Khi công bố bài viết "Sự kiện, thông tin và những góc nhìn" trên Website của HĐGMVN ngay sau tin Tòa Thánh công bố quyết định bổ nhiệm ĐGM Nguyễn Văn Nhơn hiện là GM Đà Lạt kiêm chủ tịch HĐGMVN làm TGM Phó TGP Hànội với quyền kế vị, rõ ràng là BBT mạng lưới này (hay nói chính xác là các GM có thực quyền trong HĐ) muốn làm dịu đi bầu không khí sục sôi, bùng bốc trong dư luận người Công giáo ở quốc nội cũng như hải ngoại lúc này.

        Đối tượng chính mà bài viết nhắm tới là mạng lưới thông tin Nữ Vương Công Lý, và nói chung là những người Công Giáo làm truyền thông nhưng không chấp nhận cung cách thỏa hiệp, câm lặng của một số các Đấng Bậc trong HĐGMVN trước những sự ác đã và đang tác oai tác quái trên quê hương ta hôm nay. Được biết NVCL là một tờ điện báo ở trong nước thường đưa những tin tức liên quan tới những vấn đề trong Giáo Hội Công Giáo gần đây, đặc biệt là trường hợp éo le của Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng Giám Mục Hànội. Ngài là vị chủ chăn được toàn thể giáo dân, linh mục và giám mục đoàn trong TGP hết lòng yêu mến và tín phục, nhưng từ mấy năm qua đã bị nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam vu khống, khủng bố, dọa giết và trắng trợn lên tiếng đòi loại bỏ ngài khỏi chức vụ hiện tại. Căn do là vì ngài đã công khai và quyết liệt bày tỏ thái độ đứng hẳn về phía giáo dân trong những cuộc tập hợp đông đảo để cầu nguyện đòi nhà nước trả lại đất đai, tài sản của Giáo Hội do họ chiếm đoạt, xa hơn là đòi phục hồi công lý, tự do, nhân quyền, nhân phẩm cho toàn dân Việt Nam.

        Cụ thể văn bản nêu lên những bài nhận định, phân tích và bình luận của BBT/NVCL về những tin tức được cho hay là xuất phát từ cuộc họp của HĐGMVN tại Vũng Tàu thượng tuần tháng tư vừa qua.

        Để hỗ trợ cho quan điểm của mình, bài viết đã trích dẫn lời của Đức TGM Hànội trong một bài phỏng vấn có tên là "Bản điều chỉnh: Phỏng vấn Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt". Khi chọn đăng bài chỉ trích điện báo NVCL VietCatholic đã có Lời Tòa Soạn sau đây: "Chúng tôi đăng bài này để rộng đường dư luận. Những ý kiến nêu trong bài không nhất thiết phản ánh quan điểm của VietCatholic. 22-4".

        Nói chung, nội dung và chủ đích bài viết dựa trên cái tiền đề là những thông tin của NVCL "chỉ cung cấp nửa sự thật (mà chỉ nói nửa sự thật thôi chính là cách nói dối tinh vi và tệ hại nhất) kèm theo những suy luận và phê phán sai lạc…"

        Vì không phải là thành viên của trang báo điện tử Nữ Vương Công Lý nên người viết không có thẩm quyền cũng như không nắm được trong tay những dữ kiện cần thiết để cải chánh, biện hộ hay đánh giá tính cách chính xác của lời cáo buộc kể trên. (Xin đọc thêm bài viết của điện báo NVCL liên quan tới vấn đề này)

        Trong khuôn khổ bài viết ngắn ngủi này, chúng tôi chỉ nêu lên một vài suy tư bất chợt sau khi được đọc bài viết, đồng thời đối chiếu với một số điểm trong bài phỏng vấn ĐC Kiệt cũng được thực hiện bởi Ban Biên Tập của Website HĐGMVN và đã được phổ biến rộng rãi trên các mạng lưới. Vì có chủ đích riêng BBT mạng lưới của HĐGMVN chỉ trích dẫn một số câu có lợi cho chủ đích của mình nên đã bỏ qua một số câu trả lời quan yếu khác của ĐC Kiệt. Để làm sáng tỏ vấn đề, người viết không muốn bỏ qua nội dung và ý nghĩa những câu trả lời này của ngài.

