi ngöôøi ngoaøi. Cuï theå nhö trong caâu chuyeän noåi tieáng veà ngöôøi nöõ ngoaïi tình, ñang khi ngöôøi ta oàn aøo hoø la ñoøi neùm ñaù, Chuùa Gieâsu laïi bình thaûn im laëng roài nheï nhaøng nhaéc nhôû : "Ai trong caùc oâng khoâng coù toäi thì neùm ñaù tröôùc ñi". Chính caâu noùi ñoù ñaõ giaûi thoaùt khoâng nhöõng ngöôøi phuï nöõ lôõ laàm khoûi caùi cheát ñau ñôùn, maø coøn giaûi thoaùt caû nhöõng ngöôøi ñoøi neùm ñaù chò vì giuùp hoï nhìn laïi chính mình vaø soáng ñuùng vôùi söï thaät veà mình.

        Vaäy ñaâu laø goùc nhìn cuûa Chuùa Gieâsu? Goùc nhìn cuûa Chuùa laø goùc nhìn noäi taâm, nhìn vaøo chieàu saâu cuûa taâm hoàn. "Caùc ngöôi chæ nhìn vaøo dieän maïo beân ngoaøi, coøn Thieân Chuùa nhìn vaøo chieàu saâu taâm hoàn", Thaùnh Kinh nhieàu laàn nhaéc nhôù chaân lyù aáy. Goùc nhìn noäi taâm aáy tra vaán moãi ngöôøi – ñaëc bieät laø nhöõng ai laøm coâng taùc truyeàn thoâng - veà ñoäng löïc thuùc ñaåy nhöõng suy nghó vaø haønh ñoäng cuûa mình. Phaûi chaêng toâi ñöôïc thuùc ñaåy bôûi öôùc muoán kieán taïo vaø xaây döïng hieäp thoâng vaø hieäp nhaát, hay chæ nhaèm kích ñoäng oaùn thuø vaø gaây chia reõ? Goùc nhìn cuûa Chuùa laø goùc nhìn yeâu thöông, ñeán ñoä nhìn caû nhöõng ngöôøi laøm khoå mình baèng aùnh maét thöù tha vaø thoâng caûm. Goùc nhìn cuûa Chuùa coøn laø goùc nhìn cöùu ñoä, môû ra cho con ngöôøi caùnh cöûa ñi veà phía töông lai cuûa ôn cöùu ñoä, nhö Ngöôøi ñaõ noùi vôùi ngöôøi phuï nöõ troùt lôõ laàm : "Chò veà ñi vaø ñöøng phaïm toäi nöõa". Goùc nhìn yeâu thöông vaø cöùu ñoä aáy tra vaán ta veà muïc ñích cuûa nhöõng coâng vieäc ta laøm. Phaûi chaêng ñeå phuïc vuï lôïi ích chung hay chæ nhaèm thoaû maõn nhöõng toan tính caù nhaân vaø phe nhoùm?

        ÔÛ ñaây, Ñöùc Toång giaùm muïc Haø Noäi laïi chaúng phaûi laø taám göông ñaùng quyù ñoù sao? Ñang khi ngöôøi ta suy ñoaùn ñuû ñieàu veà ngaøi thì ngaøi laïi khaúng ñònh: "Baûn thaân toâi khoâng bò aùp löïc naøo heát… Toâi chæ bò aùp löïc cuûa löông taâm traùch nhieäm". Thaät thanh thaûn, nheï nhaøng. Vaø goùc nhìn cöùu ñoä: "Toâi ñaõ trình baøy vôùi Toaø Thaùnh ñeå xin nghæ vì lôïi ích cuûa Giaùo Hoäi, rieâng cuûa Toång giaùo phaän Haø Noäi". Nghóa laø baûn thaân toâi khoâng quan troïng maø laø ích lôïi cuûa Hoäi Thaùnh, cuûa Daân Chuùa môùi quan troïng. Chaû traùch ñöôïc giaùo daân Haø Noäi yeâu meán ngaøi. Giaùo daân yeâu meán ngaøi khoâng vì ñieàu gì khaùc, nhöng tröôùc heát vaø treân heát, ngaøi laø ngöôøi moân ñeä ñích thöïc cuûa Chuùa, mang trong loøng taâm tö cuûa Chuùa vaø nhìn moïi söï baèng caëp maét cuûa Chuùa. Vaø chaéc chaén vò Toång giaùm muïc phoù Haø Noäi cuõng theá. Bôûi leõ caû hai vò ñeàu chung moät Thaày, vò Thaày coù teân goïi GIEÂSU.