Nhân vật đuợc chú ý nhiều tại Hà Nội trong thời gian qua là nguyên tổng giám mục Ngô Quang Kiệt, người đã trở lại Việt Nam hôm 6 tháng 8 vừa qua, sau chuyến đi gây nhiều thắc mắc trong giới Công giáo tại tổng giáo phận Hà Nội nói riêng và ở Việt Nam nói chung.

        Câu hỏi đặt ra là giáo dân tại đó nghĩ gì khi nghe tin ngài trở về? Và sự kiện trở về đó có ý nghĩa gì đối với giáo hội Công giáo Việt Nam?

        Vào cao điểm của những đợt giáo dân Hà Nội cầu nguyện, yêu cầu chính quyền trả lại Tòa Khâm sứ hồi cuối năm 2007 sang đầu năm 2008, và đất đai của giáo xứ Thái Hà sau đó, thì hình ảnh tổng giám mục Ngô Quang Kiệt nổi lên rõ nét bởi ông đảm nhiệm chức vụ điều hành tổng giáo phận Hà Nội trong lúc được cho là ‘nóng bỏng’ chưa từng có như thế. Ông đã đồng hành cùng giáo dân của ông trong gian khó và can đảm, công khai nói lên lý do vì sao người công dân cầm tấm hộ chiếu Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam không được tôn trọng khi đi qua các cửa khẩu của những nước khác.

        Hình ảnh ông đi cạnh thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến tại khu đất Tòa Khâm sứ để hứa hẹn; rồi hình ảnh của ông trên truyền thông Việt Nam trong cuộc làm việc với đại diện Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, và câu nói bị cắt xén nhằm lên án ông như một người ‘phản bội dân tộc’. Sau đó chính vị chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội chủ trì cuộc gặp với các giới chức ngọai giao nước ngòai, và có ý kiến yêu cầu thuyên chuyển tổng giám mục Ngô Quang Kiệt ra khỏi Hà Nội.

        Tuy nhiên, đối với giáo dân thì ông lại nhận được lòng cảm mến rõ rệt vì họ cho rằng ông đã đồng hành cùng họ trong gian khó và can đảm công khai nói lên lý do vì sao người công dân cầm tấm hộ chiếu Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam không được tôn trọng khi đi qua các cửa khẩu của những nước khác. Ông kêu gọi chính quyền phải làm sao để xóa bỏ được thực trạng đau lòng đó.

        Những biến cố tiếp theo cho thấy, phía chính quyền càng muốn lọai trừ vị chủ chăn của tổng giáo phận bao nhiêu thì giáo dân ở đó lại càng tỏ rõ lòng yêu mến của họ đối với tổng giám mục Ngô Quang Kiệt bấy nhiêu.

        Trong buổi lễ nhậm chức của người thay thế tổng giám mục Ngô Quang Kiệt hồi ngày 7 tháng 5 ở Nhà Thờ Lớn Hà Nội, một số giáo dân đã mang hình và biểu ngữ nói lên lòng cảm mến của họ đối với người từ chức.

        Tin nguyên tổng giám mục Ngô Quang Kiệt trở về làm tinh thần giáo dân Hà Nội vui mừng như lời kể của ông Nguyễn Hữu Vinh, một tín hữu nhiệt thành tại Hà Nội như sau:

        Một tín hữu trẻ cũng chia xẻ niềm vui đó:

        Linh mục Nguyễn Văn Thật từ giáo xứ Thái Hà cũng xác nhận niềm hân hoan của giáo dân khi nghe tin Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt trở về:

        Tin cho biết dù đã về Việt Nam, nhưng nguyên tổng giám mục Ngô Quang Kiệt, chưa tiếp xúc với giáo dân, cũng như các vị chức sắc khác của giáo hội Công giáo, mà đến ngay tại Đan viện Châu Sơn, một dòng tu ở tỉnh Ninh Bình.

        Trong khi tất cả những mạng lưới chính thức của HĐGMVN kể cả tòa TGM Hànội hoàn toàn im lặng thì mạng Nữ Vương Công Lý đã đưa tin ngày từ phút đầu khi Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt trở về Hànội. Tiếp theo, tờ báo điện tử của Dòng Chúa Cứu Thế cũng nối gót đưa tin.

        Đặc biệt phái viên NVCL đã tới tận nhà Dòng Châu Sơn ở Nho Quan, Ninh Bình đả hỏi thăm tin tức và ghi nhận là hiện Đức TGM Giuse đang tá túc ở nhà Dòng, nhưng không tiếp xúc với ai, cũng không xuất hiện trong những buổi cầu nguyện của các tu sinh. Trong khi ấy, nhiều đoàn giáo dân đã tìm tới nhà Dòng với những khẩu hiệu chào mừng vị chủ chăn mà họ hằng yêu mến. NVCL cũng đưa lên mạng nhiều hình ảnh chụp quang cảnh nhà Dòng, đâc biệt là phóng ảnh bài Thánh Vịnh trong giờ cầu nguyện chiều Chúa nhật 08-8-2010.