        Trước hết xin nói ngay là hiện chúng tôi chưa có điều kiện và cơ hội kiểm chứng nên không rõ BBT trang Web của HĐGM đã phỏng vấn Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt như thế nào. Câu hỏi và trả lời được thực hiện trên giấy trắng mực đen hay qua điện thoại, qua cuộc nói chuyện diện đối diện? Nếu ở trong trường hợp thứ hai thì người phỏng vấn tự ghi chép lại những câu hỏi đáp hay đã được thu âm? Từ đấy mới có đủ dữ kiện để lượng giá tính cách trung thực về nội dung những câu trả lời của người được phỏng vấn.

        Cứ tạm coi như những câu trả lời của Đức Cha Giuse hoàn toàn đúng theo ý ngài thì theo thiển ý vẫn còn có những vấn nạn cần được bàn thêm.

        Trước hết, trả lời câu hỏi thứ 4 của BBT Website của HĐGM là "…xin Đức Tổng cho độc giả hiểu về tiến trình bổ nhiệm giám mục của Tòa Thánh. Các HĐGM, trong đó có hàng giáo phẩm Việt Nam, có vai trò gì trong tiến trình bổ nhiệm này?", Đức Cha Kiệt trả lời: "Thông thường việc bổ nhiệm giám mục gồm những bước cơ bản như sau. Bước thứ nhất: Khi có nhu cầu, giám mục địa phương đệ trình lên Tòa Thánh kèm với một danh sách các ứng viên thích hợp. Bước thứ hai: Tòa Thánh cứu xét bằng tham khảo ý kiến của nhiều người có uy tín về các ứng viên. Bước thứ ba: các cơ quan hữu trách (khá nhiều) cùng với các vị cố vấn họp lại, căn cứ vào các thông tin thu lượm được để duyệt xét và quyết định chọn vị xứng đáng và thích hợp nhất trong số các ứng viên. Trường hợp không tìm được ứng viên xứng đáng, sẽ trả lời và yêu cầu vị Bản quyền địa phương làm lại danh sách và tiến hành lại từ bước thứ nhất. Bước thứ tư: Nếu tìm được ứng viên thích hợp, sẽ phải hỏi ý kiến đương sự có đồng ý chấp nhận hay không. Bước thứ năm: Đức Thánh Cha chính thức bổ nhiệm và chọn ngày công bố….".

        Vì đây là thủ tục chung của TT trong việc phong chức cũng như nâng cấp hoặc bổ nhiệm một GM vào một chức vị cao hơn nên câu trả lời của ĐC Kiệt rất chuẩn xác. Điều cần lưu ý ở đây, là hoàn cảnh đặc thù của Giáo Hội Việt Nam, một Giáo Hội từ nhiều thập niên qua đã phải khép mình trong những luật lệ do đảng và nhà nước cộng sản áp đặt. Theo đó, từ việc tuyển sinh vào chủng viện, truyền chức linh mục, phong chức và bổ nhiệm, thuyên chuyển giám mục nhất nhất đều phải được sự chuẩn nhận của nhà cầm quyền cộng sản. Trong điều kiện như thế thủ tục trên đây chỉ có tính cách lý thuyết không thể được áp dụng cách triệt để.

        Chỉ cần nhớ lại trường hợp ĐC Huỳnh Văn Nghị vào thập niên cuối thế kỷ trước là đủ rõ. Đức Cha Nghi đã chính thức được sắc phong của Vatican đề di chuyển từ Phan Thiết về làm Giám Quản Tông Tòa TGP Sàigòn, chuẩn bị thay thế ĐC Bình đã quá tuổi về hưu lại đang bệnh tật. Ấy thế mà cuối cùng, vì sự chống đối dai dẳng của nhà nước, TT cũng đành phải để ĐC Nghi trở lại Phan Thiết. Ở đây tôi không muốn nói tới những bí ẩn (kể cả những điều gọi là cam kết, tôi không trực tiếp biết rõ) mà người dân Sàigòn thường to nhò chung quanh việc ĐC Mẫn, một GM không tên tuổi đang ở một giáo phận nhỏ bỗng dưng một sớm một chiều được đưa về cai quản TGP Sàigòn, sau đó lại được trao mũ áo HY. Dưới mắt và trong lòng tuyệt đại đa số người tín hữu Công Giáo, nói chung quần chúng Việt Nam, hành vi, ngôn ngữ và nhân cách của ngài đã và đang được đánh giá ra sao, và mối liên hệ của ngài như thế nào đối với nhà nước mà trung gian là LMQD Huỳnh Công Minh, người đứng đầu trong "Tứ Nhân Bang", từng nắm giữ chức vụ Tổng Đại Diện từ thời ĐC Bình cho đến nay, ai cũng đã biết.

