Thư Tòa Soạn
Diễn Đàn Giáo Dân
Diễn Đàn Giáo Dân số 109 cũng là số báo cuối năm phát hành dịp lễ Giáng Sinh 2010.
Cùng với thế giới Công giáo và đồng hương, đồng đạo, DĐGD hân hoan đón mừng ngày Ngôi Hai Thiên Chúa sinh xuống gian trần để cứu độ muôn dân. Nhân dịp này, chúng tôi kính chúc quý độc giả, thân chủ quảng cáo, nhóm chủ trương, các cộng tác viên từ Âu Châu, Úc Châu, Canada, Việt Nam và khắp các tiểu bang Hoa Kỳ một Mùa Lễ Giáng Sinh thanh bình, hoan lạc và một Năm Mới Dương Lịch 2011 an khang, hạnh phúc.
Vào những ngày chuẩn bị bước qua tháng 12, một sinh hoạt mệnh danh là Đại Hội Dân Chúa đã khai diễn tại TGP Sàigòn. Khi DĐGD lên khuôn thì Đại Hội chưa khai mạc. Vì thế, chúng tôi chỉ còn biết âm thầm cầu mong cho cuộc tập họp quan trọng và hiếm hoi này đạt được những kết quả cụ thể sau những biến động vừa qua trong lòng Giáo Hội cũng như trước những nguy cơ đang đe dọa vận mệnh quê hương ta hôm nay.
Ngay sau khi nội dung Chương Trình, thành phần tham dự và Tài Liệu Làm Việc của Đại Hội được công bố, đã có nhiều ý kiến phê bình xây dựng về phía giáo dân cũng như giáo sĩ ở trong cũng như ngoài nước. Ngoài những ý kiên được đưa lên các trang điện báo ở quốc nội, cụ thể là mạng Nữ Vương Công Lý, mạng Dòng Chúa Cứu Thế, người ta còn đọc được nhiều đóng góp ý kiến của tu sĩ, linh mục trên website của BTC Đại Hội (daihoidanchua.net). Mời quý độc giả theo dõi bài góp ý của Linh mục Nguyễn Ngọc Sơn thuộc Ủy Ban Bác Ái, Xã Hội – Caritas Việt Nam trên Diễn Đàn Giáo Dân số này.
Là người có viễn kiến và từng viết những bài nghiên cứu, phân tích về tác vụ truyền giáo trong GHCGVN, trong bản góp ý lần này, Lm Sơn đã không ngần ngại nói tới những bất cập được tìm thấy trong lược đồ làm việc của Đại Hội Dân Chúa. Tác giả bản góp ý đã mạnh dạn đề cập những khía cạnh thường được coi là "nhạy cảm" khi viết: "phải nói rằng nhiều sự thật đã không được biết đến hoặc không dám nói ra vì chủ trương "dĩ hoà vi quý" và lời khuyên "đừng vạch áo cho người xem lưng" để người khác không có cớ phản bác GH…."
Một trong những "sự thật" quan trọng là vấn đề tuyển chọn Giám Mục. Sau khi nêu lên những câu hỏi: trong số 43 GM, các ngài là ai? Được tuyển chọn như thế nào? Tại sao lại có một số hành động của GM bị cộng đồng phản đối nặng nề đến thế? lm Sơn đã thẳng thắn nêu lên những nhận xét rốt ráo sau đây:
"Tính từ năm 1960 đến 1975, việc lựa chọn các giám mục ở VN có nhiều yếu tố thuận lợi khách quan nhờ có sự hiện diện của vị Khâm sứ Toà Thánh và văn phòng khâm sứ cố vấn cho ngài. Từ sau biến cố 1975, việc chọn lựa này có sự thay đổi theo chiều hướng khác do tác động cá nhân của từng giám mục, do áp lực của những phe nhóm trong giáo phận và sự can thiệp của chính quyền, dù rằng chẳng ai dám thừa nhận điều này… Thế là có sự bàn tán đủ loại với ý kiến khen chê khác nhau. Chính quyền cũng rất quan tâm nên tham gia bằng cách gợi ý chọn người theo quan điểm của mình…. Cuối cùng, có thể người kém nhất trong bảng đề cử lại được chọn làm giám mục vì được chính quyền ủng hộ cho "tốt đạo đẹp đời", hoặc hợp cách làm việc với giám mục chính toà… Kết quả sau cuộc tấn phong giám mục là sự nghi ngờ, kém tôn kính của hàng linh mục đối với người được chọn, sự bất mãn của giáo dân…"
Đề cập thành quả tác vụ chính của GH là truyền giáo, linh mục Nguyễn Ngọc Sơn viết:
"Chúng con mời gọi quý đại biểu nhìn lại gương sống của tổ tiên Công giáo chúng ta trong thời kỳ 1615-1885 cũng như bài học kinh nghiệm của người tín hữu Công giáo Hàn Quốc với những thành công vượt bậc trong giai đoạn đương thời 1960-2010… Từ đó chúng con đề nghị với các vị lãnh đạo GHVN đừng quá tập trung cho việc xây dựng cơ sở vật chất, cho những nghi lễ phụng tự hoành tráng bên ngoài, cho những buổi lễ kỷ niệm mang tính hình thức mỗi dịp Ngân khánh, Bổn mạng, Sinh nhật, Chịu chức, Khấn dòng… để tập trung nguồn nhân lực giúp cho người tín hữu học hỏi về Đức Giêsu Kitô, học hỏi về những giá trị sống của Tin Mừng và những kỹ năng sống cần thiết để diễn tả các giá trị ấy….