        Chiều ngày 6 tháng Tám, Người Việt nhận được tin Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt đột ngột trở về Việt Nam và đã có mặt tại quê nhà được 24 tiếng đồng hồ. Tin này được người em trai của ngài, là ông Ngô Quang Tín, hiện sống tại Houston, Texas, xác nhận khi trả lời cuộc phỏng vấn sau đây của Người Việt.
ĐQAThái (NV): Ông có thể cho biết về sinh hoạt của Đức Tổng Giám Mục trong mấy ngày vừa qua?

        Ông Ngô Quang Tín: Chủ Nhật vừa qua, ngài có nói là qua bên Vatican, và tới hôm kia thì ngài nói rằng đang trên đường về Việt Nam. Trưa hôm qua, ngài thông báo đã về đến Việt Nam, và đang ở trên xe trở về tu viện Châu Sơn gần Hà Nội.

        Ông Ngô Quang Tín: Dạ, đúng vậy.

        Ông Ngô Quang Tín: Tôi đã nói chuyện bằng điện thoại với ngài rồi.

        Ông Ngô Quang Tín: Ngài không nói ra một lý do rõ ràng, vì dù ngay trong gia đình, ngài cũng kín đáo lắm và không chia sẻ những lý do về lại Việt Nam.

        Ông Ngô Quang Tín: Tiên đoán thì tôi không nghe, nhưng ngài có nói là rất yêu mến quê hương Việt Nam, rất yêu mến Giáo Hội Việt Nam và luôn luôn có ước muốn được sống trong lòng quê hương Việt Nam mặc dù không phục vụ được Giáo Hội ở tầm mức tích cực như hồi trước nữa; và ước muốn của ngài là được sống ở một nơi im lặng trong một tu viện là tu viện Châu Sơn, để cầu nguyện cho quê hương Việt Nam. Ngài rất ao ước trở về đó ngay từ những ngày đầu tiên khi qua bên này.

        Ông Ngô Quang Tín: Chỉ là một người công dân, một tu sĩ trong tu viện Châu Sơn.

        Ông Ngô Quang Tín: Ngài có nói rằng ngài chỉ là một tu sĩ ở nhờ trong tu viện Châu Sơn chứ cũng không phải là người gia nhập vào tu viện Châu Sơn.

        Ông Ngô Quang Tín: Có! Ngài có lưu tâm một chút, nhưng tổng quát thì không lo ngại lắm, vì đã có những lúc ngài trải qua sóng gió rất nhiều, và ngài nói rằng sẵn sàng chấp nhận hy sinh để phục vụ cho Giáo Hội, cho quê hương.

        Ông Ngô Quang Tín: Thành thật là những bàn thảo hay những cuộc hội họp với Tòa Thánh hoặc với những Giám Mục khác thì ngài không chia sẻ với gia đình; có lẽ ngài cũng cố gắng muốn giữ một khoảng cách như vậy cho nên chỉ chia sẻ với nhau những sinh hoạt gia đình, về sức khoẻ, về những mối quan tâm cho nhau thôi, chứ không nói gì về những buổi họp.

        Ông Ngô Quang Tín: Lúc 1 giờ đêm hôm qua, ngài nói đã về đến nơi và đã nhờ một vị linh mục bạn tới đón. Ngài cho biết, về cũng không báo cho ai hết, âm thầm thôi.

NV: Nhưng hẳn là nhà nước Hà Nội đã biết đức Tổng Giám Mục về tới quê nhà?

        Ông Ngô Quang Tín: Ngài là công dân Việt Nam, có hộ chiếu nên không phải xin hộ chiếu nhập cảnh như những người mang quốc tịch nước ngoài. Nhưng danh sách hành khách trong chuyến bay thì chắc công an xét nơi mình đến, họ đã biết rồi.

        Ông Ngô Quang Tín: Ngài cũng không nói gì nhiều, chỉ nói "báo cho chú biết là tôi đã về tới và hiện đang trên đường trở về Châu Sơn."

        Ông Ngô Quang Tín: Gia đình ai cũng lo ngại, nhưng sống vững mạnh trong lời cầu nguyện. Và ngài cũng nhắc nhở gia đình, khi đã hiến thân phục vụ cho Giáo Hội thì không những việc mình làm mà kể cả bản thân mình cũng do Thánh ý của Chúa, và nếu làm gì Chúa thấy đẹp lòng, làm những gì mình thấy phục vụ cho quê hương, cho Giáo Hội được tốt đẹp, thì dù cho mình có gặp những khó khăn nào đi nữa, Ngài cũng xin vâng mệnh.