        Cứ tạm coi như những bước cơ bản kể trên vẫn được áp dụng vào thời điểm này: danh sách vị tân cử sẽ được (1)"giám mục địa phương đệ trình lên Tòa Thánh", (2) TT "tham khảo ý kiến của nhiều người có uy tín về các ứng viên", (3) trường hợp gặp trở ngại "yêu cầu vị Bản quyền địa phương làm lại danh sách", người ngoại cuộc cũng nhìn ra một vài điều cho thấy câu chuyện không đơn thuần là không có sự can thiệp hay bàn thảo của một hay nhiều, hoặc cả HĐGM địa phương, khi đọc tới những nhóm chữ "GM địa phương đệ trình lên TT", "tham khảo nhiều người có uy tín về các ứng viên" (ở đây vẫn các GM là chính. Dĩ nhiên người viết không bàn tới câu hỏi thế nào là có uy tín? Có phải là người có tước vị lớn không?), "vị bản quyền địa phương lập lại danh sách". (Bản quyền địa phương là ai, nếu không là các GM?)

        Ngay trong bước thứ nhất, theo văn mạch, nếu quả chỉ có GM địa phương (GM mà lại là GM địa phương) đệ trình tên người được tiến cử lên TT, mà không có sự can thiệp của "Ông Nhà Nước" thì khi tiến cử một Phó TGM có quyền kế vị mình hẳn phải do chính Đức TGM Kiệt chứ không thể là ai khác. Qua thực tế phũ phàng về cảnh ngộ éo le trên đe dưới búa của Đức Cha Kiệt và qua câu hỏi của BBT Website HĐGM và câu trả lời của ngài thì rõ ràng là không thấy có bóng dáng của vị "GM địa phương" ở đây. Dĩ nhiên nếu "GM địa phương" trong văn mạch chỉ chung các GM trong HĐGMVN thì lại khác. Nhưng nếu đúng như thế thì quả cách hiểu này có phần gượng ép, thiếu tình lý khi áp dụng cho vị tân cử là "phó" hoặc "phụ tá" của TGP Hànội mà thiếu vắng sự tiến cử, đề bạt hay ý kiến của người cầm đầu TGP này.

        Như vậy, nội dung câu hỏi và câu trả lời thứ tư trong bài phỏng vấn đã trở thành một thứ "gậy ông đấp lưng ông". Không những nó không giúp biện giải cho mục tiêu lên án điện báo NVCL của BBT Website HĐGM là tờ báo trên mạng này có ý đồ gian dối khi gán cho các Giám mục trong cuộc hội nghị vừa qua đả bàn tới vấn đề nhân sự tại giáo tỉnh Hànội, bằng cách mượn câu trả lời của ĐC Kiệt trong câu hỏi thứ tư này để nhấn mạnh rằng: tiến trình phong chức, tiến cử, bổ nhiệm một GM chỉ có một mình TT đảm nhiệm không có sự can dự nào của các GM, mà hơn thế, nó còn để lộ ra những sơ hở vô phương giải thích. Phải chăng chính vì thế khi viết bài chỉ trích điện báo NVCL, tác giả đã lờ đi câu trả lời này của ĐC Kiệt?

        Trong câu hỏi thứ 8 và cũng là câu hỏi chót, BBT muốn ĐC chia sẻ về chủ đề "Giáo Hội màu nhiệm – hiệp thông – sứ vụ". Câu trả lời này của ĐC Kiệt cũng được coi là quan trọng, nhưng tác giả bài viết đã cố tình bỏ qua mà chỉ nhắc tới những gì có lợi cho mục tiêu nhắm tới mình mà thôi. Sau đây là nguyên văn câu trả lời:

        Câu trả lời của con chim đầu đàn một giáo tỉnh đã từng chứng tỏ là có một tình liên đới, hiệp thông cao độ và tuyệt vời, không hề mang tính lý thuyết. Chỉ với một lá thư của ngài gửi ra ngày 15-12-2007, hàng hàng lớp lớp nhiều ngàn, chục ngàn, có lúc cả trăm ngàn người từ giáo dân tới giáo sĩ trong TGP đã lũ lượt tìm về tòa Khâm sứ cũ, giáo xứ Thái Hà tiếp đó là Tam Tỏa, Đồng Chiêm để cầu nguyện. Thế nên sau khi xác định là "Hiệp thông là rất quí nhưng rất khó". (Khó vì bị kẻ thù tìm hết cách để ly gián, khó vì làm sao vượt qua được nỗi sợ hãi cho an ninh bản thân, gia đình, và cũng khó vì sự phản bội bởi chính những người đồng đạo, kể cả chủ chăn của mình), ĐC nhấn mạnh "Hiệp thông không tự có nhưng phải xây dựng. Lý thuyết thì ai cũng đã biết. Nhưng hiệp thông thực sự chỉ có thật khi thực hành".