"Chỉ có những con người thực tế như vậy mới có sức thuyết phục đồng bào Việt Nam tin vào Thiên Chúa và vào Đức Kitô Giêsu của Ngài chứ không phải là những thánh đường nguy nga, nghi lễ long trọng, những bài giáo lý cao siêu, những kiểu sinh hoạt đoàn thể nặng hình thức quảng cáo…
"… Một thí dụ có vẻ tiêu cực nhưng nó minh hoạ cho điều trình bày của chúng con: Trong bảng tổng kết 26 giáo phận: Giáo phận Huế có 68.560 tín hữu, 2 giám mục, 136 linh mục, 64 chủng sinh lớn nhỏ, 92 tu sĩ nam, 967 tu sĩ nữ, 69 tu sĩ thuộc tu hội đời, 786 giáo lý viên. Thế nhưng cả năm 2009 chỉ có 94 người lớn được Rửa Tội. Cả năm 2008 cũng chỉ có 106 người. Con số này đặt cho ta câu hỏi: Người tín hữu sống như thế nào để thu hút người khác theo Đức Kitô? Những cuộc hành hương Đức Mẹ La Vang với hàng trăm ngàn người và tốn kém hàng trăm tỷ đồng có kết quả như thế nào?!"
Văn thư của đức cha Hoàng Đức Oanh, Giám Mục Kontum gửi "gia đình giáo phân" do ngài cai quản mở ra một cái nhìn khác đối với công luận ngày nay. Hai tín điệp quan trọng được vị Gm đạo hạnh, can trường này gửi đến cho hai đối tượng. Thứ nhất là đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam. Thứ hai là các Đấng Bậc có trách nhiệm trong GHCG mà điển hình là HĐGMVN. Một cách cụ thể và thời sự, nó cũng là một gợi ý để suy nghĩ cho các Đấng Bậc trong cuộc tập hợp gọi là Đại Hội Dân Chúa khai diễn vào hạ tuần tháng 11-2010 vừa qua.
* Với đảng và nhà nước CSVN, văn thư của vị lãnh đạo CG tại một giáo phận nghèo ở Tây Nguyên đã vạch trần bộ mặt "bất khoan dung tôn giáo" hay chính xác hơn là "chủ trương cấm đạo" của Hànội trước một sự thật trơ trẽn là cho đến hôm nay, khi nhân loại sắp sửa kết thúc thập niên đầu của thiên niên thứ ba thì trên lãnh thổ của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (danh xưng mỹ miều của chế độ cộng sản toàn trị!) vẫn còn hiện diện những vùng gọi là "vùng trắng" với hiện tượng "3 không": Không nhà thờ, không linh mục, không phụng tự hay sinh hoạt tôn giáo! Và khi Giám Mục, một chức sắc cao cấp của Giáo Hội tìm tới dâng Thánh lễ cho con chiên của ngài thì đã bị công an nhà nước tìm cách ngăn cản, gây khó khăn, cho dù trước đó ngài đã có thư thông báo!
* Với HĐGMVN, văn thư của Đức Cha Oanh mặc nhiên đặt ra trong lương tâm những Đấng Bậc Làm Thày trong Giáo Hội những câu hỏi nhức nhối:
- Phải chăng đây là chuyện địa phương nên dù Giám Mục địa phương có bị chèn ép, giáo dân địa phương có bị bức bách,trấn áp, hạch hỏi thì cũng không thuộc trách nhiệm của trung ương, của các Đấng Bậc đang ngồi yên ổn trong HĐGM?