        "Có thật" và "thực hành" khi nào và ở đâu?

        Đó là những ngày, những đêm của thời khoảng 2007, 2008, 2009. Dù cô đơn, bị hai TGP bạn bỏ rơi, các cộng đoàn giáo dân, giáo sĩ TGP Hànội vẫn kết chặt tình thân bên nhau, tay trong tay, lòng chung lòng cùng nhau hướng về một Thiên Chúa Yêu Thương để cùng cầu nguyện, cùng hát Kinh Hòa Bình ở tòa Khâm, ở Thái Hà, Tam Tòa để nhắm vào một mục tiêu chung là đòi hỏi công bằng, lẽ phải, dân chủ, tự do trong đó có tự do tôn giáo và nhân quyền, nhân phẩm cho toàn dân. Nó cũng là những cuộc hành hương, những buổi tập hợp của mọi tầng lớp tín hữu chung quanh Núi Thờ, Đồng Chiêm để tỏ bày niềm đau đớn xót xa khi Thánh Giá, biểu tượng Thánh thiêng cao cả của GHCG bị bọn côn đồ phá hủy. Và chuyện thực hành này còn được thể hiện ngay trong Đêm Diễn Nguyện khai mạc Năm Thánh tại Sở Kiện vùng đất của TGP Hànội kiên cường bất khuất trước sự hiện diện của vị lành đạo tinh thần của mình. Ở đấy sáng rực lên những khuôn mặt trẻ thuộc giới học sinh, sinh viên, thanh niên nam nữ các giáo phận miền Bắc, bất chấp những cặp mắt cú vọ của bọn khát máu cộng sản, ngang nhiên diễn lại hoạt cảnh mô tả những cuộc bách đạo tàn khốc trong thời phong kiến. Riêng giới trẻ giáo phận Vinh đã hiên ngang dựng lại cảnh công an, cảnh sát cộng sản xuống tay khủng bố, đánh đập, gây thương vong, đổ máu cho giáo dân, giáo sĩ trong biến cố Tam Tòa trước đó không lâu.

        Trong đoạn kết bài viết chỉ trích mạng lưới NVCL là "chỉ cung cấp nửa sự thật (mà chỉ nói nửa sự thật thôi chính là cách nói dối tinh vi và tệ hại nhất) kèm theo những suy luận và phê phán sai lạc…" BBT Website HĐGM đã hết lời ca ngợi Đức Tổng Giám Mục Giuse là một "tấm gương cao quý" là người biết quên thân mình để chỉ nghĩ đến Giáo Hội, là "chả trách giáo dân Hànội yêu mến ngài" mà "giáo dân yêu mến ngài không vì điều gì khác, nhưng trước hết và trên hết, ngài là người môn đệ đích thực của Chúa mang trong lòng tâm tư của Chúa và nhìn mọi sự bằng cặp mắt của Chúa". Trước khi chấm dứt, tác giả hạ một câu chắc nịch:

        Về nhận định mang tính vơ vào này của ai đó trong BBT Website của HĐGMVN, xuyên qua những trải nghiệm cụ thể của một tín hữu giáo dân khi nhìn ngắm, quan sát lối sống và cách hành sử của các "Đấng Bậc Làm Thày" trong Giáo Hội, ít nữa từ lúc có trí khôn là 10, 11 tuổi, tức ngót bảy chục năm trước, người viết những giòng này mạn phép không đồng ý.

        Trong một giáo phận không thể căn cứ vào tài năng, nhất là đức độ của ông Tổng để rồi khẳng quyết rằng ông Phó "cũng thế" được. Cũng không thể quả quyết một cách vu khoát rằng hai, ba môn sinh, năm, bảy môn sinh cùng thụ giáo chung một vị Thày đạo hạnh thì mai ngày xuống núi đều là những thành phần đạo hạnh, gương mẫu cả. Trường hợp Giuda, trong số 12 Tông Đồ đã vì 30 đồng bạc trắng mà cam tâm bán đứng Thày Giêsu của mình! Không lẽ trong Ban Biên Tập mạng lưới của HĐGM bao gồm những bậc áo mão xênh xang, đạo cao đức trọng như GM Nguyễn Văn Khảm lại không nhớ chuyện này hay sao mà lên tiếng ví von như thế?