- Khi nhìn vào cảnh huống của Đức Cha Hoàng Đức Oanh, không hiểu từ Hy Mẫn, Tgm Sàigòn, Gm Thể, Tgm Huế, Gm Nhơn, Tgm Hànội kiêm Chủ tích HĐGMVN, tới các Gm Độc, Khảm, Tri, Linh, Chương… có bao giờ nhớ tới câu nói nhân gian "cháy nhà hàng xóm bình chân như vại" để thấy tính chất mỉa mai, cay đắng của nó khi ứng dụng vào cách cư xử với nhau giữa những bậc Thày Giảng Dạy Chân Lý, thành phần ưu tuyển được chính Chúa Giêsu kỳ vọng trở nên MỘT, bằng cách "yêu thương nhau như Thày yêu chúng con", biết bắt chước Thày "đến để phục vụ chứ không phải để được phục vụ"?
- Trong khi ngoài môi miệng các GM trong Hội Đồng luôn đề cao tác vụ truyền giáo, coi truyền giáo là trách nhiệm hàng đầu của Giáo Hội Chúa Kitô thì thử hỏi các ngài sẽ giải thích cách nào cho thông trước hiện tượng ngược đời là trên một đất nước các ngài có trách nhiệm rao giảng bị người ta khoanh vùng, ngang nhiên coi một phần đất của giáo phận Kontum như "vùng trắng", tôn giáo bị hoàn toàn gạt ra khỏi mọi sinh hoạt của con người?
- HĐGM luôn đề cao chủ trương đối thoại và hợp tác với nhà cầm quyền. Có bao giờ trong lương tâm các ngài đặt ra câu hỏi là chủ trương ấy đã mang lại lợi ích gì cho Giáo Hội hay chỉ là một hình thái ngụy trang cho sự khiếp nhược để vô tình hay cố ý tiếp tay, nối giáo cho giặc, xô đẩy Giáo Hội vào nguy cơ suy thoái, chia rẽ, phân hóa, băng hoại như ngày nay?
- Với một vấn đề quan trọng, trực tiếp đụng chạm tới sinh mệnh tác vụ truyền giáo của Hội Thánh được Đgm Kontum công khai đặt ra trong văn thư của ngài, liệu rằng nó có được một chỗ đứng nhỏ nhoi, khiêm tốn nào trong cuộc tập hợp gọi là Đại Hội Dân Chúa diễn ra cuối tháng 11-2010 hay không?
- Từ văn thư của Đức Oanh, nội dung bài giảng của Lm Nguyễn Viết Chung có làm cho các ngài bất an về thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm của mình không?
Cũng trên DĐGD số này, mời quý độc giả theo dõi những bài viết của các cộng tác viên thường xuyên: Phạm Minh Tâm (Úc châu), Đỗ Mạnh Tri (Pháp), Mặc Giao (Canada), Phạm Hồng Lam (Đức), Lê Thiên, Lê Tinh Thông (Hoa Kỳ), những bài giảng, bài nhận định của các linh mục Chân Tín, Đỗ Xuân Quế, Nguyễn Thể Hiện, Nguyễn Viết Chung, linh mục HK và các cây viết trong đạo ngoài đời từ trong nước chuyển ra.
Nhân số báo cuối năm Dương Lịch này, chúng tôi cũng xin gửi tới độc giả bài viết của người tín hữu ký giả JB Nguyễn Hữu Vinh trên mạng Nữ Vương Công Lý về trường hợp Lm Phan Khắc Từ để chúng ta cùng suy nghĩ và cầu nguyện khi nhu cầu thanh tẩy trong Giáo Hội trở nên cấp bách nhằm khai thông con đường truyền giáo vốn là đích điểm hàng đầu của Giáo Hội Công Giáo. Phải chăng đã đến lúc người tín hữu giáo dân phải công khai đặt lại với HY Mẫn, người cầm đầu TGP Sàigon về vấn đề nhức nhối này?
Xin lưu ý: Như thông lệ, sau số này, DĐGD sẽ phát hành số Tết Tân Mão (2011), tức là số kép 110&111 cho tháng 01 và tháng 02-2011.
DIỄN ĐÀN GIÁO DÂN.